– A by osiągać większe korzyści w stosunku do zainwestowanych środków, polityka spójności musi stać się jeszcze bardziej skuteczna, przynosząc konkretne i wymierne wyniki. Musimy rozdysponowywać środki w bardziej inteligentny sposób, koncentrując się na najważniejszych priorytetach UE i zapewniając widoczną wartość dodaną w stosunku do działań władz krajowych i regionalnych – powiedział Johannes Hahn, komisarz ds. polityki regionalnej.

W sprawozdaniu, które opracowano w ramach szeroko zakrojonej analizy całości wydatków UE, podkreśla się, że w przyszłości finansowanie powinno być skoncentrowane na ograniczonej liczbie priorytetów, zgodnie z ustanowionymi w strategii „Europa 2020” celami „inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu”. Podkreślając korzyści płynące z udzielania dotacji zgodnie z krajowymi i regionalnymi potrzebami rozwojowymi, sprawozdanie otwiera debatę na temat tego, w jaki sposób struktura polityki spójności może zagwarantować, że każdy fundusz będzie skutecznie przyczyniał się do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020”. W sprawozdaniu podkreślono, że cykle planowania i zarządzania polityką spójności powinny zostać zmodyfikowane, tak aby cele te znalazły odzwierciedlenie w priorytetach inwestycyjnych.

W tym celu Komisja proponuje ustanowienie całościowych ogólnych ram strategicznych, w których zostałyby zawarte szczegółowe priorytety, cele i reformy potrzebne dla zwiększenia wpływu inwestycji prowadzonych w ramach polityki spójności. W umowie zawartej między państwami członkowskimi a Komisją ujęte zostaną konkretne propozycje ich realizacji na podstawie krajowych programów reform. Umowa będzie zawierać jasne i wymierne cele oraz podkreślać znaczenie koordynowania na poziomie krajowym dotacji pochodzących z różnych źródeł UE, co zagwarantuje ich skuteczne wykorzystanie i widoczne rezultaty.

Innym pomysłem jest wprowadzenie zachęt do jak najbardziej skutecznej i ambitnej realizacji programów w ramach polityki spójności. Pewna część funduszy spójności mogłaby zostać wydzielona i przekazana władzom krajowym i regionalnym na podstawie jakości i stopnia zaawansowania programów, które przedstawią. W sprawozdaniu zawarto także propozycje uproszczenia systemu poprzez ograniczenie biurokracji i poprawę oceny, efektywności oraz wyników dzięki bardziej skutecznemu określaniu celów.

Według sprawozdania, w latach 2000−2006 inwestycje w ramach polityki spójności przyczyniły się do stworzenia około 1,4 mln nowych miejsc pracy, wsparły małe przedsiębiorstwa i pobudziły badania naukowe, umożliwiły modernizację połączeń transportowych, wspierając budowę lub ulepszanie tysięcy kilometrów dróg i połączeń kolejowych, a także modernizację portów i lotnisk, poprawiły stan środowiska naturalnego, dostosowując jakość wody pitnej i sposób oczyszczania ścieków do standardów UE. Pomimo tych osiągnięć nadal istnieją jednak znaczne różnice w sytuacji gospodarczej regionów – podkreśla Komisja.

T.Sz.