Piątek, 18 IV 2014 r.
Nr 60/2014 (1677)
indeks alfabetyczny |
A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  V  Z  Ź  Ż 
wydanie z wybranego dnia | najczęściej czytane | najlepiej oceniane | zmień rozmiar czcionki | terminy i wydarzenia | kanał RSS
 


22 stycznia 2007 r.

Jak grać na giełdzie?

W Polsce obowiązuje system niematerialnego obrotu akcjami. Oznacza to, że akcje nie są fizycznymi, papierowymi dokumentami, a jedynie zapisami elektronicznymi. Centralną instytucją zajmującą się ich ewidencjonowaniem jest Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. Aby inwestować na giełdzie, konieczne jest posiadanie rachunku inwestycyjnego w biurze maklerskim.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

Rachunek inwestycyjny...


W uproszczeniu rachunek taki składa się z dwóch części — rachunku papierów wartościowych oraz rachunku pieniężnego. Na rachunku papierów wartościowych rejestruje się stan posiadania papierów wartościowych i dokonuje zapisów ewidencyjnych w związku z przeprowadzanymi transakcjami. Wraz z rachunkiem papierów wartościowych otwierany jest rachunek pieniężny. Ma on charakter pomocniczy — za jego pomocą realizowane są wszelkie dyspozycje pieniężne związane z obrotem papierami wartościowymi rejestrowanymi na rachunku papierów wartościowych oraz z tytułu praw z tych papierów (np. wypłata dywidendy, oprocentowania obligacji).


...tradycyjny...


W celu założenia rachunku należy udać się do punktu obsługi klienta wybranego biura maklerskiego i podpisać umowę. Osoby fizyczne muszą okazać dowód osobisty, podać numer NIP oraz dane urzędu skarbowego. Przedsiębiorcy będą  musieli przedstawić dowody nadania numerów NIP, REGON i wpis do właściwego rejestru (oryginały do wglądu). Niektóre biura maklerskie umożliwiają korespondencyjne podpisanie umowy, co jest wygodne zwłaszcza dla mieszkańców mniejszych miejscowości. Podpis na takiej umowie musi być potwierdzony notarialnie.


Właściciel rachunku może ustanowić pełnomocnika (pełnomocników) upoważnionego do dysponowania jego rachunkiem brokerskim. Pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. W celu ustanowienia pełnomocnika należy złożyć pisemne oświadczenie woli w obecności pracownika biura maklerskiego lub przedłożyć potwierdzone notarialnie pełnomocnictwo.


Dużym udogodnieniem dla inwestorów są zlecenia telefoniczne, faksowe oraz internetowe, dzięki którym można kupować i sprzedawać akcje, nie wychodząc z domu. Aby założyć rachunek internetowy, należy podpisać z biurem stosowną umowę.


...lub internetowy...


Z obsługą rachunku internetowego mogą się wiązać dodatkowe koszty, związane z bezpieczeństwem transakcji. Biura stosują kody zabezpieczeń, hasła SMS-owe lub tokeny. Za te ostatnie urządzenia, których zadaniem jest generowanie jednorazowego kodu dostępu, klient musi zapłacić ok. 100 – 200 zł. Warto się jednak zastanowić nad założeniem takiego rachunku, ponieważ zazwyczaj prowizje od transakcji zwieranych za jego pośrednictwem są o wiele niższe od prowizji za zlecenia tradycyjne.


Na początku można rozważyć założenie internetowego rachunku inwestycyjnego w biurze maklerskim należącym do banku, w którym posiadamy rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (ROR). Może to mieć znaczenie w przypadku przelewania środków z ROR na rachunek pieniężny — błyskawiczne w przypadku prowadzenia obu rachunków przez jeden bank. Zazwyczaj też przelewy pomiędzy różnymi jednostkami organizacyjnymi w obrębie jednej grupy finansowej są bezpłatne, podczas gdy transfer pieniędzy z ROR na rachunek maklerski prowadzony przez „obcy” bank wiąże się z kosztami.


Odmiennie niż w przypadku zakładania rachunku tradycyjnego w punkcie obsługi klienta, aktywacja internetowego rachunku inwestycyjnego może potrwać od kilku do kilkunastu dni. Najpierw należy wypełnić formularz dostępny na stronie internetowej danego domu maklerskiego. Po wypełnieniu formularza pozostaje czekać na przesyłkę (zwykłą lub elektroniczną) zawierającą umowę jednostronnie podpisaną przez dom maklerski i pakiet aktywacyjny zawierający hasło dostępu do konta oraz — jeżeli klient wyraził chęć — także tokena. Po wypełnieniu koniecznych rubryk i złożeniu podpisu umowę należy odesłać w pustej kopercie załączonej do umowy.


