Zdaniem ekspertów Lewiatana, prawidłowa implementacja dyrektywy 112 musi być poprzedzona określeniem zakresu pojęciowego wyrażenia „credit”, a w szczególności - czy na gruncie polskiego systemu prawnego wyrażenie „credit” ma być rozumiane wyłącznie jako czynność prawna, określona w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, czy też należy temu pojęciu nadać szerszy charakter. Systemy prawa cywilnego i bankowego są różne w krajach członkowskich, co powoduje, że mogą istnieć zarówno kraje, w których istnieje jedna forma prawna dla czynności polegających na oddaniu do dyspozycji środków pieniężnych pod tytułem zwrotnym, jak i kraje, które przewidują różne formy dla tych czynności.

Konfederacja przypomina, że kwestia definicji pojęcia „credit” użytego w dyrektywie 112 została już rozstrzygnięta w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W orzeczeniu z 27 października 1993 r. Trybunał stwierdził m.in., że „wyrażenie udzielanie i negocjowanie kredytu” jest w zasadzie dostatecznie pojemne, by obejmować kredyt udzielany przez dostawcę towarów w formie odroczonej płatności. Ponadto stwierdził, że brzmienie tego przepisu w żaden sposób nie sugeruje, że istnieje jakiekolwiek ograniczenie zakresu jego stosowania jedynie do „pożyczek lub kredytów udzielanych przez instytucje bankowe i finansowe”. W uzasadnieniu Trybunał przyjął, że w art. 135 ust. 1 lit. b) dyrektywy 112 nie chodzi tylko o czynności nazywane w danym prawie krajowym jako „kredyty”, ale również o czynności polegające na oddaniu do dyspozycji środków pieniężnych pod tytułem zwrotnym np. czynności zwane „pożyczką”.

Zespół ekspertów ds. VAT uważa, że nie można uznać za prawidłowe takiej implementacji dyrektywy 112, w której zwolnienie zostałoby ograniczone wyłącznie do kredytów udzielanych przez banki, lub jego zakres powodowałby różne skutki podatkowe dla czynności związanych z kredytami i z pożyczkami, w tym pożyczkami poza-bankowymi. Trybunał stwierdził bowiem, że pojęcie „kredyt” użyte w dyrektywie 112 ma o wiele szersze znaczenie niż „kredyt bankowy”.

Tymczasem projekt nowelizacji zawiera propozycję zmian w art. 43 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług („Ustawa o VAT”), zgodnie z którymi przewidziano zwolnienie z podatku „usług udzielania kredytów i pośrednictwo kredytowe oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę, pośrednictwo i wszelkie działania w zakresie gwarancji kredytowych lub innych form zabezpieczenia kredytu oraz zarządzanie tymi gwarancjami przez kredytodawcę, usługi udzielania pożyczek pieniężnych, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z udzieleniem kredytu lub pożyczki pieniężnej”.

Projektu przewiduje więc pełny zakres zwolnienia przewidziany w dyrektywie 112 wyłącznie dla kredytów bankowych. Kredyt bowiem w polskim prawie stanowi wyłącznie czynność bankową. Natomiast w odniesieniu do pożyczek, zaprojektowano „okrojone” zwolnienie ograniczone wyłącznie do udzielania pożyczek bez „pośrednictwa” i „zarządzania”. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału „kredyt” to również „pożyczka” w tym także „pożyczka” udzielana przez podmiot niebędący bankiem, a nawet podmiot niebędący instytucją finansową, dlatego przyjęty w projekcie zapis jest fundamentalnie sprzeczny z dyrektywą 112 i orzecznictwem Trybunału – ocenia Lewiatan.

T.Sz., PKPP Lewiatan