Ustawa po planowanym na czerwiec 2011 r. wejściu w życie ma umożliwić pełne stosowanie w Polsce rozporządzenia Rady i Parlamentu Europejskiego nr 4/2009 z 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych. Przepisy ustawy, w połączeniu z tym rozporządzeniem, uproszczą i przyśpieszą dochodzenie oraz egzekwowanie przez wierzycieli roszczeń alimentacyjnych z zagranicy, w ramach Unii Europejskiej, przy jednoczesnym zapewnieniu niezbędnej ochrony dłużnikom alimentacyjnym.

Według rządu, na zmianie przepisów skorzystają polscy obywatele dochodzący roszczeń alimentacyjnych od dłużników przebywających na terytorium innych państw członkowskich UE. Jak podkreślają autorzy projektu, jest to szczególnie ważne w dobie masowych wyjazdów związanych z otwieraniem się rynków pracy w kolejnych państwach członkowskich UE, w tym perspektywą otwarcia niemieckiego rynku pracy od 1 stycznia 2011 r.

Dzięki nowym przepisom orzeczenia alimentacyjne wydane w jednym państwie członkowskim UE będą wykonywane w pozostałych niemal automatycznie, bez potrzeby przeprowadzenia odrębnej procedury. Tym samym orzeczenia te będą podlegać w Polsce wykonywaniu na identycznych zasadach jak orzeczenia wydane przez polskie sądy (wyłącznie po nadaniu im klauzuli wykonalności).

Jednocześnie wzmocniona zostanie ochrona praw dłużników alimentacyjnych, w stosunku do których wszczęto egzekucję na podstawie wadliwych orzeczeń alimentacyjnych wydanych w innych państwach członkowskich. Dotyczyć to będzie sytuacji, gdy prawo do obrony danej osoby w postępowaniu przed sądem innego państwa członkowskiego zostało ograniczone, np. z powodu niedoręczenia pozwu lub innych niezależnych od niej okoliczności. Według nowych regulacji, polscy wierzyciele dochodzący za granicą roszczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci w wieku do 21 lat uzyskają tam prawo do bezpłatnej pomocy prawnej w związku z dochodzonymi i egzekwowanymi alimentami.

Jednocześnie wyznaczone przez każde z państw członkowskich UE organy administracyjne ułatwią wierzycielom dochodzenie roszczeń alimentacyjnych za granicą. Specjalne urzędy będą uzyskiwać informacje niezbędne do skutecznego dochodzenia praw wierzycieli, np. informacje o miejscu zamieszkania dłużnika, informacje o jego dochodach czy sytuacji finansowej.

T.Sz.