Przygotowana przez Komisję Europejską propozycja przydziału darmowych uprawnień dla emisji gazów cieplarnianych była początkowo niekorzystna dla polskiego przemysłu i ciepłownictwa. Zgodnie z zapisami dyrektywy przemysł i ciepłownictwo objęte systemem ETS będą miały prawo do pewnej liczby bezpłatnych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych wyznaczonych na podstawie wskaźników ex ante, tzw. benchmarków. Punktem wyjścia do wyznaczania wskaźników będzie paliwo, w oparciu o które wytwarzane są produkty. Komisja przyjęła, że wskaźniki będą wyznaczane na podstawie gazu jako paliwa referencyjnego. Takie podejście stawiało w niekorzystnej sytuacji instalacje wykorzystujące węgiel, czyli większość instalacji w Polsce.

W trakcie negocjacji polscy delegaci przedstawili konsekwencje wdrożenia propozycji KE dla polskiego ciepłownictwa sieciowego: skokowy wzrost cen ciepła dostarczanego odbiorcom końcowym o około 22 proc. w 2013 r., w kolejnych latach, aż do 2027 r., dalszy wzrost cen ciepła spowodowany wzrostem kosztów uprawnień do emisji CO2, 15 mln osób w Polsce dotkniętych podwyżkami cen ciepła. Udało się jednak zmienić propozycję Komisji Europejskiej. Zgodnie z nowymi zapisami ciepło produkowane na potrzeby gospodarstw domowych w 2013 r. otrzyma darmowe przydziały uprawnień do emisji CO2 na podstawie historycznej emisji. Ilość tych darmowych uprawnień będzie malała z każdym rokiem o 10 proc.

W rezultacie polskie ciepłownictwo otrzyma około pięciu dodatkowych lat na dostosowanie się do rygorystycznych wymogów środowiskowych UE. Oznacza to również, że ceny ciepła dla odbiorców końcowych nie wzrosną gwałtownie w 2013 r., ale będą rosły stopniowo. Jednocześnie jednak ciepło produkowane dla innych odbiorców niż gospodarstwa domowe (obiekty użyteczności publicznej, przemysł i usługi) nie zostało objęte nową propozycją, co oznacza, że od 2013 r. ceny ciepła dla tych odbiorców skokowo wzrosną (o 22 proc.).

Jednocześnie Komisja Europejska nie zgodziła się na wprowadzenie benchmarków dla przemysłu według stosowanego paliwa: gaz - ropa - węgiel. Przyjęte wskaźniki gazowe stawiają polski przemysł w sytuacji zdecydowanie gorszej niż jego konkurentów w krajach UE, w których głównym paliwem nie jest wysokoemisyjny węgiel. Komisja Europejska złagodziła jednak wskaźniki dla niektórych branż (nawozowej, cementowej) co pozwoli tym sektorom na łatwiejsze przystosowanie się do nowych regulacji. Ostatnią szansą dla przemysłu na złagodzenie wskaźników jest Parlament Europejski, który będzie przyjmował decyzję Komisji.

Zdaniem PKPP Lewiatan Ministerstwo Gospodarki, które pełniło wiodącą rolę w negocjacjach z KE, osiągnęło sukces, wprowadzając zapisy łagodzące skutki wdrożenia EU ETS III dla polskiego ciepłownictwa sieciowego. Polscy negocjatorzy powinni teraz dążyć do objęcia nowymi zapisami również odbiorców ciepła z sektora użyteczności publicznej.

T.Sz.