Zamiast dostarczać zaświadczenia dokumentujące stan faktyczny lub prawny obywatel będzie składał oświadczenia. Chodzi o zlikwidowanie obowiązku przedkładania zaświadczeń np. o dochodach, niezaleganiu z płatnościami wobec urzędu skarbowego czy składkami do ZUS - w tych sytuacjach wystarczające będzie złożenie oświadczenia. Zgodnie z nowymi przepisami, zamiast oryginałów będzie można przedkładać w urzędach kopie dokumentów potwierdzających wykształcenie (dyplomy, świadectwa ukończenia szkoły) oraz kopie odpisów aktów stanu cywilnego. W przypadku uzasadnionego podejrzenia oświadczenia nieprawdy - zainteresowany organ będzie mógł samodzielnie uzyskać informacje od właściwego urzędu skarbowego lub ZUS.

Do ważnych zmian należy też ograniczenie liczby reglamentacji działalności gospodarczej, a więc koncesji, zezwoleń, rejestrów, licencji itp. Przykładowo, w ustawie – Prawo o ruchu drogowym zostanie zniesiony obowiązek uzyskania zezwolenia na produkcję tablic rejestracyjnych, wystarczy wpis do rejestru działalności regulowanej. W ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uproszczono badanie trzeźwości pracownika (na żądanie kierownika zakładu); zrezygnowano z wymogu zaopatrzenia każdego wydzielonego stoiska sprzedaży alkoholi w samoobsługowych placówkach handlowych w kasę fiskalną.

W ustawie o gospodarce nieruchomościami zapisano, że aktualizacja opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu będzie dokonywana nie częściej niż raz na trzy lata (zamiast, jak obecnie, corocznie). W ustawie - Prawo spółdzielcze wprowadzono możliwość przekształcenia spółdzielni pracy w spółkę prawa handlowego. Dopuszczone będzie dziedziczenie udziałów w spółdzielni pracy oraz udział w walnym zgromadzeniu pełnomocnika (zamiast członka). W ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników będzie zniesiony obowiązek przedkładania przez rolnika lub jego domownika zaświadczenia z urzędu skarbowego o należnym podatku dochodowym od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

W kodeksie spółek handlowych umożliwiono jednoosobowemu przedsiębiorcy przekształcanie się w jednoosobową spółkę kapitałową (dotąd była to systemowa luka prawna). Spółce będą przysługiwać wszystkie prawa i obowiązki, jakie miał przedsiębiorca, jednocześnie spółka przejmie zezwolenia, koncesje oraz ulgi przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem. Taka sukcesja nie obejmie praw i obowiązków wynikających z prawa podatkowego, nie będzie mieć również zastosowania do przejęcia przez przekształconą spółkę kapitałową uprawnień przysługujących osobie fizycznej jako płatnikowi. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadzono możliwość stosowania leasingu konsumenckiego dla osób fizycznych (dotąd leasing dotyczył tylko przedsiębiorców).

Rozwiązanie polegające na przejściu od zaświadczeń do oświadczeń obejmie m.in. ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Prawo farmaceutyczne, o gospodarce nieruchomościami, Prawo o adwokaturze i o systemie oświaty. W wielu ustawach zmieniono przepisy mówiące o konieczności dołączenia do wniosku oryginałów dokumentów lub ich poświadczonych odpisów. Zastąpiono je wymogiem dołączenia kopii tych dokumentów.

Zamiast zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz wypisów i odpisów danych z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym przedsiębiorca będzie podawał jedynie numery odpowiednich rejestrów, do których jest wpisany. Organy administracji od 1 lipca 2011 r. nie będą mogły domagać się od przedsiębiorców zaświadczeń o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Zniesiono obowiązek przedkładania zaświadczeń o nadaniu numeru NIP i REGON. Przedsiębiorca będzie jedynie składał oświadczenie o posiadanych numerach NIP oraz REGON lub będzie te numery wpisywał do składanego wniosku.

Obowiązek składania zaświadczeń o niekaralności zastąpiono oświadczeniem (ale zaświadczenia nadal będą składać kandydaci na sędziów i notariuszy). Zrezygnowano z wymogu składania zaświadczeń o niekaralności, gdy organ administracji (np. minister sprawiedliwości) może sam pozyskać stosowne informacje. Wprowadzono możliwość składania kopii (zamiast oryginałów lub urzędowo poświadczonych odpisów) świadectw, dyplomów, aktów stanu cywilnego, urodzenia, zgonu itp.

T.Sz.