Na mocy rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej nr 261/2004/WE, Komisja Ochrony Praw Pasażerów działająca przy Urzędzie Lotnictwa Cywilnego zajmuje się rozpatrywaniem indywidualnych skarg pasażerów na przewoźników lotniczych naruszających ich prawa w przypadku odwołania lotu, znacznego opóźnienia lotu oraz odmowy przyjęcia ich na pokład. Sprawy dotyczące ewentualnych szkód wyrządzonych pasażerowi, utraty korzyści, strat moralnych, czy bagażu pozostają w kompetencji sądów powszechnych.

W pierwszym półroczu 2009 r. 74 proc. skarg dotyczyło tzw. tanich przewoźników, a 26 proc. - lotów realizowanych przez przewoźników tradycyjnych. Prezes ULC może nałożyć na przewoźników kary pieniężne w wysokości od 200 do 4800 zł za naruszenie praw pasażerów w związku z lotami, które odbyły się po 1 kwietnia 2007 r., np. za brak opieki, niewypłacanie odszkodowań, brak informacji o przysługujących prawach. W 2007 r. nałożono na przewoźników lotniczych 32 kary administracyjne, w 2008 r. – 105 kar, natomiast do dnia 31 maja 2009 r. – 80. Przewoźnicy w większości przypadków zostali ukarani za niewypłacanie odszkodowań, sprzedaż zbyt dużej w stosunku do ilości miejsc na pokładzie liczby biletów, za niedokonanie zwrotu za niewykorzystany bilet oraz brak opieki - zwłaszcza nad matkami podróżującymi z małoletnimi dziećmi.

Głównymi obowiązkami przewoźników na mocy rozporządzenia 261/2004/WE są: zapewnienie pasażerom opieki w postaci posiłków i napojów w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania, umożliwienie bezpłatnego dostępu do środków łączności tj. dwóch rozmów telefonicznych, przesyłek mailowych lub faksowych, zapewnienie hotelu i transportu do i z miejsca zakwaterowania, a także prawa do rezygnacji z lotu i otrzymania należności za niewykorzystany bilet. Ponadto, w przypadku odwołania lotu lub odmowy przyjęcia na pokład, pasażerom przysługuje prawo do zmiany planu podróży (tj. do lotu alternatywnego) oraz odszkodowanie.

T.Sz., ULC