W niektórych biurach procedura ta wygląda odmiennie — należy wydrukować umowę, podpisać ją i odesłać, czasem konieczne jest wygenerowanie klucza dostępowego i uaktywnienie go osobiście w punkcie obsługi klienta.


Przed wybraniem biura maklerskiego warto przetestować demo platformy internetowej, za pomocą której będziemy dokonywać transakcji.  Są to rozbudowane aplikacje umożliwiające dokonywanie  operacji na rachunku, linki do wersji pokazowych są zamieszczone na stronach WWW danego biura. Platformy transakcyjne mają postać wielu okienek, które umożliwiają jednoczesne śledzenie rynku, składanie zlecenia i sporządzanie wykresów bądź historii wybranych instrumentów.


Po założeniu rachunku inwestycyjnego należy przelać na konto środki pieniężne, za które będziemy kupować interesujące nas walory. Niektóre biura określają minimalną sumę takiej pierwszej wpłaty z reguły nie wyższą niż 5 tys. zł. Od tej chwili można już w domowym zaciszu rzucić się w wir giełdowych inwestycji.


Składamy zlecenie


Posiadając rachunek inwestycyjny, możemy inwestować pieniądze w akcje, obligacje, pochodne instrumenty finansowe (opcje, kontrakty terminowe) albo w jednostki funduszy inwestycyjnych.  Artykuł ten adresowany jest do początkujących inwestorów, którzy zamierzają samodzielnie grać na giełdzie i dlatego skupimy się w nim na obrocie akcjami. Obrót instrumentami pochodnymi wymaga rozległej wiedzy fachowej, jest obarczony dużym ryzykiem finansowym i z tego względu inwestycje takie nie są polecane dla początkujących.


Zlecenie na wybrany papier wartościowy można złożyć w dowolnym momencie, należy tylko określić parametry zlecenia, takie jak: liczba akcji, limit ceny, data ważności zlecenia. Przy zleceniach osobistych lub telefonicznych dane te przekazujemy bezpośrednio maklerowi.


Korzystając z internetowej platformy transakcyjnej, należy wypełnić właściwy formularz zlecenia, podać PIN i zatwierdzić wysłanie zlecenia do domu maklerskiego. Okno aplikacji wyświetla sugerowane przez system wartości, które można oczywiście dowolnie zmieniać. Na ekranie komputera widoczne są najlepsze oferty kupna i sprzedaży w takiej liczbie, jaką określiliśmy przy zawieraniu umowy.


Większość biur oferuje dostęp do notowań w czasie rzeczywistym, bez 15-minutowego opóźnienia, jak to ma miejsce w przypadku notowań udostępnianych szerokiej publiczności przez portale o tematyce finansowej. Przeważnie dostęp do jednej, najlepszej oferty kupna lub sprzedaży danego papieru jest bezpłatny. Za dostęp do 3, 5 lub pełnego arkusza zleceń trzeba już jednak płacić. Warto się nad tym zastanowić, jeśli planujemy aktywnie grać na giełdzie, przy rzadkim dokonywaniu transakcji wystarczy jednak pakiet podstawowy.


Klienci domów maklerskich mogą także wykupić dostęp do serwisów agencji prasowych, jak również aktualnych analiz, komentarzy i rekomendacji przygotowywanych przez dane biuro. W zależności od brokera usługa ta kosztuje około 100 – 200 zł miesięcznie. Z tego typu opłat mogą być zwolnieni klienci osiągający wysokie obroty na rachunku.


Dużym inwestorom biura maklerskie oferują indywidualną opiekę maklera, który trzyma rękę na pulsie rynku i podpowiada, jakie walory, kiedy i za ile kupić lub sprzedać. Usługa ta oferowana jest klientom, którzy posiadają na rachunku walory w wysokości ok. 100 tys. zł.


Typy zleceń


Na giełdzie można składać różnego rodzaju zlecenia w zależności od preferencji klienta. Do najpopularniejszych należą zlecenia z limitem ceny. Inwestor określa maksymalną cenę, w jakiej jest skłonny kupić akcje lub minimalną cenę sprzedaży papierów wartościowych.


Popularne są także zlecenia bez limitu ceny, czyli PKC (po każdej cenie). Umożliwiają błyskawiczną realizację transakcji, przy czym system będzie starał się dobrać najlepszą ofertę przeciwstawną (najwyższą ofertę kupna lub najniższą ofertę sprzedaży). Jeżeli jednak w fazie notowań ciągłych w arkuszu zleceń nie ma zleceń przeciwstawnych z limitem ceny zapewniających pełną realizację zlecenia PKC, wówczas rozpoczyna się proces równoważenia rynku, a zlecenie PKC traci ważność.


