Większość Europejczyków (54 proc., czyli o 7 pkt proc. mniej w stosunku do okresu maj-czerwiec 2009 r.) obawia się, że rynek pracy dopiero odczuje najboleśniejsze skutki kryzysu, natomiast 38 proc. jest zdania, że punkt kulminacyjny kryzysu już minął. Ten ostatni wskaźnik wzrósł o 10 pkt proc. w stosunku do poprzedniego badania.

Podobny wzrost optymizmu (w porównaniu z badaniem z wiosny 2009 r.) odnotowano również w przypadku oczekiwań dotyczących sytuacji gospodarczej UE w ciągu następnych 12 miesięcy: 30 proc. (+6 pkt) Europejczyków sądzi, że najbliższe 12 miesięcy będzie lepsze, 38 proc. spodziewa się, że będzie tak samo (bez zmian), a 21 proc. (-7 pkt), że sytuacja się pogorszy. 11 proc. (+1 pkt) udzieliło odpowiedzi „nie wiem”.

Jeśli chodzi o oczekiwania w stosunku do gospodarki własnego kraju, to optymizm ankietowanych jest bardziej umiarkowany. Więcej Europejczyków uważa, że sytuacja nie ulegnie zmianie (37 proc., +1 pkt) lub że się pogorszy (31 proc., -3 pkt) niż że gospodarka ich kraju ulegnie poprawie (28 proc., +3 pkt). 4 proc. (-1 pkt) udzieliło odpowiedzi „nie wiem”.

Większość ankietowanych (51 proc., +2 pkt) za największy problem w swoim kraju uważa obecnie bezrobocie; na drugim miejscu (40 proc., -2 pkt) wymieniano sytuację gospodarczą, a zarówno inflacja, jak i przestępczość zebrały po 19 proc. głosów (odpowiednio -2 i +3 pkt). Jako najważniejsze dla siebie problemy ankietowani wymienili inflację (38 proc., bez zmian), sytuację gospodarczą (26 proc., bez zmian) oraz bezrobocie (20 proc., -1 pkt).

W odpowiedzi na pytanie, kto dysponuje największym potencjałem rozwiązania problemu kryzysu, 22 proc. (+2 pkt) ankietowanych wskazało Unię Europejską, a 19 proc. (+7 pkt) – władze krajowe. Kolejne miejsce zajęła tu grupa G20 (18 proc., -2 pkt), która od wiosny spadła na trzecie miejsce, wyprzedzona przez władze krajowe.

Za działania mogące trwale napędzać wzrost gospodarczy Europejczycy uważają: stymulowanie badań i innowacji w europejskim przemyśle (31 proc.), wspieranie przyjaznych dla środowiska metod produkcji towarów i usług (30 proc.), wspieranie rolnictwa (27 proc.) oraz zachęcanie do zakładania przedsiębiorstw (25 proc.).

Badanie Eurobarometru zostało przeprowadzone w formie wywiadów osobistych przez TNS Opinion & Social w okresie od 23 października do 18 listopada 2009 r., z udziałem 30 238 osób.

T.Sz., KE