R E K L A M A

Sytuacja gospodarcza

Do niedawna gospodarka Islandii była stawiana za wzór do naśladowania. Kraj przodował w rankingach konkurencyjności, bezrobocie właściwie nie istniało (1 lub 2 proc. to wartości prawie symboliczne), a mieszkańcy wyspy należeli do najbardziej pracowitych w Europie. Jest to jednak kraj, w którym mieszka tylko 300 tys. ludzi, gospodarka jest otwarta, a bardzo duża część towarów codziennego użytku pochodzi z importu – to sprawia, że kondycja ekonomiczna kraju w dużym stopniu zależy od sytuacji na świecie.

Właśnie dzięki temu Islandia znalazła się ostatnio w tarapatach. Na przełomie zimy i wiosny 2008 roku świat obiegła plotka, że banki na wyspie nie będą w stanie spłacić zagranicznych pożyczek. Zapachniało kryzysem – banki są bowiem jedną z ważniejszych gałęzi miejscowej gospodarki (ich aktywa są 10-krotnie wyższe niż PKB kraju). W ciągu miesiąca korona straciła na wartości ponad 20 proc., a zagraniczni inwestorzy zaczęli wyprzedawać islandzkie aktywa.

W ten sposób kraj stał się ofiarą zawirowań na światowym rynku finansowym, który przeżywa ostatnio spory kryzys. Mimo, że nie było racjonalnych podstaw, to ceny na wyspie zaczęły drastycznie rosnąć. Inflacja w maju osiągnęła 12,3 proc. – to najwyższy jej poziom od 18 lat. Aby ograniczyć wzrost cen bank centralny zmuszony jest do podnoszenia stóp procentowych, a to z kolei nie pozostanie obojętne dla wzrostu gospodarczego i rynku pracy.

Tak sytuacja z pewnością doprowadzi do zmniejszenia się ilości wolnych miejsc pracy – nie będzie to jednak proces drastyczny. Kraj w dalszym ciągu pozostaje jednym z najbogatszych i najdroższych na świecie – PKB na głowę mieszkańca w 2006 roku wynosiło prawie 54 tys. dolarów. Największą część PKB w 2006 roku dostarczały usługi – 44,6 proc. oraz przemysł i budownictwo – 24,5 proc. Wciąż bardzo duże znaczenie ma rybołówstwo dostarczające 9,4 proc. rocznego PKB.

Tendencje na rynku pracy, czyli kogo poszukują Islandczycy?

Jest to kraj o wyjątkowo niskim poziomie bezrobocia. Jego poziom w 2007 roku oscylował wokół 1 lub 2 proc. W roku 2008 stopa bezrobocia nieznacznie wrasta. Tradycyjne dziedziny gospodarki mają się nieźle. Rolnictwo i rybołówstwo zatrudnia około 8 proc. pracowników, a przemysł około 23 proc. Dominują jednak nowoczesne gałęzie gospodarki – usługi wraz z turystyką to około 70 proc. islandzkiego zatrudnienia.

Przemysł rybny wciąż poszukuje nowych pracowników. Aktywna jest również branża tradycyjnego przemysłu – rozkwit przeżywa hutnictwo aluminium. Potrzeba więc wielu pracowników – tych, którzy budują zakłady przemysłowe i tych, którzy będą w nich pracować. Wiele rąk do pracy potrzebuje też rolnictwo i przemysł spożywczy (np. zakłady mięsne).

Wśród poszukiwanych pracowników można znaleźć stolarzy, cieśli, hydraulików, elektryków, specjalistów obróbki metali (ślusarze, spawacze, itp.), monterów i mechaników. W sezonie praca czeka również na kucharzy oraz pracowników hoteli i sklepów. Islandia potrzebuje pracowników medycznych – zwłaszcza wykwalifikowanych pielęgniarek biegle władających językiem angielskim.

Osoby, które potrafią mówić w języku islandzkim i posiadają odpowiednie kwalifikacje mogą znaleźć pracę jako bankowcy, ekonomiści, inżynierowie lub informatycy. W przypadku informatyków lub niektórych inżynierów kryterium znajomości języka nie jest decydujące.