Kolejny typ zleceń to PCR (po cenie rynkowej). Jest to również zlecenie bez limitu ceny, które może być zrealizowane w całości lub częściowo. Zlecenia PCR można składać wyłącznie w fazie notowań ciągłych z wyjątkiem okresów równoważeń rynku. W chwili złożenia zlecenia musi oczekiwać przynajmniej jedno zlecenie przeciwstawne z limitem ceny, w innym przypadku zlecenie jest automatycznie anulowane przez GPW. Realizacja następuje po kursie najlepszego zlecenia przeciwstawnego. W przypadku gdy nie jest możliwa realizacja zlecenia w całości, pozostała jego część staje się zleceniem z limitem ceny, po jakim zawarto pierwszą część transakcji.


Zleceniem bez limitu cen jest także PCRO (zlecenia po cenie rynkowej na otwarcie). Składane jest na otwarcie notowań ciągłych lub na notowania jednolite, może być wykonane w całości lub częściowo. Cena wykonania zlecenia równa jest kursowi otwarcia. W przypadku, gdy nie jest możliwa realizacja zlecenia w całości, pozostała jego część staje się automatycznie zleceniem z limitem ceny równym ostatniej transakcji.


Zleceniem z limitem ceny jest WUJ (wielkość ujawniana), którego złożenie umożliwia nabycie lub zbycie znacznego pakietu akcji bez pokazywania tego rynkowi. Warunek wielkości ujawnianej oznacza, że w arkuszu zleceń będzie widoczna tylko część zlecenia, natomiast jego kolejna część ujawni się dopiero po zrealizowaniu poprzednio ujawnionej. Po całkowitej realizacji wielkości już ujawnionej, następna część ujawnia się automatycznie i staje się ostatnim zleceniem w arkuszu z danym limitem. Wielkość ujawniana nie może być mniejsza niż 100 sztuk. Zlecenia WUJ można składać w dowolnej fazie notowań za wyjątkiem fazy interwencji.


WuA (wykonaj lub anuluj) to zlecenie z limitem ceny, które może być wykonane tylko w całości. W przypadku gdy nie jest to możliwe, zlecenie jest usuwane z arkusza zleceń.


Przy zleceniach Wmin (minimalna wielkość wykonania) określamy minimalną wielkość wykonania zlecenia. Jeżeli zlecenie nie może być wykonane co najmniej w określonej wielkości, jest usuwane z arkusza zleceń. W przypadku gdy zlecenie zrealizuje się częściowo (zostanie wykonana co najmniej wielkość minimalna), pozostała jego część nadal będzie aktywna w arkuszu zleceń, ale już bez warunku minimalnej wielkości wykonania. Zlecenia tego typu można składać wyłącznie w trakcie notowań ciągłych z wyjątkiem okresów równoważeń rynku, a także w fazie dogrywki.


Zlecenie LimAkt (limit aktywacji) pojawia się w arkuszu zleceń dopiero w momencie przekroczenia przez kurs rynkowy określonego w zleceniu poziomu. W zleceniach z limitem aktywacji niezbędne jest określenie dwóch limitów: limitu aktywacji i limitu realizacji zlecenia.


W przypadku transakcji kupna limit realizacji musi być większy lub równy limitowi aktywacji, natomiast w przypadku sprzedaży walorów limit realizacji musi być mniejszy lub równy limitowi aktywacji. Limit aktywacji w przypadku kupna musi być większy od kursu ostatniej transakcji lub kursu odniesienia, w przypadku sprzedaży limit powinien być od tego kursu mniejszy.


Zlecenie WiN (ważne do pierwszego wykonania) można składać w każdej fazie sesji. Jeśli zlecenie zostanie wykonane tylko w części, niezrealizowana część traci ważność.


Biura maklerskie:

 

Centralny Dom Maklerski Pekao SA Dom Inwestycyjny BRE Banku SA
Biuro Maklerskie Banku BPH KBC Securities
Biuro Maklerskie Banku BGŻ Millenium Dom Maklerski
Biuro Maklerskie BISE SA Beskidzki Dom Maklerski SA
Dom Maklerski PKO BP Dom Maklerski Penetrator
Dom Maklerski BZ WBK Dom Maklerski IDM SA
Dom Maklerski ING Securities eMakler w mBanku
Dom Maklerski BOŚ  


Anna Proksa






Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach