W 2008 r. do budżetów krajowych trafiło około 39,3 proc. produktu krajowego brutto – po raz pierwszy od czterech lat obciążenie podatkowe zmniejszyło się (o 0,4 punktu procentowego w porównaniu z 2007 r.). Mimo to wciąż jest ono o jedną trzecią większe niż w Stanach Zjednoczonych i Japonii. Udział dochodów podatkowych w PKB jest bardzo nierówny w całej UE – od 28 proc. w Rumunii do 48,2 proc. w Danii (w Polsce 34,3 proc. PKB) – jednak zazwyczaj jest wyższy w „starych” krajach UE.

W wielu krajach zmniejszyły się podatki dochodowe od osób fizycznych. Rządy zazwyczaj wolały zwiększać ulgi niż obniżać stawki podatkowe. W ten sposób starały się zwiększyć wydatki gospodarstw domowych w celu stymulowania gospodarki. Najwyższe stawki podatków dochodowych od osób fizycznych odnotowano w Szwecji (56,4 proc.), Belgii (53,7 proc.) i Holandii (52 proc), a najniższe w Bułgarii (10 proc.), Czechach i na Litwie (15 proc.). W Polsce najwyższa stawka wynosi 32 proc.

Stawki podatków od dochodów firm – które spadają od lat – utrzymały się na tym samym poziomie lub się zmniejszyły. Średnia stawka obecnie wynosi 23,2 proc. (dla porównania w 1995 r. wynosiła 35,3 proc.). Średnia stawka podatku VAT wzrosła z 19,8 proc. w 2009 r. do 20,2 proc. w 2010 r. W 2000 r. wynosiła 19,2 proc.

Wpływy z opodatkowania pracy – podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenia społeczne łącznie – stanowiły około 34 proc. całości wpływów podatkowych, czyli podobnie jak w poprzednich latach.

Dochody z podatków konsumpcyjnych, które stanowią około jedną czwartą wpływów podatkowych, zmniejszyły się w 2008 r. o 0,7 punktu procentowego. Jest to największy spadek, jaki kiedykolwiek zarejestrowano w skali roku. Świadczy to o powadze kryzysu.

T.Sz., KE