Leczenie uzdrowiskowe przysługuje osobom ubezpieczonym w Narodowym Funduszu Zdrowia. Pamiętaj, że leczenie to jest leczeniem uzupełniającym, a nie postępowaniem medycznym ratującym życie lub zdrowie, i dlatego nie musi odbyć się w trybie pilnym.

Leczenie uzdrowiskowe obejmuje trzy rodzaje świadczeń:

• leczenie w sanatorium,
• leczenie w szpitalu uzdrowiskowym,
• leczenie ambulatoryjne.

JAK WYJECHAĆ DO SANATORIUM?

Krok 1: Skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego

Na leczenie w sanatorium skieruje cię lekarz ubezpieczenia zdrowotnego:

• lekarz pierwszego kontaktu,
• lekarz specjalista,
• lekarz ze szpitala.
  

Ważne:
Od 1 maja 2007 r. obowiązuje nowy druk skierowania na leczenie uzdrowiskowe. Skierowania wystawione po 1 maja 2007 r. na innych drukach są odsyłane.

Wzór skierowania określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie leczenia uzdrowiskowego (patrz: załącznik do rozporządzenia).

Skierowanie powinno zawierać:

• dane osobowe pacjenta, m.in. PESEL, imię i nazwisko,
• pieczęć lekarza wraz z numerem umowy zawartej z NFZ,
• informacje o aktualnym stanie zdrowia pacjenta,
• jednoznacznie określone rozpoznanie choroby, która jest podstawą wystawienia skierowania,
• informację o schorzeniach współistniejących.

Wystawienie skierowania jest bezpłatne.

Ważne:
Lekarz może wskazać proponowane miejsce i rodzaj leczenia uzdrowiskowego, ale nie jest to wiążące dla lekarza specjalisty NFZ.

Na wykorzystanie skierowania masz 12 miesięcy od daty jego wystawienia.

Krok 2: Potwierdzenie skierowania przez NFZ

Skierowanie należy potwierdzić w wojewódzkim oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia. Możesz dostarczyć je tam osobiście, przez osoby trzecie lub przesłać pocztą. Może także przekazać je do NFZ lekarz ubezpieczenia zdrowotnego (na kopercie powinien znaleźć się dopisek: „Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe").

Zastrzeżenie:
Jeśli skierowanie zawiera braki formalne, zostanie zwrócone lekarzowi, który je wystawił. Jako pacjent zostaniesz o tym powiadomiony. Lekarz, po uzupełnieniu brakujących danych, powinien odesłać skierowanie z powrotem do Funduszu. Będzie ono rozpatrywane według kolejności, zgodnie z datą jego pierwotnego wpływu do oddziału NFZ.

Krok 3: Decyzja NFZ

Skierowanie powinno być rozpatrzone przez Fundusz nie później niż 30 dni od daty wpłynięcia dokumentu do oddziału NFZ. Jedynie w uzasadnionych sytuacjach (np. gdy trzeba uzupełnić dokumentację medyczną) termin ten może być przedłużony o 14 dni.

Zasadność skierowania na leczenie uzdrowiskowe ocenia – na podstawie danych medycznych zawartych w skierowaniu oraz dołączonej dokumentacji medycznej – wyznaczony przez Fundusz lekarz specjalista w dziedzinie balneologii, medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej.

W przypadku potwierdzenia skierowania, oddział NFZ określa rodzaj leczenia, wyznacza miejsce, odpowiedni zakład lecznictwa uzdrowiskowego, termin rozpoczęcia leczenia i czas jego trwania.

Ważne:
Lekarz specjalista Funduszu może zmienić kwalifikację skierowania:

• z leczenia sanatoryjnego na leczenie w szpitalu uzdrowiskowym lub
• z leczenia w szpitalu uzdrowiskowym na leczenie sanatoryjne.

Potwierdzone przez NFZ skierowanie zostanie ci dostarczone nie później niż na 14 dni przed rozpoczęciem leczenia.

Zastrzeżenie:
Termin ten nie obowiązuje tzw. zwrotów, czyli skierowań zwróconych przez ubezpieczonych, które umożliwiają potwierdzenie skierowania dla pacjenta oczekującego w kolejce na leczenie uzdrowiskowe.

Lekarz z NFZ ma prawo nie zaakceptować skierowania, gdy stwierdzi, że jest ono bezcelowe, a stan twojego zdrowia nie kwalifikuje cię do korzystania z takiej formy leczenia. W takiej sytuacji oddział Funduszu nie potwierdza przyjęcia skierowania i zwraca je bezpośrednio lekarzowi, który skierowanie wystawił, z podaniem uzasadnienia odmowy. Stosowna informacja z NFZ trafia również do ciebie.

Zastrzeżenie:
Od tej decyzji nie możesz się odwołać.

