Projekt nowelizacji ustawy o finansach publicznych z 10 czerwca 2010 r. jest pierwszą ze zmian legislacyjnych zapowiedzianych w Planie Rozwoju i Konsolidacji Finansów Publicznych na lata 2010-2011, przedstawionym przez premiera Donalda Tuska w styczniu br. Zgodnie z tym Planem, założenia do zmian legislacyjnych miały być przyjęte przez Radę Ministrów do końca I półrocza 2010 r. Ostatecznie jednak zmiany mają być zaproponowane jako tzw. ustawy okołobudżetowe w najbliższych miesiącach.

Proponowana nowelizacja wprowadza m.in. regułę wydatkową, której zamierzonym celem jest ograniczenie wzrostu wydatków elastycznych, tj. niewynikających z istniejących ustaw oraz  wydatków sztywnych wynikających z nowych ustaw. Reguła ta będzie miała zastosowanie do czasu uchylenia procedury nadmiernego deficytu, kiedy to zostanie zastąpiona przez wydatkową regułę stabilizującą, zapewniającą utrzymanie strukturalnego deficytu finansów publicznych na poziomie średniookresowego celu budżetowego, który dla Polski ma wynosić 1 proc. PKB.

Główną ideą projektowanej ustawy jest zasada, zgodnie z którą kwota wydatków budżetu państwa, których ustawa dotyczy, nie będzie mogła być wyższa niż kwota środków przeznaczonych na ich realizację w roku poprzednim, powiększona o prognozowaną inflację na dany rok budżetowy plus 1 punkt procentowy. Jednocześnie reguła wydatkowa nie będzie stosowana do kosztów obsługi długu publicznego, składek wpłacanych do budżetu Unii Europejskiej i organizacji międzynarodowych, wydatków refundowanych z budżetu Unii Europejskiej, a także wydatków na realizację programów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu UE oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie EFTA.

Zdaniem BCC, założenia te potwierdzają ograniczony zasięg działania proponowanego rozwiązania. Obecnie wydatki sztywne stanowią około 74 proc. wszystkich wydatków budżetowych, koszty obsługi długu publicznego i wydatki związane z projektami dotowanymi z UE to odpowiednio 12 proc. i 5 proc., reguła wydatkowa będzie więc obejmować mniej niż 9 proc. wydatków całego sektora finansów publicznych - głównie wydatki na wynagrodzenia, bieżące koszty jednostek zaliczanych do sfery budżetowej, dotacje oraz wydatki majątkowe. W efekcie samo wprowadzenie reguły w przyszłym roku obniżyłoby deficyt o 0,2 pkt proc. PKB, a w 2012 r. o 0,4 pkt proc. PKB, co będzie miało marginesowe znaczenie dla zejścia już w 2012 r. z deficytem sektora finansów publicznych z obecnych około 7 proc. PKB do poziomu poniżej 3 proc. PKB.

T.Sz., BCC