Zgodnie z Ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią własność gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy (art. 24.1 ustawy).

Aby stwierdzić, czy interesująca nas działka należy do zasobów gminnych (lub do innego właściciela), musimy wpierw ustalić jej numer, a następnie — na jego podstawie — sprawdzić w ewidencji nieruchomości, kto jest jest właścicielem. W przypadku problemów z ustaleniem numerów trzeba będzie działkę wskazać na mapie — a gdy i to okaże się niemożliwe, konieczna stanie się wizja lokalna z udziałem urzędnika.

Zasobem mapowym oraz ewidencją nieruchomości zajmują się ośrodki dokumentacyjne w starostwach powiatowych dla miast, które wchodzą w skład powiatu. Dla miast na prawach powiatu zasobem mapowym oraz ewidencją zajmuje się samo miasto.

Jeśli właścicielem nieruchomości jest gmina, należy udać się do właściwego wydziału (wydział geodezji, gospodarki nieruchomościami, rolnictwa) w celu ustalenia wszelkich wymagań formalnych, jakie muszą zostać spełnione. Na pewno trzeba będzie złożyć odpowiedni wniosek, w którym podaje się m.in. imię, nazwisko, numer PESEL, NIP oraz wskazuje się numer działki, którą chce się wydzierżawić, określając cel dzierżawy (przeznaczenie) i czas jej trwania.

Wydział zajmujący się wydzierżawianiem gruntu, który ustala zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla danego miasta (o ile taki istnieje), w oparciu o dane z wydziału architektury, sprawdza, czy cel dzierżawy wskazany we wniosku mieści się w ramach planu zagospodarowania. Jest to warunek konieczny wyrażenia zgody na dzierżawę.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9a Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym dzierżawa na okres dłuższy niż trzy lata możliwa jest tylko w oparciu o uchwałę rady gminy. Dzierżawa na okres do trzech lat może zostać udzielona za zgodą wójta, burmistrza lub prezydenta — w oparciu o opinię wydziału architektury.

Dodatkowo — zgodnie z art. 35 ust. 1 – 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami — gmina sporządza wykaz nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a ponadto informację o o wywieszeniu wykazu podaje się do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej oraz w inny, zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób, np. w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP).

W wykazie określa się między innymi oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości, jej powierzchnię, opis, przeznaczenie i sposób zagospodarowania, wysokość opłat z tytułu dzierżawy, termin wnoszenia opłat, zasady aktualizacji opłat.

Po upłynięciu tego terminu osoby zainteresowane mogą ubiegać się o zawarcie umowy dzierżawy, w której określone będą warunki, na jakich gmina wydzierżawia teren.

Art. 37 ust. 4 ustawy stanowi ponadto, że przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas dłuższy niż 3 lata organizuje się przetarg. Wojewoda, odpowiednia rada lub sejmik mogą jednak wyrazić zgodę na odstąpienie od trybu przetargowego.

A.Ż.