Gdzie szukać pracy?

W związku z bardzo wysokimi kosztami życia warto poszukać pracy przed wyjazdem z naszego kraju. Takie rozwiązanie jest też najbardziej korzystne dla osób, które nie znają ani języka angielskiego, ani islandzkiego – w takim przypadku lepiej pojechać na Islandię z konkretną ofertą pracy lub skorzystać z wyjazdu organizowanego przez pracodawcę.

W Polsce oferty można znaleźć w portalach internetowych specjalizujących się w publikowaniu ofert pracy, w wojewódzkich urzędach pracy (tutaj działają też filie EURES) i firmach rekrutacyjnych. W ten sposób pracę mogą znaleźć głównie pracownicy fizyczni i wykwalifikowani fachowcy (spawacze, cieśle, ślusarze).

Islandia należy do EOG, a polscy obywatele mogą bez przeszkód korzystać z publicznych służb zatrudnienia. Urzędy Vinnumidlun znajdują się na terenie całego kraju. W takim biurze można się bez przeszkód zarejestrować i korzystać z bezpłatnych usług dla bezrobotnych. Funkcje publicznych służb zatrudnienia pełni też regionalne biuro EURES w Rejkiawiku, gdzie wyszkoleni doradcy pomagają w znalezieniu zajęcia i udzielają porad dotyczących rynku pracy i formalności związanych z pobytem.

Oferty pracy znajdziemy w gazetach (największe to „Morgunbladid” i „Visir”), internetowych serwisach rekrutacyjnych, prywatnych agencjach pośrednictwa pracy i w organizacjach zrzeszających pracowników danych branży (chodzi zwłaszcza o specjalistów).

Prywatne agencje pośrednictwa pracy mogą działać legalnie, o ile nie pobierają opłat od poszukujących pracy. Takie agencje nie publikują najczęściej ofert – są one dostępne dla osób zarejestrowanych. Ten sposób poszukiwania pracy jest najskuteczniejszy w przypadku osób szukających pracy w branży informatycznej, inżynierskiej, IT, medycznej. Tutaj prowadzi się najczęściej rekrutację kadry zarządzającej i menedżerów.

Ofert pracy sezonowej można poszukiwać na stronach EURES.

Procedury związane z pobytem i rozpoczęciem pracy

Islandia nie jest członkiem Unii Europejskiej. Mimo to osoby podróżujące i szukające pracy nie napotykają na żadne przeszkody. Kraj należy bowiem do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz od 2001 roku jest członkiem układu z Schengen. Dzięki temu obywatel Polski może przez trzy miesiące przebywać na terenie Islandii bez konieczności uzyskiwania jakichkolwiek pozwoleń. Jedynym wymaganym dokumentem jest ważny paszport lub dowód osobisty.

Od maja 2006 roku obywatele Polscy mają również nieograniczony dostęp do tutejszego rynku pracy. Dzięki temu nie trzeba ubiegać się już o pozwolenia, a pracownicy z Polski mają takie same prawa jak rdzenni mieszkańcy wyspy.

Brak wszelkich ograniczeń obowiązuje także w przypadku osób chcących prowadzić tutaj działalność gospodarczą.

Numer identyfikacyjny

Numer Kennitala wydawany jest przez miejscowe Biuro Statystyczne w Rejkiawiku i potrzebny jest osobom podejmującym pracę i ubiegającym się o pozwolenie na pobyt czasowy.

Pozwolenie na pobyt

Osoby, które znajdą pracę i planują pobyt przekraczający trzy miesiące muszą uzyskać pozwolenie na pobyt. Do zameldowania będą nam potrzebne:

Czas jaki oczekuje się na wydanie pozwolenia nie przekracza zazwyczaj 60 dni. W dużej mierze zależy to od tego czy złożone przez nas dokumenty są kompletne. Zgodnie z prawem, wszystkie dokumenty wystawione w języku innym niż islandzki, angielski lub jeden z języków skandynawskich powinny być przetłumaczone przez uprawnionego tłumacza.