Jeżeli oddział NFZ nie potwierdzi skierowania z powodu np. braku miejsc w odpowiednim sanatorium, automatycznie trafisz na listę oczekujących. Zostaniesz o tym powiadomiony pisemnie. Otrzymasz też informację o ewentualnym czasie wyjazdu, a twoje skierowanie zostanie potwierdzone w momencie, gdy zwolni się miejsce w uzdrowisku.

Krok 4: Wybór uzdrowiska, czyli co gdzie się leczy

Miejsce i zakład lecznictwa uzdrowiskowego wskazuje lekarz specjalista NFZ.

Dorośli:

• choroby narządów ruchu i reumatologia: Busko Zdrój, Ciechocinek, Cieplice Śląskie-Zdrój, Goczałkowice Zdrój, Horyniec, Inowrocław, Iwonicz Zdrój, Jastrzębie Zdrój, Kamień Pomorski, Kołobrzeg, Lądek Zdrój, Połczyn Zdrój, Solec, Swoszowice, Świeradów Zdrój, Ustroń, Wapienne, Wieniec Zdrój;
• choroby układu krążenia: Busko Zdrój, Ciechocinek, Długopole Zdrój, Inowrocław, Kamień Pomorski, Kołobrzeg, Krynica, Kudowa Zdrój, Lądek Zdrój, Nałęczów, Polanica Zdrój, Rabka, Rymanów Zdrój, Świeradów Zdrój, Świnoujście;
• choroby układu oddechowego: Ciechocinek, Czerniawa, Duszniki Zdrój, Goczałkowice Zdrój, Iwonicz Zdrój, Jedlina Zdrój, Kołobrzeg, Muszyna, Piwniczna, Rabka, Rymanów Zdrój, Szczawnica, Szczawno Zdrój, Świnoujście, Ustroń, Wysowa;
• choroby skóry: Busko Zdrój, Lądek Zdrój, Świnoujście;
• choroby układu wydzielania wewnętrznego i przemiany materii: Kołobrzeg, Kudowa Zdrój, Skolimów Konstancin, Świnoujście;
• choroby kobiece: Duszniki Zdrój, Połczyn Zdrój, Świeradów Zdrój;
• choroby układu trawienia: Długopole Zdrój, Duszniki Zdrój, Iwonicz Zdrój, Jedlina Zdrój, Krynica, Muszyna, Polanica Zdrój, Szczawno Zdrój, Wysowa, Żegiestów;
• choroby układu moczowego: Cieplice Śląskie Zdrój, Krynica, Szczawno Zdrój, Żegiestów.

Dzieci:

• choroby narządów ruchu: Busko Zdrój, Ciechocinek, Cieplice Śląskie Zdrój, Goczałkowice Zdrój;
• reumatologia i choroby układu krążenia: Ciechocinek, Cieplice Śląski Zdrój, Goczałkowice Zdrój, Jastrzębie Zdrój, Kudowa Zdrój, Rabka, Rymanów Zdrój, Wieniec Zdrój;
• choroby układu krążenia (rehabilitacja wad serca): Polanica Zdrój;
• choroby układu oddechowego: Czerniawa, Kołobrzeg, Rabka, Rymanów Zdrój, Szczawno;
• choroby skóry: Kołobrzeg;
• choroby układu wydzielania wewnętrznego i przemiany materii: Kołobrzeg, Rabka;
• choroby układu moczowego: Rymanów Zdrój.

Krok 5: Gdy rezygnujesz ze skierowania

Masz prawo zrezygnować z wyjazdu do uzdrowiska. W przypadku rezygnacji przyznane ci skierowanie na leczenie uzdrowiskowe powinieneś bezzwłocznie zwrócić do właściwego oddziału NFZ.

Ważne:
Każda rezygnacja powinna być pisemnie uzasadniona i udokumentowana.

NFZ uznaje rezygnację i zwrot skierowania za zasadne tylko w szczególnych sytuacjach, zwłaszcza gdy ich powodem jest:

• wypadek losowy (np. śmierć członka rodziny),
• choroba ubezpieczonego (potwierdzona zaświadczeniem lekarskim).

W przypadku uzasadnionej rezygnacji, oddział Funduszu może, w miarę posiadanych możliwości, wyznaczyć ci nowy termin wyjazdu do uzdrowiska, co pozwoli na realizację skierowania w okresie jego ważności.

Natomiast w razie nieuzasadnionej rezygnacji bądź zwrócenia skierowania po terminie rozpoczęcia turnusu lub braku jego zwrotu, o nowe leczenie możesz się starać tylko na podstawie nowego skierowania.

