NIK w okresie od sierpnia 2006 r. do kwietnia 2007 r.  przeprowadził kontrolę 55 postępowań upadłościowych (w tym 32 prowadzonych na podstawie Prawa upadłościowego oraz 23 na podstawie Prawa upadłościowego i naprawczego). W 42 z nich stwierdzono nieprawidłowości, które prowadziły do ograniczenia środków z funduszy masy upadłości na regulowanie zobowiązań wobec wierzycieli.

Najczęściej występujące nieprawidłowości w pracy syndyków to: nieterminowość sporządzenia spisu inwentarza i niezałączanie doń wymaganych dokumentów, zwłoka w sporządzeniu projektu listy wierzytelności uniemożliwiająca zaspokajanie wierzycieli, wadliwa wycena majątku, niepodejmowanie działań dotyczących likwidacji należności, nieuzasadnione przedłużanie regulowania stanu prawnego nieruchomości, zwłoka w spłacaniu zobowiązań wobec wierzycieli.

W 14 podmiotach nieprawidłowe działania syndyków spowodowały uszczuplenie majątku masy upadłości łącznie o 16,8 mln zł, co stanowiło 1,5 proc. szacowanej wartości sprzedanych składników. W 22 postępowaniach upadłościowych stwierdzono niegospodarność w wydatkowaniu środków na łączną kwotę 15,7 mln zł.

32 spośród 55 skontrolowanych postępowań upadłościowych zainicjowane zostały ze znaczącą zwłoką (średnio 15 miesięcy), ograniczającą już na wstępie postępowań możliwość przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji majątku i zakres zaspokojenia wierzycieli.

W 22 podmiotach po ogłoszeniu upadłości kontynuowano prowadzenie działalności gospodarczej. W 8 spośród nich było to ekonomicznie nieuzasadnione i w 3 przypadkach spowodowało uszczuplenie majątku masy upadłości łącznie o 20,7 mln zł.

Stwierdzone nieprawidłowości były przyczyną niskiej efektywności postępowań upadłościowych tak pod względem poziomu zaspokojenia wierzycieli, jak i realizacji działań naprawczych w upadłych podmiotach. Koszty postępowań stanowiły średnio 82 proc. przychodów masy upadłości, a jedynie 12 proc. przeznaczono na regulowanie zobowiązań wobec wierzycieli.

NIK uznał, że konieczne jest określenie przez ministra skarbu państwa zasad reprezentowania spółek w upadłości oraz zbudowanie skutecznego nadzoru nad wykonywaniem tych zadań.

T.Sz., NIK