Sprawozdanie zatytułowane „Skutki produkcji i konsumpcji dla środowiska naturalnego: produkty priorytetowe i materiały” jest ostatnim z serii sprawozdań przygotowywanych przez międzynarodowy panel ds. zrównoważonego wykorzystywania zasobów naturalnych. Wykorzystując analizy cyklu życia, w sprawozdaniu uszeregowano materiały i energie niezbędne do produkcji, konsumpcji i unieszkodliwiania odpadów oraz zidentyfikowano procesy, produkty i materiały najbardziej szkodliwe dla środowiska na całym świecie.

Pierwsze miejsce zajmują tu produkty rolne, w szczególności produkty pochodzenia zwierzęcego, które pochłaniają ponad połowę wszystkich światowych zbiorów. W ogniu krytyki znaleźli się również użytkownicy paliw kopalnych, wykorzystywanych w szczególności na potrzeby urządzeń elektrycznych i innego sprzętu, a także przemysłu energochłonnego, ogrzewania domów i transportu. Materiały najbardziej szkodliwe ze względu na ich cykl życia to plastik, żelazo, stal i aluminium.

Międzynarodowy panel wymienia następujące presje wywierane na środowisko, które jako pierwsze powinny zostać poddane ograniczeniu: zmiana klimatu, zmiany w siedlisku, zanieczyszczenie azotem i fosforem, nadmierna eksploatacja łowisk, lasów i innych zasobów naturalnych, gatunki inwazyjne, brak bezpiecznej wody pitnej, brak bezpieczeństwa sanitarnego, wykorzystywanie paliw stałych w gospodarstwach domowych, narażenie na kontakt z ołowiem, zanieczyszczenie atmosferyczne w miastach, narażenie na zanieczyszczenie pyłem zawieszonym w miejscu pracy.

W sprawozdaniu stwierdzono, że o ile wzrost dobrobytu może spowodować relatywnie proste zmiany oraz wprowadzenie mechanizmów kontrolnych zanieczyszczenia powietrza i wody pochodzącego z klasycznych źródeł, o tyle rodzi on również problemy na szerszą skalę, takie jak zużycie energii i emisja gazów cieplarnianych. Jeśli zaś chodzi o zanieczyszczenie CO2, to zgodnie ze sprawozdaniem podwojenie dobrobytu prowadzi do zwiększenia presji na środowisko o 60 do 80 proc., a czasami nawet w jeszcze większym stopniu w przypadku gospodarek rozwijających się.

Międzynarodowy panel został powołany w celu dostarczania niezależnych opinii naukowych na temat zużycia zasobów naturalnych i ich oddziaływania na środowisko, tak aby możliwe było uniezależnienie wzrostu gospodarczego od zanieczyszczenia środowiska. Jego prace opierają się na opiniach ekspertów ds. środowiska z całego świata.

T.Sz., KE