Polityce łagodzenia kar w Unii Europejskiej oraz doświadczeniom amerykańskim poświęcone zostało międzynarodowe seminarium organizowane przez UOKiK w ramach Środkowoeuropejskiej Inicjatywy w sprawie Współpracy Organów ds. Konkurencji (CECI), zrzeszającej Polskę, Czechy, Słowację, Słowenię i Węgry.

— Spójność przepisów, przewidywalność i jednolitość orzecznictwa, a także konsekwencja w działaniu — to warunki konieczne z punktu widzenia skuteczności programu leniency — uważa gospodarz seminarium Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel, prezes UOKiK-u. W spotkaniu uczestniczyli m.in. przedstawiciele organów antymonopolowych Austrii, Rosji, Rumunii, Estonii oraz Departamentu Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych i Komisji Europejskiej.

Niedozwolone porozumienia przedsiębiorców, dotyczące np. cen towarów czy podziału rynku, należą do szczególnie szkodliwych naruszeń konkurencji. Mają negatywny wpływ na gospodarkę, dlatego kary dla ich uczestników są dotkliwe — sięgają do 10 proc. przychodu. Dotychczas najwyższą karą nałożoną przez UOKiK za zmowę cenową było łącznie 110 mln zł dla uczestników porozumienia pomiędzy producentem farb i lakierów a marketami budowlanymi.

Jednym ze sposobów na zdobycie dowodów na istnienie kartelu są informacje uzyskane bezpośrednio od jego uczestnika. Taką możliwość daje program leniency (ang. „pobłażliwość”, „wyrozumiałość”, „łagodność”), który z jednej strony wymaga od przedsiębiorców wycofania się z niedozwolonego porozumienia, z drugiej zaś skłania do współpracy z organem antymonopolowym, który w nagrodę odstępuje od wymierzenia kary bądź ją obniża.

W Polsce program leniency funkcjonuje od 1 maja 2004 r. Dotychczas do urzędu wpłynęło 13 wniosków (w Austrii od 2006 r. złożono 11 takich aplikacji, a w Czechach cztery od 2001 r.). Jednym z priorytetów UOKiK-u w najbliższych latach jest propagowanie tej instytucji, czemu ma służyć m.in. surowsza polityka karania przedsiębiorców oraz przygotowywane obecnie jasne wytyczne dotyczące kryteriów ustalania sankcji finansowych dla przedsiębiorców.

T.Sz., UOKiK