Ustawa stanowi wykonanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2008 r., wydanego na wniosek Konfederacji Pracodawców Polskich. KPP zaskarżyła niektóre postanowienia dotyczące pozycji związków zawodowych przy wybieraniu przedstawicieli pracowników do rad pracowniczych. Projekt zmienia zasady wyboru rad zgodnie z wyrokiem TK, ale jednocześnie dopuszcza utrzymanie tych, które zostały wybrane na podstawie przepisów sprzecznych z konstytucją.

W nowelizacji ustawy zawarto mechanizm odwołania istniejącej, niekonstytucyjnie wybranej rady, jednak, w opinii KPP, jest on pozorny. Przewiduje on bowiem, że wniosek o odwołanie rady musiałoby poprzeć aż 50 proc. pracowników. Według KPP wymóg ten może doprowadzić do sytuacji, w której pracownicy niezrzeszeni zostaną pozbawieni wpływu na sytuację w zakładzie pracy.

Zdaniem pracodawców, rady i mandaty członków związkowych rad pracowników powołanych na podstawie niekonstytucyjnych przepisów powinny wygasnąć z mocy prawa, niezwłocznie po wejściu w życie ustawy. – W trakcie dynamicznych zmian na rynku pracy dialog prowadzony w zakładach pracy powinien obejmować możliwie jak najszerszy krąg pracowników. Tylko w ten sposób wypracowane wspólnie rozwiązania pozwolą zakładom przetrwać okres gorszej koniunktury i chronić miejsca pracy – przekonuje Henryk Michałowicz, ekspert KPP.

Według Konfederacji, jeżeli konstytucja zapewnia wolność zrzeszania się w związkach zawodowych, to analogicznie gwarantuje wolność nieprzynależenia do organizacji związkowej. – Prawo powinno być równe dla wszystkich i pracownik niezrzeszony nie może być traktowany w sposób nieuzasadniony gorzej niż inni pracownicy będący członkami reprezentatywnego związku zawodowego. Ponadto niezasadne jest, aby pracownicy niezrzeszeni pozbawieni zostali wpływu na wybór przedstawicieli załogi do rady pracowników – podkreśla Michałowicz.

T.Sz., KPP