Rząd proponuje usunięcie z sektora publicznego większości tzw. zakładów budżetowych oraz gospodarstw pomocniczych. Zatrudnienie w tych jednostkach wynosi obecnie około stu tysięcy pracowników. Usunięte z sektora mają być też instytuty naukowe i inne jednostki badawczo-rozwojowe. Projekt likwiduje także fundusze celowe na szczeblu samorządowym oraz pozwala na tworzenie tzw. agencji wykonawczych dla wykonywania ściśle określonych kluczowych zadań państwa.

Projekt przewiduje przesunięcie progów ostrożnościowych dla szczebla centralnego z 50 do 47 proc., z 55 do 52 proc. oraz z 60 do 55 proc. i wprowadza nowe ograniczenia w wydatkach dla każdego z tych progów. W przypadku samorządów wprowadzono rozwiązania, które mają ograniczyć wielkość emisji papierów wartościowych i wysokość kredytów bankowych zaciąganych przez te jednostki.

Projekt ustawy zakłada też znaczne, ale stopniowe rozszerzanie zakresu budżetowania w układzie zadaniowym. Pod koniec tego procesu w 2013 r. budżet roczny pozostanie jednak podstawowym instrumentem organizacji finansów publicznych. Zadania obejmą tylko część wydatków. Analiza efektywnościowa dotycząca największych wydatków (zadań) ma zdyscyplinować proces tworzenia budżetów resortowych, zwiększyć efektywność ich wydatków oraz pomóc w dokonywaniu zmian w strukturze wydatków publicznych w kolejnych budżetach.

Nowe propozycje dotyczą też uchwalania co roku przez Sejm czteroletniego planu finansowego państwa oraz czteroletniej prognozy finansowej przez jednostki samorządu terytorialnego. Dokumenty te zapewnić mają kilkuletnią perspektywę w finansach publicznych.

W opinii prof. Gomułki projekt jest dobrze przygotowany, ustawa jest potrzebna i zapewne nie będzie w parlamencie budzić dużych kontrowersji. Z drugiej strony, jej skutki finansowe będą raczej niewielkie w krótkim czy nawet średnim okresie, chociaż mogą być znaczne w dłuższej perspektywie.

T.Sz., BCC