Podatnicy, którzy uzyskali przychody ze źródeł przychodów położonych za granicą, wypełniają deklaracje PIT-36. Ważne jest, aby przed wypełnieniem formularza upewnić się co do postanowień właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu.

Do dochodów uzyskanych za granicą mają zastosowanie dwie metody obliczenia podatku, tzw.:

1) metoda wyłączenia z progresją, która oznacza, że w Polsce zwalnia się z opodatkowania dochód osiągnięty w drugim państwie, jednak dla ustalenia podatku należnego od dochodu osiągniętego w Polsce stosuje się stopę podatku obliczoną dla całego dochodu, tj. łącznie z dochodem osiągniętym w drugim państwie, lub
2) metoda odliczenia podatku zapłaconego za granicą, która oznacza, że w Polsce podatek zapłacony za granicą podlega odliczeniu od podatku obliczonego od łącznych dochodów uzyskanych w roku podatkowym.

Metoda wyłączenia z progresją w PIT-36

Jeżeli do dochodów uzyskanych za granicą ma zastosowanie metoda wyłączenia z progresją, dochodów tych podatnicy nie wykazują w części D.1. i D.2., należy je bowiem wykazać w części H zeznania, w wierszu zatytułowanym: Dochody osiągnięte za granicą... (poz. 160 i 161).

Reasumując, poz. 160 i 161 wypełniają podatnicy, którzy w roku podatkowym oprócz dochodów podlegających opodatkowaniu uzyskali dochody z tytułu działalności wykonywanej za granicą lub ze źródeł przychodów położonych za granicą, do których, zgodnie z postanowieniami umów o zapobieżeniu podwójnemu opodatkowaniu, ma zastosowanie metoda wyłączenia z progresją. Metoda ta oznacza, że w Polsce zwalnia się z opodatkowania dochód osiągnięty w drugim państwie, jednak dla ustalenia podatku należnego od dochodu osiągniętego w Polsce stosuje się stopę podatku obliczoną dla całego dochodu, tj. łącznie z dochodem osiągniętym w drugim państwie.

Metodę tę stosuje się między innymi do dochodów uzyskanych ze źródeł przychodów położonych na terytorium Belgii, Francji, Czech, Kanady.

Obliczenie podatku:

Podatek obliczamy, mnożąc kwotę wykazaną w poz. 162 (podstawa obliczenia podatku) przez stopę procentową obliczoną w sposób wskazany poniżej.

Obliczenie stopy procentowej dla podatników rozliczających swoje dochody:

1) indywidualnie — od sumy dochodów wykazanych w poz. 159 i 160 (dochód do opodatkowania + dochody osiągnięte za granicą) należy obliczyć podatek według skali, a następnie ustalić stopę procentową, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. W tym celu należy kwotę podatku obliczonego według skali podzielić przez sumę kwot wykazanych w poz. 159 i 160, a następnie pomnożyć przez 100.

2) wspólnie z dochodami małżonka lub w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci — od połowy sumy kwot wykazanych w poz. 159, 160 i 161 (dochód do opodatkowania + suma dochodów małżonków osiągniętych za granicą) należy obliczyć podatek według skali, a następnie ustalić stopę procentową, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. W tym celu należy kwotę podatku obliczonego według skali podzielić przez połowę sumy kwot z poz. 159, 160 i 161, a następnie pomnożyć przez 100.

Tak obliczony podatek podatnicy rozliczający się:

— indywidualnie — wpisują w poz. 163 (obliczony podatek) zeznania,

— wspólnie z dochodami małżonka — mnożą przez dwa, a następnie wpisują w poz. 163 (obliczony podatek) zeznania,

— w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci — mnożą przez dwa, a następnie wpisują w poz. 163 (obliczony podatek) zeznania.

Uwaga! Jeżeli kwota podatku obliczonego w powyższy sposób jest liczbą ujemną, w poz. 163 (obliczony podatek) należy wpisać zero.

Przykład

1) podatnik rozlicza się indywidualnie:

— dochód uzyskany w Polsce: 37 319,85 zł (poz. 159),

— dochód uzyskany za granicą: 9813,28 zł (poz. 160),

suma dochodów: 47 133,13 zł.

a) obliczamy podatek wg skali od sumy dochodów:

podatek = 6504,48 zł + 30 proc. kwoty równej (47 133 zł – 37 024 zł = 10 109 zł) = 9537,18 zł

b) obliczamy stopę procentową:

stopa procentowa = (wyliczony podatek z lit. a / suma dochodów) x 100 = (9537,18 zł / 47 133,13 zł) x 100 = 20,23 proc.

c) podatek z zastosowaniem stopy procentowej:

obliczony podatek (poz. 163) = poz. 162 (dochód uzyskany w Polsce «poz. 159» po zaokrągleniu do pełnego złotego) x wyliczona stopa procentowa z lit. b = 37 320 zł x 20,23 proc. = 7549,84 zł

2) podatnik rozlicza się wspólnie z małżonkiem:

— dochód uzyskany w Polsce: 37 319,85 zł (poz. 159),

— dochód podatnika uzyskany za granicą: 9813,28 zł (poz. 160),

— dochód małżonka uzyskany za granicą: 8430,53 zł (poz. 161)

suma dochodów: 55 563,66 zł.

połowa sumy dochodów: 55 563,66 zł / 2 = 27 781,83 zł.