Pierwsze pozwolenie na pobyt czasowy wydaje się najczęściej na okres 5 lat. Dzieje się tak, jeśli nasza umowa o pracę zawarta jest na okres przekraczający rok. W innym przypadku pozwolenia opiewają na okres określony w umowie o pracę.

Pozwolenia na pobyt dla osób samozatrudnionych

Przedsiębiorcy indywidualni planujący pozostać na wyspie dłużej niż trzy miesiące muszą poza powyższymi dokumentami (z wyjątkiem potwierdzenia zatrudnienia) dostarczyć również dodatkowe. Oto one:

Opłaty związane z wystawieniem pozwolenia:

Karta podatnika

O kartę można ubiegać się w czasie gdy trwają jeszcze procedury uzyskiwania pozwolenia na pobyt. Początkowo otrzymuje się kartę tymczasową. Po uzyskaniu pozwolenia na pobyt czasowy ważność karty podatkowej jest przedłużana. Kartę należy dostarczyć pracodawcy, który na jej podstawie będzie obliczał podatek. Jej posiadanie uprawnia też do otrzymania osobistej ulgi podatkowej.

O kartę podatkową należy starać się w urzędzie podatkowym właściwym dla miejsca zamieszkania i zameldowania.

System podatkowy

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Sytuacja podatnika zależy od tego przez jaki okres roku jest zatrudniony w Islandii. Osoby, które pracują nie dłużej niż 6 miesięcy w ciągu 12-miesięcznego okresu rozliczeniowego i nie posiadają stałego zameldowania mają obowiązek uiszczenia podatku od dochodów uzyskanych wyłącznie na Islandii. Umowa jaką zawarły w 1999 roku rządy Polski i Islandii pozwala na odliczenie od podatku od dochodu w Polsce kwoty równej podatkowi zapłaconemu w Islandii.

Jeśli pobyt i praca trwają dłużej niż 6 miesięcy w roku to obowiązek podatkowy staje się obowiązkiem nieograniczonym, a to oznacza, że na wyspie płacić będziemy podatki od całości swoich dochodów (z uwzględnieniem możliwych odliczeń za podatki zapłacone np. w Polsce).

Podatek dochodowy potrącany jest automatycznie przez pracodawcę na podstawie karty podatkowej. Ostateczne rozliczenie i nałożenie podatku ma miejsce po koniec lipca następnego roku podatkowego. Podatek nalicza się na podstawie nadesłanego przez podatnika rocznego rozliczenia. Gdy brakuje rozliczenia rocznego to urząd nalicza podatek na podstawie własnych szacunków i przewidywań. Dowodem comiesięcznego odprowadzania zaliczki na podatek są dowody wypłat pensji wydawane przez pracodawców. W przypadku zamiaru zakończenia pracy i opuszczenia wyspy w ciągu 7 dni należy złożyć w urzędzie rozliczenie podatkowe.

W 2008 roku podstawowa stawka podatku wynosiła 35,72 proc. Na tą stawkę składa się 22,75 proc. podatku dochodowego i 12,97 proc. podatku na cele lokalne.

Przy odprowadzaniu comiesięcznej zaliczki pracodawca musi brać pod uwagę osobistą ulgę podatkową pracownika, która w roku 2008 wynosi 34 034 koron miesięcznie oraz składkę na ubezpieczenie emerytalne, którą odlicza się od podstawowej stawki podatkowej. Dodatkowa ulga podatkowa przysługuje marynarzom. Jest to kwota 874 koron dziennie.

W podatku dochodowym zawarte jest ubezpieczenie zdrowotne.

Osoby prowadzące indywidualną działalność gospodarczą

Samozatrudnieni płacą podobny podatek jak osoby zatrudnione na umowę o pracę. Podstawowa stawka to 35,72 proc. Opodatkowaniu podlegają wszelkie dochody pochodzący z działalności gospodarczej oraz wszelki dodatkowy dochód. Tak wysoka stawka wynika z tego, że przedsiębiorcy indywidualni są dodatkowo zmuszeni do opłacania podatków lokalnych. Stawka podatku dochodowego to 22,75 proc. – resztę pochłania podatek lokalny.

