W drugim kwartale 2009 roku po raz kolejny nastąpiło obniżenie tempa wzrostu gospodarczego – ocenia IBnGR. Okres ten był dziewiątym kwartałem z rzędu, w którym dynamika produktu krajowego brutto spadała, bądź utrzymywała się na poziomie z poprzedniego kwartału. Według szacunków Instytutu, tempo wzrostu PKB w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego wyniosło 0,2 proc. Było to najniższe kwartalne tempo wzrostu PKB od początku wyznaczania tej wielkości przez Główny Urząd Statystyczny, czyli co najmniej od 1995 roku. Po uwzględnieniu czynników sezonowych, wartość produktu krajowego brutto w drugim kwartale 2009 roku zmniejszyła się o 0,1 proc. w porównaniu z poprzednim kwartałem.

Według szacunków IBnGR, głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego w drugim kwartale br. był popyt zewnętrzny. Tempo wzrostu popytu krajowego było ujemne i wyniosło -2,1 proc. O spadku popytu krajowego zadecydowały ujemne tempo wzrostu nakładów brutto na środki trwałe (-1,4 proc.) oraz zmiana stanu zapasów. Korzystnie kształtowała się dynamika spożycia indywidualnego. Konsumenci nie ulegli do końca pesymistycznym nastrojom, dzięki czemu spożycie prywatne wzrosło o 2 proc. Nieco szybciej, głównie dzięki napływającym środkom finansowym z Unii Europejskiej, rosło spożycie zbiorowe. W efekcie, tempo wzrostu spożycia ogółem w drugim kwartale 2009 roku wyniosło 2,2 proc.

Najszybciej rozwijającą się w drugim kwartale częścią gospodarki były usługi rynkowe. Tempo wzrostu wartości dodanej w usługach rynkowych Instytut szacuje na 3,3 proc. Wolniejszy wzrost wartości dodanej odnotowano w budownictwie. IBnGR szacuje jego tempo na 1,5 proc. Sektorem, który najbardziej ucierpiał w wyniku pogorszenia koniunktury, jest przemysł. Szacuje się, że tempo wzrostu wartości dodanej w przemyśle wyniosło w drugim kwartale -3,5 proc. Był to już trzeci kwartał z rzędu, w którym zmniejszała się wartość dodana w produkcji przemysłowej.

W drugim kwartale 2009 roku zmniejszyły się obroty handlu zagranicznego. Zarówno tempo wzrostu eksportu, jak i tempo wzrostu importu, było ujemne. Eksport zmniejszył się jednak w mniejszym stopniu (-4,4 proc.) niż import (-9,3 proc). Efektem takiej relacji był dodatni wkład handlu zagranicznego w tempo wzrostu gospodarczego. Stosunkowo niewielki spadek eksportu, w obliczu recesji obserwowanej państwach importujących polskie towary i usługi, traktować należy jako sukces gospodarczy – ocenia Instytut.

Według IBnGR, większy spadek importu tłumaczyć należy, obok ogólnego pogorszenia sytuacji gospodarczej w Polsce, również częściową substytucją dóbr importowanych towarami krajowymi. Nie bez znaczenia jest też opóźniony efekt znaczącej deprecjacji kursu złotego względem dolara i euro, obserwowanej w drugim półroczu 2008 roku oraz w pierwszym kwartale 2009 roku. W drugim kwartale 2009 roku po raz pierwszy od trzech kwartałów nastąpiło umocnienie (aprecjacja) kursu złotego.

T.Sz., IBnGR