– Chcemy wykorzystać olbrzymi potencjał unijnych funduszy, tak aby służyły one tworzeniu wzrostu i miejsc pracy, oraz aby przyczyniły się do podniesienia jakości życia w Europie w takich obszarach jak zmiana klimatu, wydajność energetyczna czy bezpieczeństwo żywnościowe. Poprzez uspójnienie i uproszczenie naszych programów ułatwimy życie naukowcom i innowatorom, w szczególności MŚP, zachęcimy do uczestnictwa większą liczbę wnioskodawców i uzyskamy lepsze wyniki – powiedziała Máire Geoghegan-Quinn, unijna komisarz ds. badań i innowacji.

Podstawą konsultacji jest zielona księga, w której Komisja proponuje „wspólne ramy strategiczne” obejmujące trzy kluczowe elementy. Po pierwsze: wyraźny nacisk na ściśle od siebie zależne cele: stworzenie w UE najlepszej na świecie bazy naukowej; podnoszenie konkurencyjności we wszystkich obszarach; szukanie rozwiązań dla najbardziej palących kwestii, takich jak: zmiana klimatu, wydajność energetyczna, bezpieczeństwo żywnościowe i energetyczne, zdrowie i starzenie się społeczeństwa.

Po drugie, podniesienie atrakcyjności unijnego finansowania i ułatwienie dostępu do niego, na przykład poprzez punkt kompleksowej obsługi wykorzystujący wspólne narzędzia informatyczne lub pojedynczy punkt kontaktowy zapewniający uczestnikom doradztwo i wsparcie podczas całego procesu finansowania. Ponadto wspólne ramy strategiczne umożliwią stworzenie prostszego i sprawniejszego zbioru narzędzi finansowania, obejmujących całość łańcucha innowacji, w tym badania podstawowe, badania stosowane, współpracę między uczelniami wyższymi a przemysłem oraz innowację na szczeblu przedsiębiorstwa. Ponadto wnioskodawcy będą mogli składać wnioski w ramach kilku różnych projektów bez konieczności powtórnego przekazywania tych samych informacji.

Po trzecie, procedury księgowe stosowane w odniesieniu do uzyskanych funduszy będą znacznie uproszczone i spójniejsze. Może się to łączyć – na przykład – z częstszym stosowaniem płatności ryczałtowych. Uproszczenie systemu ułatwi sprawowanie kontroli finansowej nad pieniędzmi unijnych podatników i zwiększy jej skuteczność.

Inne pomysły przedstawione w zielonej księdze obejmują: dalsze kroki w kierunku wspólnego wykorzystania krajowych funduszy państw członkowskich przeznaczanych na badania; uściślenie związków z funduszami spójności; wykorzystywanie funduszy UE do pobudzenia zamówień publicznych; częstsze stosowanie nagród; dalsze wzmocnienie roli Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych oraz instrumentów finansowych, takich jak mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka czy gwarancje na pożyczki i inwestycje typu „venture capital”; opracowanie zestawu wskaźników wydajności, aby móc zmierzyć skuteczność unijnego systemu finansowania badań i innowacji.

T.Sz.