Podatek dochodowy od osób prawnych

Stawka podatku jest jak na standardy zachodnioeuropejskie dosyć niska i zależy od rodzaju działalności. W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością wynosi 18 proc., a w przypadku spółek cywilnych wynosi 26 proc.

Podatek VAT

Podstawowa stawka to 24,5 proc. Istnieje też stawka obniżona wynosząca 14 proc. – w większości przypadków dotyczy żywności oraz książek, usług hotelarskich i mediów dostarczanych do domów (woda, gaz, elektryczność). Eksporterom towarów przysługuje zwrot podatku. Zwolnione z podatku są również następujące branże: zdrowie publiczne, edukacja, transport publiczny, usługi pocztowe, ubezpieczenia i inne.

Pozostałe podatki

Trzeba liczyć się z koniecznością zapłacenia podatków lokalnych – od nieruchomości i od zanieczyszczania środowiska oraz podatku od pojazdów mechanicznych, podatków społecznych, podatków zawartych w cenie paliwa i podatku od sprzedaży nieruchomości.

Rozpoczynanie działalności gospodarczej

Firmę zakłada się tutaj szybko i bezproblemowo. Najpopularniejszą wśród obcokrajowców spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością można założyć nawet w ciągu 1 dnia. Koszt takiej operacji to niecałe 100 tys. koron.

Spółki akcyjne i większe spółki z o. o. podlegają rejestracji w Rejestrze Spółek z Ograniczoną Odpowiedzialnością, a spółki cywilne i przedsiębiorcy indywidualni jedynie w biurze lokalnego szeryfa.

Kolejne etapy zakładania spółki z o.o.

1. wybór nazwy firmy,

2. założenie konta w banku i wpłata minimalnego wymaganego kapitału założycielskiego,

3. rejestracja w Rejestrze Spółek z Ograniczoną Odpowiedzialnością; wiąże się to z koniecznością dostarczenia kompletu wymaganych dokumentów oraz uzyskania zgody na rozpoczęcie działalności,

4. przydzielenie numeru VAT przez urząd skarbowy i numeru identyfikacyjnego przedsiębiorstwa przez Urząd Statystyczny,

5. poinformowanie władz podatkowych o zatrudnieniu pracowników.

Aby rejestracja przebiegała bez przeszkód przedsiębiorcy powinni dostarczyć następujące dokumenty:

Fakt powstania spółki musi zostać ogłoszony w rządowej gazecie. Kosztuje to 1 tys. koron. Opłata za uzyskanie numeru identyfikacyjnego to 5 tys. koron, a opłata z dokonanie rejestracji wynosi w tym przypadku 88,5 tys. koron. Dokumenty niezbędne do zakończenia całej procedury powinny być napisane w języku islandzkim. Ich wzory można ściągnąć na stronach internetowych Ministerstwa Przemysłu i Handlu.

Rodzaje działalności gospodarczej

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – firmę może założyć już jeden przedsiębiorca. Opłata rejestracyjna to 88,5 tys. koron, a minimalny kapitał założycielski to 500 tys. koron. Udziałowcy za zobowiązania spółki odpowiadają do wysokości swoich udziałów. Bardzo liberalne wymagania dotyczące dyrektora, zarządu, itd.

Spółka akcyjna – panują tu większe wymagania, a kontrola państwa jest bardziej dokładana. Spółka musi mieć minimum dwóch założycieli i akcjonariuszy, minimum 3 członków zarządu oraz dyrektora. Minimalny kapitał założycielki to 4 miliony koron. Opłata rejestracyjna wynosi 171 tys. koron.

Odział lub filia przedsiębiorstwa zagranicznego – podczas rejestracji konieczne jest dostarczenie dokumentów, które potwierdzą legalność działania firmy matki i jej finansową stabilność (raport finansowy z ostatniego roku). Opłata rejestracyjna wynosi 171 tys. koron. Nazwa oddziału musi zawierać w sobie nazwę firmy macierzystej. Wszystkie dokumenty powinny być przetłumaczone na miejscowy język przez uprawnionego tłumacza.