a) obliczamy podatek wg skali od połowy sumy dochodów:

podatek = (19 proc. kwoty 27 782 zł) – 530,08 zł = 4748,50 zł

b) obliczamy stopę procentową:

stopa procentowa = (wyliczony podatek z lit. a / połowa sumy dochodów) x 100 = (4748,50 zł / 27 781,83 zł) x 100 = 17,09 proc.

c) podatek z zastosowaniem stopy procentowej:

obliczony podatek (poz. 163) = (poz. 162 «połowa dochodu uzyskanego w Polsce» (poz. 159) po zaokrągleniu do pełnego złotego) x wyliczona stopa procentowa z lit. b) x 2 = (18 660 zł x 17,09 proc.) x 2 = 6377,99 zł

3) podatnik rozlicza się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci:

— dochód uzyskany w Polsce: 37 319,85 zł (poz. 159),

— dochód uzyskany za granicą: 9813,28 zł (poz. 160),

suma dochodów: 47 133,13 zł,

połowa sumy dochodów: 47 133,13 zł / 2 = 23 566,57 zł.

a) obliczamy podatek wg skali od sumy dochodów:

podatek = (19 proc. kwoty 23 567 zł) – 530,08 zł = 3947,65 zł

b) obliczamy stopę procentową:

stopa procentowa = (wyliczony podatek z lit. a / połowa sumy dochodów) x 100 = (3947,65 zł / 23 566,57 zł) x 100 = 16,75  proc.

c) podatek z zastosowaniem stopy procentowej:

obliczony podatek (poz. 163) = (poz. 162 «połowa dochodu uzyskanego w Polsce» (poz. 159) po zaokrągleniu do pełnego złotego) x wyliczona stopa procentowa z lit. b) x 2 = (18 660 zł x 16,75 proc.) x 2 = 6251,10 zł

Metoda odliczenia podatku zapłaconego za granicą w PIT-36

Właściwe wiersze w części D.1. i D.2. wypełniają natomiast podatnicy, którzy uzyskali dochody z tytułu działalności wykonywanej w obcym państwie lub ze źródeł przychodów położonych w obcym państwie, do których ma zastosowanie metoda odliczenia podatku zapłaconego za granicą (metodę tę stosuje się między innymi do dochodów uzyskanych ze źródeł przychodów położonych na terytorium USA, Rosji, Danii, Anglii, Finlandii). Metodę tę stosują również podatnicy, którzy uzyskują dochody z tytułu działalności wykonywanej w państwie, z którym Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub ze źródeł przychodów położonych w takim państwie.

Stosując powyższą metodę, należy w odpowiednim wierszu części D.1. i D.2. wykazać:

— w kol. b kwotę przychodów,

— w kol. c kwotę przysługujących kosztów uzyskania przychodów,

— w kol. d kwotę dochodu obliczonego jako różnicę między przychodem (kol. b) i kosztami uzyskania przychodów (kol. c).

Ponadto należy wypełnić kol. e, jeżeli koszty uzyskania przychodów (kol. c) przekraczają kwotę przychodów (kol. b).

Uwaga!!! W kol. F w części D.1. i D.2. nie należy natomiast wykazywać podatku zapłaconego w obcym państwie. Kwotę tę podatnicy wykazują i odliczają w części H w wierszu zatytułowanym: Podatek zapłacony za granicą — zgodnie z art. 27 ust. 9, i 9a ustawy, przeliczony na złote (poz. 165 i 166).

Podatnicy, którzy w roku podatkowym otrzymywali z zagranicy wynagrodzenia ze stosunku pracy bez pośrednictwa płatnika, wypełniają części D.1. i D.2 (wiersz 1: Wynagrodzenia ze stosunku: pracy, służbowego, spółdzielczego i z pracy nakładczej, a także zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, wypłacone przez zakład pracy) na podstawie deklaracji PIT-53 z uwzględnieniem kwoty przychodu uzyskanego w grudniu 2005 r. i przysługujących za ten miesiąc kosztów uzyskania przychodów.

Podatek zapłacony za granicą — zgodnie z art. 27 ust. 9 i 9a ustawy, przeliczony na złote:

Kwota odliczenia z poz. 165 i 166 nie może przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany za granicą. W tym przypadku kwotę podatku obliczonego wg skali od łącznych dochodów uzyskanych za granicą i w Polsce należy pomnożyć przez kwotę dochodu uzyskanego za granicą, a następnie podzielić przez kwotę łącznego dochodu uzyskanego za granicą i w Polsce.

Przykład

— dochód uzyskany w Polsce: 21 123,16 zł,

— dochód uzyskany za granicą: 15 634,72 zł,

— podatek zapłacony za granicą: 1756,54 zł,

suma dochodów: 36 757,88 zł.

a) obliczamy podatek wg skali od sumy dochodów:

podatek = (19 proc. kwoty 36 758 zł) – 530,08 zł = 6453,94 zł

b) obliczamy, w jakiej proporcji kwota podatku wyliczona w lit. a przypada na dochód uzyskany za granicą:

udział podatku w dochodzie uzyskanym za granicą = (podatek wyliczony w lit. a x dochód uzyskany za granicą) / (suma dochodów) = (6453,94 zł x 15 634,72 zł) / 36 757,88 zł = 2745,14 zł.

Kwota 2745,14 zł stanowi jednocześnie maksymalna kwotę odliczenia.

W naszym przykładzie odliczeniu podlega zapłacona za granicą kwota podatku: 1756,54 zł.

Gdyby maksymalna kwota odliczenia była niższa od podatku zapłaconego za granicą, wtedy tylko tę kwotę można by było odliczyć.