Komisja zamierza przesłać ogółem 35 uzasadnionych opinii do 20 państw: Austrii, Belgii, Bułgarii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Luksemburga, Niderlandów, Niemców, Polski, Portugalii, Republiki Czeskiej, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Węgier, Włoch oraz Wielkiej Brytanii. Państwa członkowskie, do których zwróciła się Komisja, mają dwa miesiące na udzielenie odpowiedzi na wezwanie przesłane w formie uzasadnionej opinii w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W przypadku państw członkowskich, które nie udzielą satysfakcjonującej odpowiedzi, Komisja może skierować sprawę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Główne uchybienia stwierdzone przez Komisję dotyczą nieprzekazywania dostawcom informacji przez operatorów systemu przesyłowego energii elektrycznej i gazu, co utrudnia skuteczny dostęp dostawców do sieci. Ponadto problemem są nieodpowiednie systemy alokacji zdolności przesyłowej sieci niepozwalające na optymalne wykorzystanie sieci do przesyłu energii elektrycznej i gazu, brak koordynacji i współpracy transgranicznej między operatorami systemów przesyłowych energii elektrycznej i organami krajowymi. Nie ma też właściwych procedur rozstrzygania sporów, z których mogliby korzystać konsumenci.

Państwa członkowskie nie przestrzegają obowiązków prawnych nałożonych na nie w rozporządzeniu WE nr 1228/2003 w sprawie warunków dostępu do sieci w odniesieniu do transgranicznej wymiany energii elektrycznej oraz w rozporządzeniu WE nr 1775/2005 w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego. Celem tych rozporządzeń, bezpośrednio stosowanych w państwach członkowskich, jest zagwarantowanie stronom trzecim niedyskryminacyjnego dostępu do sieci przesyłu gazu i energii elektrycznej. Wymagają one od operatorów systemów przesyłowych upublicznienia informacji na temat dostępności i przepustowości sieci oraz udostępnienia rynkowi jej maksymalnej przepustowości. Ponadto państwa członkowskie zobowiązane są ustanowić zasady dotyczące kar nakładanych w przypadku naruszenia przepisów przedmiotowych rozporządzeń.

Cztery państwa członkowskie (Belgia, Polska, Rumunia i Słowenia) nie dotrzymały ponadto obowiązku ustanowienia alternatywnych mechanizmów rozstrzygania sporów, czego wymagają dyrektywy: 2003/54/WE - dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej - oraz 2003/55/WE - dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego. Państwa członkowskie miały obowiązek wdrożyć przepisy tych dyrektyw do prawa krajowego do 1 lipca 2004 r. Mimo to w Belgii, Polsce, Rumunii i Słowenii konsumenci wciąż nie mogą korzystać z przejrzystych, prostych i niedrogich procedur rozstrzygania skarg, co jest wbrew wymogom dyrektyw.

T.Sz., KE