Samozatrudnienie – wymaga rejestracji u władz lokalnych (biuro szeryfa). Taki przedsiębiorca rozlicza się z podatków na podobnej zasadzie jak inne osoby fizyczne.

Warunki pracy

Umowa o pracę

Jak to w Skandynawii – większość pracodawców zawarło ugody ze związkami zawodowymi i właśnie te ugody w decydujący sposób wpływają na zapisy umowy pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.

Na samym początku umowa może mieć charakter ustny. W ciągu dwóch miesięcy od rozpoczęcia pracy pracodawca ma obowiązek dostarczyć nam spisany kontrakt. Na lokalnych stronach internetowych EURES można ściągnąć wzory takiej umowy. Takie wzory zawierają najczęściej wszystkie niezbędne zapisy. Czas pracy, wysokość wynagrodzenia, ubezpieczenia, emerytury i urlopu muszą być zgodne z układem zbiorowym, który pracodawca zawarł ze związkami zawodowymi. Jeśli umowa nie respektuje ustaleń układu zbiorowego to znaczy, że jest nielegalna.

Czas pracy

Podstawowa zasada mówi: średni tygodniowy czas pracy nie powinien przekraczać 48 godzin w ciągu 7-dniowego tygodnia pracy. Średnią oblicza się dla 4-miesięcznego okresu rozliczeniowego. W ten maksymalny czas pracy wlicza się również nadgodziny.

Ostateczny czas pracy zależy od układów zbiorowych, które zawierają związki zawodowe z pracodawcami. Standardowy tydzień pracy to 40 godzin w ciągu pięciu 8-godzinnych dni pracy. Za tyle godzin pracownik otrzymuje wynagrodzenie. Efektywny czas pracy, z wykluczeniem płatnych przerw wynosi 37 godz. i 5 min.

Niektóre profesje cieszą się skróconym tygodniem pracy, który może wynosić od 37,7 do 39 godzin. Każdy pracownik ma prawo do 11 kolejnych godzin odpoczynku podczas doby. Zaleca się, aby taka przerwa wypadała pomiędzy 23 a 6 rano. W szczególnych przypadkach czas ten można skrócić do 8 godzin. W takim przypadku pracownik powinien otrzymać jednak specjalną rekompensatę. Nie dopuszczalne jest, aby czas pracy przekraczał 13 godzin na dobę.

Osobnymi zasadami rządzi się praca nocna. Pracownik, który regularnie pracuje przez minimum 3 godziny pomiędzy 23 a 6 rano jest według prawa pracownikiem nocnym. Taki pracownik nie powinien pracować więcej niż 8 godzin w ciągu doby.

Praca w nadgodzinach jest lepiej płatna. Standardowa stawka to 180 proc. podstawowego wynagrodzenia godzinnego.

W ciągu tygodnia pracownik ma prawo do przynajmniej jednego dnia wolnego od pracy. Najczęściej jest to niedziela. Od tej zasady można odstąpić w szczególnych przypadkach.

Wynagrodzenia

W kraju obowiązuje stawka minimalna, którą ustalają wspólnie związki zawodowe i pracodawcy. W 2007 roku minimalne wynagrodzenie dla pracowników nie posiadających kwalifikacji wynosiło 108 tys. koron islandzkich miesięcznie i 590 koron za godzinę. Co roku stawka ta powinna wzrastać o 3 proc.

Przy takim poziomie płac praca w kraju gdzie koszty życia są bardzo wysokie staje się mało opłacalna. Na takie zarobki powinny liczyć osoby, które planują rozpocząć pracę na wyspie, a nie posiadają wykształcenia lub cenionych kwalifikacji. Można je powiększyć pracując w nadgodzinach, które są lepiej płatne – nawet 180 proc. stawki podstawowej (minimum 1098 koron).

Pracownicy wykwalifikowani mogą liczyć na większe pieniądze. Na przykład od 120 do 250 tys. koron na rękę. Wysokość płac zależy jednak od minimalnych wynagrodzeń negocjowanych przez poszczególne związki zawodowe i indywidualnych ustaleń z pracodawcą.