Krok 5: Opłaty

Pobyt w sanatorium nie jest bezpłatny. Jako kuracjusz płacisz za przejazd do / z uzdrowiska oraz pokrywasz część kosztów związanych z wyżywieniem i zakwaterowaniem. Wydatki te nie są refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Wysokość opłat uzależniona jest od sezonu rozliczeniowego (niższe opłaty pobierane są od 1 października do 30 kwietnia, wyższe – w pozostałych miesiącach roku) oraz standardu miejsca zakwaterowania. Ceny osobodnia prezentuje tabelka:

* pokój w studio: jeden z dwóch lub więcej pokoi posiadających wspólną łazienkę i przedpokój

(źródło: Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 6 kwietnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie leczenia uzdrowiskowego)

Opłata pobierana jest w dniu rozpoczęcia leczenia i stanowi iloczyn liczby dni określonych w skierowaniu i odpłatności za jeden dzień pobytu.

Zastrzeżenie:
Z opłat za wyżywienie i zakwaterowanie zwolnione są dzieci i młodzież. Dotyczy to tych osób, które:

• nie ukończyły 18 roku życia,
• uczą się i nie ukończyły 26 lat,
• są niepełnosprawne w znacznym stopniu (bez ograniczenia wieku),
• są uprawnione do renty rodzinnej.

NFZ nie refunduje:

• kosztów pobytu opiekunów kuracjuszy (także opiekunów dzieci w wieku od 3 do 6 lat),
• dodatkowych opłat związanych z przepisami lokalnymi, np. opłat klimatycznych,
• kosztów zabiegów przyrodoleczniczych i rehabilitacyjnych niezwiązanych z chorobą podstawową będącą bezpośrednią przyczyną skierowania na leczenie uzdrowiskowe.

Krok 6: Co zabrać ze sobą

Wyjeżdżając na leczenie uzdrowiskowe, koniecznie należy zabrać:

• potwierdzone przez oddział NFZ skierowanie na leczenie,
• dowód tożsamości,
• w przypadku dzieci i młodzieży: ważną legitymację szkolną, studencką lub orzeczenie o niepełnosprawności,
• aktualny dowód ubezpieczenia zdrowotnego,
• wyniki badań diagnostycznych, konsultacji specjalistycznych oraz karty informacyjne z leczenia szpitalnego, które mogą mieć związek ze skierowaniem lub leczeniem w uzdrowisku,
• stale przyjmowane leki.

O CZYM WARTO WIEDZIEĆ

Czas pobytu w sanatorium

Na leczenie uzdrowiskowe pacjenci kierowani są przez NFZ przez cały rok. Turnusy w sanatorium dla dorosłych i dzieci trwają po 21 dni.

Ważne:
Masz prawo skrócić pobyt w sanatorium:

• z powodu choroby, która uniemożliwia dalsze leczenie oraz
• z przyczyn niezależnych, w tym udokumentowanej choroby lub śmierci członka najbliższej rodziny.

Jeżeli skrócisz pobyt z przyczyn innych niż wyżej wymienione, poniesiesz pełną odpłatność.

Sanatorium a praca

Z wyjazdem do sanatorium w terminie przewidzianym przez Fundusz może wiązać się konieczność wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Pobyt w sanatorium nie stanowi bowiem podstawy do uzyskania zwolnienia lekarskiego.

Choroby uniemożliwiające korzystanie z leczenia uzdrowiskowego

Do chorób tych należą m.in.:

• ostre lub przewlekłe choroby zakaźne (czynna gruźlica, choroby weneryczne, choroby pasożytnicze, grzybica, świerzb, owsica, lamblioza),
• ogniska zapalne (ropne zapalenie migdałów, ropne zapalenie zatok obocznych nosa, ropnie okołozębowe, grzybice skóry),
• wirusowe zapalenia wątroby oraz objawy żółtaczki,
• choroby mające wskazania do zabiegów chirurgicznych w trybie ostrym (kamica pęcherzyka żółciowego, kamica nerki, przepuklina ze skłonnością do uwięźnięcia i inne),
• pełnoobjawowa niewydolność krążenia i oddychania,
• niewydolność narządowa wątroby, nerek, skazy krwotoczne,
• choroby psychiczne, upośledzenie umysłowe znaczne i głębokie, poważne zaburzenia osobowości i zachowania stwarzające problemy w funkcjonowaniu społecznym,
• otępienie starcze, zniedołężnienie, całkowita niesprawność do samoobsługi,
• dużego stopnia nietrzymanie moczu i kału,
• zespół uzależnienia od alkoholu, narkomania,
• padaczka z częstymi napadami (jeden raz w miesiącu lub częściej, padaczka skroniowa),
• czynna choroba nowotworowa,
• ostre, zapalne i niedokrwienne choroby kardiologiczne, groźne zaburzenia rytmu, w tym napadowe migotanie przedsionków ze zmianami rytmu serca w ciągu ostatnich 6 miesięcy,
• zawał mięśnia sercowego – chorzy w pierwszych dwóch tygodniach po zawale,
• nadciśnienie tętnicze 3 stopnia z dwoma i więcej czynnikami ryzyka.

