Według Lewiatana, Ministerstwo Finansów dzięki zmianom w ordynacji podatkowej chce uniknąć zwrotu akcyzy zapłaconej przez przedsiębiorstwa energetyczne na podstawie wadliwych przepisów. Polska miała czas do 1 stycznia 2006 roku na dostosowanie się do wymogów europejskich w zakresie akcyzy pobieranej od energii elektrycznej. Tzw. dyrektywa energetyczna przewiduje, że akcyza od energii elektrycznej staje się wymagalna dopiero w momencie dostawy przez dystrybutora. Polskie przepisy stanowiły natomiast, że obowiązek podatkowy powstawał z dniem wydania energii.

Sprzeczne z prawem UE przepisy zostały zmienione 1 marca 2009 r., gdy weszła w życie nowelizacja ustawy o akcyzie. 12 lutego br. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że polskie przepisy o akcyzie są niezgodne z unijnymi. W lipcu br. NSA, orzekając w jednej ze spraw, stwierdził że art. 72 ordynacji podatkowej "nie stoi na przeszkodzie zwrotowi nadpłaty w podatku akcyzowym, także wtedy gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru".

Ministerstwo Finansów próbuje ograniczyć zwrot niesłusznie pobranego podatku. Przedstawiło założenia do projektu zmiany ordynacja podatkowej, w którym – zdaniem Lewiatana – stosuje środki daleko wykraczające poza problematykę akcyzy. Propozycja zmian dotyczy wszelkich podatków pośrednich (a więc przede wszystkim podatku VAT), zmierzając do likwidacji jednego z podstawowych uprawnień podatników, jakim jest prawo do zwrotu podatku niesłusznie zapłaconego – ocenia Konfederacja. Proponowane uregulowania wyłączą możliwość uzyskania nadpłaty w podatkach pośrednich w sytuacji, gdy podatnik, który zapłacił nienależny podatek, przeniósł jego ekonomiczny ciężar na nabywców.

Taki punkt widzenia spowoduje, że w przypadku podatków pośrednich zubożenie podatnika nigdy nie nastąpi, ponieważ w każdym przypadku, niezależnie od tego czy podatek został zapłacony należnie, faktyczny ciężar opodatkowania towarów i usług poniesie ich ostateczny nabywca (konsument). Proponowana zmiana może całkowicie uniemożliwić podatnikom występowanie o nadpłaty w podatkach pośrednich, ponieważ zawsze możliwy będzie ze strony organu podatkowego zarzut, iż ciężar podatku poniósł nie podatnik wnioskujący o nadpłatę, a nabywca, czyli ostateczny konsument towaru lub usługi. Założenia nie przewidują jednak możliwości wystąpienia przez nabywcę, na którego został ekonomicznie przerzucony nienależny podatek, z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. .

Proponowanym zmianom mają towarzyszyć także przepisy przejściowe, które przewidują zastosowanie proponowanych rozwiązań do podatków już zapłaconych. To – zdaniem Lewiatana – stanowi naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, a tym samym budzi zastrzeżenia co do konstytucyjności tych propozycji.

T.Sz., PKPP Lewiatan