Według miejscowego urzędu statystycznego, średnie miesięczne zarobki w poszczególnych branżach sektora prywatnego wyglądały następująco. W 2007 roku średnia miesięczna płaca wynosiła 303 tys. koron (oczywiście, brutto). Wśród osób pracujących na pełny etat średnia wyniosła 330 tys. koron. Łącznie z pracą ponadwymiarową ostateczna średnia okazuje się jeszcze nieco wyższa, a statystyczny islandzki pracownik otrzymywał pieniądze za przepracowanie 44,8 godzin w ciągu tygodnia.

Najlepiej wynagradzaną grupą zawodową z sektorze prywatnym byli menedżerowie. Średnio zarabiali 625 tys. koron miesięcznie. Najniższe średnie zarobki mieli pracownicy sektora produkcyjnego, operatorzy maszyn i robotnicy wykwalifikowani – miesięcznie 201 tys. koron. Pomiędzy nimi uplasowały się następujące grupy zawodowe:

Aby wszystko było jasne wysokość wynagrodzenia określa się na piśmie. Odpowiednie porozumienie zawierane pomiędzy pracownikiem i pracodawcą określa stawkę wynagrodzenia (miesięczną i godzinową) oraz wysokość podatków i składek na ubezpieczenia społeczne.

W większości przypadków wysokość wynagrodzeń podawana jest w skali brutto. To oznacza, że od pensji należy odliczyć należne państwu podatki. Oto przykładowe wyliczenie pensji netto:

 

wysokość wynagrodzenia brutto	150 000 koron
składka na ubezpieczenie emerytalne 4 proc.	6 000 koron
dochody podlegające opodatkowaniu	144 000 koron
podatek w wysokości 35,72 proc.	51 432 koron
osobista ulga podatkowa	34 034 koron
należny podatek	17 398 koron
ostateczna pensja netto	126 602 koron

Od pensji należy też odliczyć składkę na związek zawodowy – około 1 proc. W przypadku gdy pracownik jako część wynagrodzenia otrzymuje mieszkanie i wyżywienie musi on uwzględnić te korzyści w rozliczeniu podatkowym.

Każdy pracodawca ma obowiązek dostarczyć pracownikowi wydruk z liczbą przepracowanych godzin, liczbą nadgodzin, składkami na ubezpieczenie emerytalne, związek zawodowy i wysokością zaliczki podatkowej. Dzięki takiemu wydrukowi można się również zorientować ile wynosi stawka za nadgodziny – najczęściej jest to 180 proc.

Wzrost wynagrodzeń jest stały. Minimalne wzrosty ustalają związki zawodowe z pracodawcami. Według miejscowego urzędu statystycznego, w pierwszym kwartale 2008 roku płace w sektorze prywatnym wzrosły o 2,6 proc. (7,5 proc. w skali roku), a w sektorze publicznym o 3,1 proc. (6,1 proc. w skali roku). W skali roku najmniej zyskali rzemieślnicy i fachowcy – 5,7 proc., a najwięcej wysoko wykwalifikowani specjaliści – 10,9 proc.

Dobry nastrój wynikający ze wzrostu płac psuje bardzo wysoka inflacja, która niweluje praktycznie cały wzrost wynagrodzeń. W maju 2008 roku zanotowano najwyższy od 18 lat poziom wzrostu cen. W skali roku osiągnął on poziom aż 12,3 proc. Kłopoty z rosnącymi cenami zmuszą najprawdopodobniej bank centralny do podwyżek stóp procentowych.

Urlop i dni wolne od pracy

Każda osoba pracująca w pełnym wymiarze pracy jest uprawniona do 24 dni płatnego urlopu w ciągu roku. W przypadku gdy czas pracy jest krótszy niż jeden rok, to pracownikowi przysługują dwa wolne dni za każdy przepracowany miesiąc. Do dni urlopowych nie zalicza się niedziel, dni ustawowo wolnych od pracy oraz pięć pierwszych sobót okresu wakacyjnego.

Wynagrodzenie za dni urlopowe powinno być wyższe – minimalnie o 10,17 proc. Pieniądze z tej nadwyżki mogą być wpłacane na specjalne konto, a pracownik może odebrać je wraz z pensja poprzedzającą dni urlopowe.