Do leczenia uzdrowiskowego nie są również kwalifikowane kobiety w ciąży oraz będące w okresie karmienia niemowląt.

(źródło: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie zasad kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego – więcej tutaj).

Wyjazd ze współmałżonkiem

NFZ nie gwarantuje wspólnego wyjazdu małżonkom, których skierowania zostały przesłane do potwierdzenia do oddziału Funduszu w tym samym terminie i do tego samego zakładu lecznictwa uzdrowiskowego.

Dzieci

Dzieci w wieku od 3 do 6 lat mogą być kierowane na leczenie uzdrowiskowe same lub pod nadzorem opiekuna prawnego. Leczenie dzieci jest bezpłatne, natomiast rodzice lub opiekunowie ponoszą pełną odpłatność za pobyt w zakładzie.

Dzieci uczęszczające do szkoły podstawowej lub gimnazjum mogą jeździć do sanatorium przez cały rok, młodzież szkół ponadgimnazjalnych – tylko w okresie wolnym od nauki.

Inwalidzi wojenni

Zgodnie z art. 14 ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.), inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do skierowania na pobyt w sanatorium uzdrowiskowym co najmniej raz na 3 lata.

Co sanatorium musi zapewnić kuracjuszowi

W czasie pobytu w sanatorium przysługuje ci:

• wstępne kliniczne badanie lekarskie (najpóźniej w drugiej dobie po przyjęciu),
• całodobowa opieka medyczna (lekarska i pielęgniarska),
• cotygodniowe kontrolne badanie lekarskie,
• końcowe kliniczne badanie lekarskie (w ciągu 48 godzin przed wyjazdem),
• nie mniej niż 3 zabiegi fizykalne dziennie przez 6 dni zabiegowych w tygodniu, ukierunkowane na leczenie schorzenia będącego podstawą skierowania do uzdrowiska,
• możliwość dokupienia, za zgodą lekarza, dodatkowych zabiegów,
• zabezpieczenie w leki i materiały medyczne niezbędne do prowadzenia leczenia (leki stale przyjmowane należy przywieźć ze sobą),
• dieta odpowiednia do stanu zdrowia.

INNE FORMY LECZENIA UZDROWISKOWEGO

Szpital uzdrowiskowy

Z tej formy leczenia mogą skorzystać pacjenci po leczeniu szpitalnym. Skierowanie może wystawić lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Leczenie w szpitalu uzdrowiskowym powinno rozpocząć się w możliwie najkrótszym terminie po wypisaniu ze szpitala.

Dorośli wyjeżdżają na taką kurację w ramach zwolnienia lekarskiego. Turnusy dla dorosłych trwają 21 dni, a dla dzieci i młodzieży – 27 dni.

Pobyt w szpitalu uzdrowiskowym jest bezpłatny. Dotyczy to zakwaterowania i wyżywienia, a także zabiegów i leków zaleconych przez lekarza. NFZ nie pokrywa jedynie kosztów dojazdu na miejsce kuracji.

Zastrzeżenie:
Bezpłatny przejazd do szpitala uzdrowiskowego karetką pogotowia przysługuje osobom z dysfunkcją narządu ruchu, które nie mogą skorzystać z transportu publicznego (pociągu, autobusu). Konieczność taka musi być jednak potwierdzona przez lekarza.

Ambulatorium uzdrowiskowe

Polega na tym, że pacjent jedzie do wybranej przez siebie miejscowości uzdrowiskowej, we własnym zakresie zapewnia sobie wyżywienie i zakwaterowanie, a w dowolnym zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, który ma podpisany kontrakt z NFZ, korzysta z 3 bezpłatnych zabiegów dziennie.

Skierowanie na leczenie wystawia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, a potwierdza je lekarz specjalista NFZ. Ambulatoryjne leczenie uzdrowiskowe dorosłych i dzieci może trwać 6, 12 lub 18 dni.

W artykule wykorzystano materiały ze stron NFZ.

PODSTAWA PRAWNA:
1) Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.);
2) Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1399 z późn. zm.);
3) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie leczenia uzdrowiskowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 274, poz. 2724 z późn. zm.);
4) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie leczenia uzdrowiskowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 69, poz. 466);
5) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie zasad kierowania i kwalifikowania pacjentów do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 285).

Przydatne linki:
Europejska baza ośrodków sanatoryjnych
Polskie sanatoria
Narodowy Fundusz Zdrowia
Oddziały wojewódzkie NFZ

Magdalena Stec