Na przykład Michał Boni. Tyle lat w polityce, wydawałoby się poważny człowiek, a tu proszę — dziecko się rozpycha w nim łokciami. Ostatnio ze zdumieniem odkrył, że bezrobotni nie zapisują się do powiatowego urzędu pracy w poszukiwaniu pracy, tylko w poszukiwaniu świadczeń socjalnych, a nawet, kruca bomba, żeby mieć ubezpieczenie zdrowotne, czyli darmowy szpital. Darmowy dla nich, bo płacony przez budżet za pośrednictwem powiatowego biura.

Pamiętam, jak się czułem, kiedy dotarło do mnie, że ludzie w Australii nie chodzą do góry nogami. Podobnie pewnie czuł się minister Boni, kiedy odkrył, do czego służą PUP-y. Odkrycie wiekopomne, które zszokowało co ważniejszych urzędników Ministerstwa Pracy. Większość z nas wzruszy ramionami, uśmiechnie się na myśl o naiwności aparatu. Ale prawdziwy odkrywca pójdzie krok dalej. Prawdziwy odkrywca sięgnie w głąb siebie, dziecko w sobie obudzi i wymyśli sposób na zmniejszenie bezrobocia.

Podążmy tropem doradcy Boniego i urzędników Ministerstwa Pracy: skoro bezrobotny idzie do PUP-u po świadczenia, nie po robotę, to….. to….. brawo! Wystarczy zrobić tak, żeby za bezrobotnego PUP ubezpieczenia nie zapłacił i bezrobotny zainteresowany już nie będzie, ergo, liczba bezrobotnych się zmniejszy dramatycznie, bo po co być bezrobotnym, kiedy składki nie płacą.

Hola, zaprotestuje ktoś. Przecież skoro bezrobotny ogólnie jest bez kasy i ubezpieczenia nie płaci, to znaczy, że jest nieubezpieczony, czyli nie zapłaci za pobyt w szpitalu, kiedy jednak betoniarka na czarno pracująca przytrzaśnie mu nieubezpieczoną nogę.

Tu dochodzimy do sedna nielinearnego sposobu na zmniejszenie bezrobocia w połączeniu z nowoczesną opieką socjalną. Bezrobotny za składkę nie zapłaci, PUP nie zapłaci, a bezrobotny ubezpieczony będzie. Cud Tuska? Pozornie. Zapłaci ktoś inny. Kto?

Niespodzianka. Za bezrobotnego zapłaci gmina albo pomoc społeczna. Czyli my. Kiedy składkę płaci PUP, też płacimy my — podatnicy. To bardzo piękna idea jest, którą ludowy poeta spod Murzasichla pewnego majowego poranka 1896 roku określił słynnym dwuwierszem: „Zamienił stryjek siekierkę na kijek”.

Napracował się Michał Boni, hej, narobili się w Ministerstwie Pracy. Niczym ten robotnik (na etacie oczywiście), który zaiwaniał z pustą taczką po budowie. Na pytanie, dlaczego biega z pustą taczką, odparł, nie zwalniając: — Panie, tu taki zapiernicz, że nawet nie ma kiedy taczki załadować.

W całej układance nie rozumiem jednego: jak zmiana płatnika ubezpieczenia zdrowotnego bezrobotnego wpłynąć ma na realne zmniejszenie bezrobocia? Widocznie sporo się jeszcze muszę uczyć.

Paweł Ławicki