Tegoroczne zestawienie pokazuje, że pomimo niespotykanych wcześniej trudności gospodarczych inwestycje w badania i rozwój pozostają dla wiodących firm na świecie strategicznym priorytetem. W 2009 r. najlepsze firmy unijne ograniczyły inwestycje w badania i rozwój w dużo mniejszym stopniu niż miało to miejsce w przypadku firm amerykańskich i to pomimo podobnego spadku sprzedaży (około 10 proc.) oraz większego spadku zysków (13 proc. wobec 1,4 proc.).

Firmy europejskie są słabsze, jeśli chodzi o badania i rozwój w kluczowych sektorach najbardziej zaawansowanych technologii. Na przykład firmy amerykańskie, które znalazły się w zestawieniu, zainwestowały pięć razy więcej niż firmy europejskie w badania i rozwój półprzewodników, cztery razy więcej w rozwój oprogramowania i osiem razy więcej w badania w dziedzinie biotechnologii.

Trzy firmy z główną siedzibą w UE znajdują się wśród największych dziesięciu inwestorów w badania i rozwój (Volkswagen, Nokia i Sanofi-Aventis), obok trzech firm z USA (Microsoft, Pfizer i Johnson & Johnson) oraz jednej z Japonii (Toyota, na pierwszym miejscu). Pierwsza pięćdziesiątka obejmuje 16 firm z UE, 19 firm z USA i 12 z Japonii. Trzydzieści firm z pierwszej pięćdziesiątki ograniczyło w 2009 r. inwestycje w badania i rozwój.

Pomimo kryzysu branżowa struktura inwestycji w badania i rozwój w wymiarze światowym pozostała zasadniczo taka sama. W gospodarce amerykańskiej branże intensywnie inwestujące w badania i rozwój (na przykład przemysł farmaceutyczny i usługi komputerowe) odpowiadają za ponad dwie trzecie ogółu wydatków na badania i rozwój. Z kolei w przypadku firm europejskich i japońskich dominują branże „średnio” inwestujące w badania i rozwój (na przykład przemysł motoryzacyjny lub elektroniczny), a branże intensywnie inwestujące to zaledwie jedna trzecia ogółu wydatków na ten cel.

Sektor alternatywnych źródeł energii nadal szybko wzrastał. Zestawienie obejmuje obecnie 15 firm (o 9 więcej niż rok wcześniej) całkowicie skoncentrowanych na technologiach czystej energii. Firmy te, z których 13 ma siedzibę w UE, a 2 poza UE, zainwestowały ponad 500 mln euro w badania i rozwój w 2009 r., co stanowi wzrost o 28,7 proc. W alternatywne źródła energii inwestują także firmy działające w innych branżach, na przykład firmy związane z ropą naftową i gazem.

W UE wskaźniki wzrostu wydatków na badania i rozwój różnią się w poszczególnych państwach członkowskich, co spowodowane jest odmienną strukturą gospodarki. Niektóre największe w UE spadki w zakresie inwestycji w badania i rozwój w 2009 r. miały miejsce w firmach z siedzibą w takich krajach jak Niemcy (spadek o 3,2 proc.) i Francja (spadek o 4,5 proc.), o rozbudowanym przemyśle motoryzacyjnym. Kraje takie jak Finlandia (spadek o 6 proc.) i Szwecja (spadek o 6,6 proc.), gdzie w gospodarce dużą rolę odgrywa branża komputerowa, także zostały poważnie dotknięte kryzysem.

T.Sz.