– Na pozwy grupowe szczególnie narażone mogą być podmioty dostarczające towary powszechnego użytku i usługi masowe, czyli np. deweloperzy, linie lotnicze, biura podróży, telekomy, ubezpieczyciele, banki i firmy farmaceutyczne. Także spółki giełdowe, które nienależycie wywiązywały się z obowiązków notyfikacyjnych - uważa Robert Pasternak, radca prawny z kancelarii prawniczej Deloitte Legal.

Wśród potencjalnych ryzyk związanych z pozwami zbiorowymi na szczególną uwagę zasługują kwoty ewentualnych odszkodowań, ryzyko reputacyjne, które jest silnym elementem nacisku na przedsiębiorców, prawdopodobnie długi czas postępowania oraz ryzyko wielokrotnego pozwania, spowodowane brakiem wyłączenia możliwości dochodzenia roszczeń przez osoby, które nie dołączyły do grupy pozywającej lub z niej wystąpiły.

Zdaniem ekspertów Deloitte Legal, przedsiębiorcy mają jednak możliwości skutecznej obrony przed pozwami zbiorowymi. Bardzo ważne są działania prewencyjne, które mogą pozwolić na uniknięcie pozwu, np. wczesna reakcja na potencjalne nieprawidłowości, monitorowanie rynku, bieżące analizowanie wzorców umownych pod kątem zgodności z aktualnymi przepisami, a także zmiana podejścia do potencjalnych ryzyk. Wśród czynności, które mogą potencjalnie zminimalizować konsekwencje pozwu, najważniejsze jest zbadanie dopuszczalności postępowania grupowego i składu grupy powodowej.

Już dziś można dostrzec kilka potencjalnych spraw mogących przerodzić się w pozwy grupowe – zwraca uwagę Deloitte Legal. Przykładem mogą być akcjonariusze giełdowej spółki PKM Duda SA, według których spółka nienależycie wywiązywała się z obowiązków informacyjnych. Korzystanie z instytucji pozwów grupowych zapowiedziało także niedawno Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Źródłem pozwu grupowego może stać się też sprawa zawalenia się hali targowej Międzynarodowych Targów Katowickich. Możliwość wykorzystania nowego trybu będą mieli także przedsiębiorcy. W ostatnim czasie padła zapowiedź złożenia pozwu grupy wydawców książek wobec serwisu internetowego Chomikuj.pl.

– Korzystając z doświadczeń krajów, w których instytucja pozwu grupowego istnieje od lat, polskie firmy już teraz powinny przeanalizować konsekwencje ewentualnych pozwów i strategię obrony, a także zmienić podejście do potencjalnych ryzyk. O skuteczności nowego rozwiązania będzie można powiedzieć coś więcej po analizie pierwszych orzeczeń w tego typu sprawach. Polskie sądy jak dotąd nie zasądzały tak kolosalnych, jak np. w USA, odszkodowań na rzecz klientów poszkodowanych przez firmy, starając się realnie ocenić rzeczywistą wartość szkody – podsumowuje Karol Ciszak z Deloitte Legal.

T.Sz., Deloitte