Istniejący w Polsce publiczny system opieki zdrowotnej opiera się na kontraktach zawieranych przez placówki medyczne oraz osoby prowadzące indywidualne praktyki (np. lekarzy rodzinnych, stomatologów) z Narodowym Funduszem Zdrowia. Zanim zostaną podpisane umowy, NFZ ogłasza konkurs ofert, którego warunki określają: ogólnie – ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – oraz szczegółowo – zarządzenia prezesa Funduszu.

Wszczęte przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowanie antymonopolowe ma wyjaśnić, czy ustalone przez NFZ kryteria oceny ofert przedsiębiorców przystępujących do konkursu nie narusza prawa. Zgodnie z ustawą, porównanie ofert złożonych w konkursie obejmuje m.in. ciągłość udzielanych świadczeń.

Jak wynika ze wstępnych ustaleń Urzędu, w zarządzeniu prezesa NFZ dotyczącym konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej kryterium to zostało zinterpretowane w sposób, który faworyzuje przedsiębiorców posiadających – w chwili składania ofert – kontrakty z NFZ, nawet jeżeli poziom ich usług był niezadowalający. Spełnienie tego warunku pozwalało otrzymać 5 punktów w ramach oceny oferty.

Zdaniem UOKiK, w skrajnym przypadku może to doprowadzić do sytuacji, w której co roku będą wybierane oferty tych samych przedsiębiorców. Możliwość wygrania konkursu przez nowe podmioty, które, przystępując do konkursu ofert, nie są związane umową z NFZ, jest mocno utrudniona. Skutkiem tego może być nierówny dostęp do rynku, zaburzający zasady konkurencji — ocenia Urząd.

Zgodnie z przepisami, postępowanie antymonopolowe powinno być zakończone nie później niż w terminie pięciu miesięcy od dnia jego wszczęcia. Jeżeli zarzuty się potwierdzą, prezes Urzędu może nakazać zaniechania kwestionowanej praktyki, a na przedsiębiorcę nałożyć karę finansową sięgającą 10 proc. ubiegłorocznego przychodu.

To nie pierwsze postępowanie prowadzone przez UOKiK przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia. W marcu 2007 roku prezes UOKiK zobowiązał NFZ do zmiany praktyki dotyczącej ustalania ceny na usługi stomatologiczne. Zdaniem Urzędu, Fundusz zaniżał koszty usług. Wówczas UOKiK odstąpił od nałożenia kary finansowej.

T.Sz., UOKiK