Druga umowa o otwartym niebie opiera się na korzyściach wynikających z przełomowego porozumienia zawartego przez UE i USA w 2007 r. Według Komisji, stwarza ona nowe możliwości handlowe oraz usprawnia zasady współpracy w takich kwestiach jak środowisko naturalne, ochrona socjalna, konkurencja i ochrona lotnictwa. Ponadto sprzyja nowym inwestycjom oraz nowym możliwościom w zakresie dostępu do rynku w przyszłości.

Umowa przewiduje konkretne korzyści handlowe, w tym szerszy dostęp unijnych linii lotniczych do programu „Fly America”. Stany Zjednoczone i Europa zobowiązały się do usunięcia pozostałych ograniczeń utrudniających dostęp do własnej przestrzeni powietrznej i corocznie będą analizować postępy w tym zakresie. W przyszłości nastąpi wymiana dodatkowych praw handlowych, pod warunkiem wprowadzenia zmian legislacyjnych.

Zmiany te mają polegać m.in. na wzajemnej liberalizacji kwestii własności i kontroli nad liniami lotniczymi. Obecnie udziały zagraniczne w amerykańskich liniach lotniczych ograniczają się do 25 proc. praw głosu. Po zmianie prawa w USA, na zasadzie wzajemności, UE zezwoli na większościowy udział obywateli amerykańskich w unijnych liniach lotniczych. Pod warunkiem wprowadzenia zmian legislacyjnych w UE dotyczących procesu wprowadzania ograniczeń związanych z hałasem w pobliżu portów lotniczych, unijne linie lotnicze uzyskają dodatkowe prawa do wykonywania przewozów na trasach pomiędzy USA a licznymi krajami pozaeuropejskimi.

Rynki Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych są największymi rynkami lotniczymi na świecie. Razem stanowią one około 60 proc. światowego lotnictwa. Potencjalne korzyści gospodarcze wynikające z usunięcia istniejących barier na transatlantyckim rynku unijno-amerykańskim mogą wynieść do 12 mld euro oraz do 80 tys. nowych miejsc pracy (mniej więcej równo rozłożonych pomiędzy USA i UE). Obejmują one także możliwość przewiezienia dodatkowych 26 mln pasażerów na trasach transatlantyckich w okresie pięciu lat. Dla porównania obecny ruch lotniczy wynosi nieco poniżej 50 mln pasażerów rocznie (dane za 2007 r.). Oznacza to, że pod koniec tego pięcioletniego okresu nastąpi wzrost ruch na rynku o 34 proc. w porównaniu do okresu sprzed zawarcia umowy.

Eliminując dwustronne umowy i wynikające z nich ograniczenia dotyczące praw przewozowych, można spodziewać się spadku cen biletów dla klientów biznesowych i osób prywatnych oraz skonsolidowanych oszczędności rzędu od 6,4 mld do 12 mld euro w okresie pięciu lat. Na rynku cargo nastąpi wzrost o 1-2 proc. Podpisana umowa, zanim formalnie wejdzie w życie, wymaga ratyfikacji przez Parlament Europejski i wszystkie państwa członkowskie.

T.Sz., KE