Według Vladimira Špidli, komisarza UE ds. zatrudnienia, spraw społecznych i równości szans, najczęściej to kobiety przypłacają posiadanie dzieci utratą zarobków i perspektyw zawodowych. Tylko 65,5 proc. kobiet z dziećmi na utrzymaniu pracuje, podczas gdy wśród mężczyzn współczynnik ten wynosi 91,7 proc. Propozycje Komisji w sprawie poprawy urlopów macierzyńskich mają pomóc kobietom łączyć pracę i życie rodzinne, i zwiększyć uczestnictwo kobiet w rynku pracy.

Wniosek Komisji w sprawie urlopów macierzyńskich (zmieniający istniejącą dyrektywę 92/85/EWG z 1992 r.) wydłuża minimalny okres urlopu z 14 do 18 tygodni i zaleca wypłacanie kobietom 100 proc. ich pensji, daje jednak państwom członkowskim możliwość ustalenia tego pułapu na poziomie wynagrodzenia chorobowego. Ponadto kobiety będą miały większą swobodę decydowania, kiedy skorzystać z nieobowiązkowej części urlopu (przed urodzeniem dziecka, czy po).

Wzmocniona zostanie również ochrona przed zwolnieniem z pracy oraz prawo do powrotu na to samo lub równoważne stanowisko po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Wprowadzona zostanie także możliwość zażądania od pracodawcy elastycznych godzin pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, pracodawca będzie miał jednak prawo odrzucić taką prośbę.

Wniosek w sprawie kobiet prowadzących działalność na własny rachunek daje im taki sam dostęp do urlopów macierzyńskich, jaki przysługuje pracownicom zatrudnionym przez innych, jednak na zasadzie dobrowolności. Jednocześnie małżonkowie i partnerzy życiowi (uznawani przez prawo krajowe), którzy w sposób nieformalny pracują w małych firmach rodzinnych, takich jak gospodarstwo rolne lub praktyka lekarska (tzw. małżonkowie współpracujący), będą mieli, o ile wyrażą taką wolę, dostęp do zabezpieczenia społecznego przynajmniej na takim samym poziomie, jak pracownicy formalnie prowadzący działalność na własny rachunek.

W dłuższej perspektywie Komisja chce również poprawić inne rodzaje urlopów rodzinnych, takich jak urlop ojcowski (krótkookresowy urlop dla ojców na czas porodu lub adopcji dziecka), urlop adopcyjny (urlop podobny do urlopu macierzyńskiego na czas adopcji dziecka) oraz urlop opiekuńczy (w celu opieki nad pozostającymi na utrzymaniu członkami rodziny).

Oczekuje się, że porozumienie zostanie osiągnięte w 2009 r. Państwa UE będą miały następnie dwa lata na wprowadzenie tych przepisów do swojego prawa krajowego.

T.Sz., KE