Najczęstsze sytuacje, w których konieczne jest potwierdzenie tytułu prawnego do lokalu, to:

• wyprowadzenie się najemcy,
• przepisanie tytułu prawnego na inną osobę,
• śmierć dotychczasowego najemcy.

Kwestie związane z potwierdzeniem prawa do lokalu po zgonie najemcy reguluje art. 691 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z tym artykułem w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują:

• małżonek niebędący współnajemcą lokalu,
• dzieci najemcy i jego współmałżonka,
• inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych,
• osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.

Osoby wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

W sytuacji gdy nie ma żadnej z wyżej wymienionych osób, stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa.

W myśl art. 691 ust. 4 osoby, które wstąpiły w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, mogą go wypowiedzieć z zachowaniem terminów ustawowych, chociażby umowa najmu była zawarta na czas oznaczony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niektóre z tych osób, stosunek ten wygasa względem osób, które go wypowiedziały.

Przepisów nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.

Miejsce załatwienia sprawy
Urząd gminy rozporządzający zasobem mieszkaniowym, do którego należy lokal. Sprawy związane z lokalami załatwia się zwykle w wydziałach zasobów lokalowych/wydziałach lokali mieszkalnych/wydziałach mieszkalnictwa itp.

Wymagane dokumenty
W celu potwierdzenia uprawnień do lokalu mieszkalnego należy złożyć:

• wniosek o potwierdzenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu (pobrany w odpowiednim wydziale lub ze strony internetowej urzędu), poświadczony przez wydział spraw administracyjnych oraz administrację budynku,
• oświadczenie o nieposiadaniu tytułu prawnego do innego lokalu,
• akt zgonu najemcy (w przypadku śmierci najemcy) albo rozwiązanie umowy najmu dokonane przez współnajemcę,
• dokumenty udowadniające pokrewieństwo z dotychczasowym najemcą lokalu np. akt ślubu, urodzenia (kopie),
• dowody osobiste osób ubiegających się o potwierdzenie uprawnień do lokalu (do wglądu).

Szczegółowych informacji o wymaganych dokumentach należy szukać na stronie internetowej własnego urzędu lub we właściwym wydziale urzędu.

W trakcie postępowania organ może zażądać dodatkowych dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy.

Opłaty
Postępowanie nie podlega opłatom.

Przewidywany termin załatwienia
Do jednego miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych — do dwóch miesięcy.

Tryb odwoławczy
Brak.

Osoba, która chce potwierdzić tytuł prawny do lokalu, może wnioskować o wydanie zaświadczenia. W tym celu składa w urzędzie gminy następujące dokumenty:

• pisemny wniosek o wydanie zaświadczenia lub kserokopii dokumentów potwierdzających uzyskanie tytułu prawnego do lokalu, zawierający uzasadnienie celu wydania zaświadczenia lub kopii dokumentów,
• dokumenty świadczące o pokrewieństwie z najemcą,
• aktualne poświadczenie prawa własności (odpis z księgi wieczystej uzyskany nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożeniem wniosku), gdy z wnioskiem występuje właściciel nieruchomości,
• pełnomocnictwo udzielone przez właściciela, współwłaścicieli lub kuratora — gdy nieruchomość należy do osób nieznanych z miejsca pobytu,
• dowód zapłaty należnej opłaty skarbowej.

Opłata skarbowa wynosi:

• od wydania zaświadczenia: 17 zł,
• od wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów: 5 zł za każdą stronę,
• od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa: 17 zł (z wyłączeniem pełnomocnictwa udzielanego małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu albo gdy mocodawcą jest podmiot zwolniony z opłaty skarbowej).

Zaświadczenie wnioskodawca otrzymuje zwykle niezwłocznie, po złożeniu wymaganych dokumentów i uiszczeniu opłaty skarbowej, nie później jednak niż w ciągu 7 dni.

W przypadku postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia wnioskodawca może złożyć zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (za pośrednictwem urzędu gminy), w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.);
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733, z późn. zm.);
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635).


Więcej przeczytamy w tekstach:
Mieszkanie komunalne
Lokale socjalne i zamienne


Magdalena Stec