Okres wakacyjny trwa od 2 maja do 15 września. Pracodawca powinien tak zorganizować pracę, aby zasadnicza część urlopu mogła być wykorzystana podczas tego okresu.

Poza płatnym urlopem Islandczycy korzystają ze świąt i dni ustawowo wolnych od pracy. Jest ich tutaj aż 15. Nazywa się je czerwonymi dniami (od koloru w kalendarzu).

Świadczenia socjalne

Świadczenia emerytalne – są powszechne, ale wiek emerytalny należy do najwyższych w Europie. Zarówno mężczyźni jak i kobiety zyskują prawo do emerytury pomiędzy 67 a 70 rokiem życia. Prawo do podstawowej emerytury zyskują wszyscy ci, którzy pomiędzy 16 a 67 rokiem życia przez minimum 3 lata mieszkali na Islandii. Pełną emeryturę otrzymują osoby, które zamieszkiwały na wyspie przez minimum 40 lat.

Składki emerytalne wynoszą 4 proc. wynagrodzenia i pobierane są comiesięcznie. Można odliczyć je od podatku dochodowego. Po stronie pracodawcy składka wynosi dodatkowo 6 proc. W wielu wypadkach pracownicy i pracodawcy płacą dobrowolne dodatkowe składki – np. 2 proc. po stronie pracownika i 2 – 4 proc. po stronie pracodawcy.

Urlop macierzyński – osoby pracujące przez okres przynajmniej 6 miesięcy do dnia przejścia na urlop macierzyński otrzymają świadczenie ze specjalnego funduszu. Matki mają prawo do 6 miesięcy płatnego urlopu, a ojcowie do 3 miesięcy. W tym czasie otrzymują wynagrodzenie w wysokości 80 proc. średnich zarobków z ubiegłego roku.

Zasiłki dla bezrobotnych – prawo do niepełnego zasiłku mogą uzyskać osoby, które zarejestrowały się w urzędzie pracy i w ciągu 12 ostatnich miesięcy pracowały na Islandii w pełnym wymiarze czasu pracy przez minimum 10 tygodni.

W przypadku gdy bezrobotny dostarczy zaświadczenie o posiadaniu prawa do zasiłku w Polsce i ponadto przepracuje 10 tygodni w pełnym wymiarze czasu pracy może uzyskać pełne prawo do miejscowego zasiłku.

Związki zawodowe

To charakterystyczne dla całej Skandynawii. Związki zawodowe są tutaj bardzo silne i liczne – należy do nich większość pracowników. Właściwie każda branża posiada własną organizację.

W firmach, które zatrudniają co najmniej pięciu pracowników znajdziemy najczęściej tak zwanego męża zaufania, czyli pośrednika pomiędzy pracownikami a związkami zawodowymi. To do nich należy zwracać się w przypadku problemów z pracodawcą.

Do głównych zadań związków należy ochrona praw pracowniczych, uzgadnianie wysokości wynagrodzeń i innych świadczeń dla pracowników. To związki zawierają układy zbiorowe z pracodawcami lub organizacjami pracodawców. Wiele z niech prowadzi też fundusze pracownicze: chorobowe, urlopowe, dokształcania, itp.

Koszt przynależności do związku to 1 proc. miesięcznego wynagrodzenia. Składkę pobiera automatycznie pracodawca.

Znajomość języka islandzkiego

Większość mieszkańców Islandii bez problemu komunikuje się w języku angielskim. Nie oznacza to jednak, że znajomość miejscowego języka jest niepotrzebna do znalezienia dobrej pracy. Komunikatywna znajomość angielskiego wystarcza najczęściej do znalezienia dobrej pracy fizycznej – w rybołówstwie, budownictwie lub przy produkcji. W identycznej sytuacji są specjaliści posiadający wysokie kwalifikacje techniczne – np. inżynierowie lub informatycy i specjaliści IT.

Inaczej jest w przypadku zawodów, które wymagają bezpośredniego kontaktu z ludźmi (klientami). W tym przypadku konieczna będzie znajomość języka islandzkiego. Znając lokalny język łatwiej można się wtopić w miejscową społeczność, a to z kolei może zaowocować lepszą pracą. Dlatego osoby, które planują zostać tutaj na dłużej powinny bez wahania zainwestować w naukę języka.

Nauka możliwa jest w wielu ośrodkach – szkołach dla dorosłych, na uniwersytecie, w centrach pomocy cudzoziemcom i innych miejscach. Niektóre związki zawodowe dofinansowują naukę języka. Robią to też gminy przyznając specjalne stypendia. Niektóre zajęcia są również bezpłatne.

Warunki życia

Jest to jeden z najdroższych krajów Europy. Wysokie ceny dotykają nie tylko przyjezdnych. Dlatego mieszkańcy wyspy należą do najdłużej pracujących. Osoba zmuszona do wynajęcia mieszkania i samodzielnego utrzymania powinna oczekiwać, że co miesiąc od 80 do 100 tys. koron przeznaczy na bieżące utrzymanie.

Wynajęcie mieszkania

Większość domów na wyspie to własność prywatna, a zatem rynek najmu jest niewielki, a ceny wysokie. Najtańsza opcja to wynajęcie pokoju w mieszkaniu zajmowanym przez kilka osób. Ceny takiego rozwiązania mogą wahać się od 25 do 45 tys. koron. Wynajęcie małego mieszkania to większy wydatek – ceny mogą zaczynać się od 50 tys., za najmniejsze, nieumeblowane lokale a górna granica trudna jest do określenia.

Osoby, które planują pozostać na Islandii przez długi okres czasu mogą bez żadnych przeszkód nabywać nieruchomości. Ci, którzy zdecydują się na zakup domu lub na budowę mogą liczyć na wsparcie państwa, które dopłaca do kredytów mieszkaniowych.

Aby znaleźć korzystną ofertę można skorzystać z ogłoszeń publikowanych w Internecie oraz miejscowej prasie. Duże znaczenie mają wciąż kontakty międzyludzkie. W mniejszych miejscowościach informacje uzyskamy często w siedzibie władz gminnych, u pracodawcy, lub wśród polskiej społeczności (w ostatnim przypadku dobrym źródłem informacji są fora internetowe).

W chwili wynajęcia mieszkania trzeba koniecznie spisać umowę najmu. Wzory takich umów dostępne są na stronach internetowych tamtejszego Ministerstwa Spraw Społecznych oraz w wielu urzędach publicznych.

Transport

Podróżujący po Islandii ma do wyboru połączenia autobusowe lub połączenia lotnicze. Pomiędzy większymi miastami stale poruszają się samoloty lokalnych linii lotniczych. Działa też gęsta sieć połączeń autobusowych.

Na wyspę najłatwiej dostać się samolotem. Od pewnego czasu linie lotnicze Iceland Express oferują stałe połączenia pomiędzy Warszawą a Rejkiawikiem. Ze stolicy Islandii bez problemu dostaniemy się samolotem do większości krajów europejskich.

Przydatne strony internetowe:

Ambasada Polski w Norwegii (zajmuje się również Islandią)

Wydział Ekonomiczno Handlowy Ambasady

Urząd Imigracyjny

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Urząd Pracy

Ministerstwo Spraw Społecznych

Ministerstwo Finansów

Urząd Skarbowy

Urząd Statystyczny

Ahus – Ośrodek Międzynarodowy

Lista akredytowanych tłumaczy języka islandzkiego

Informacje o pobycie w Islandii po polsku

Islandzka Federacja Związków Zawodowych

Państwowy Fundusz Mieszkaniowy

Poradnik dla przedsiębiorców i inwestorów

Polski portal poświęcony Islandii

EURES Islandia

Transport publiczny na wyspie

Żółte strony

Linie lotnicze Iceland Express

Oferty pracy:

www.pracanaislandii.pl

www.job.is

http://praca.vinna.is

www.starf.is

Prasa:

Spis miejscowej prasy

Gazeta anglojęzyczna

www.mbl.is

www.visir.is

Nieruchomości:

www.leigulistinn.is

www.mbl.is

www.frettabladid.is

www.gisting.is

Mateusz Grabowski