WALORYZACJA

Co się zmienia? Emerytury i renty znów będą rosły co roku, a nie jak do tej pory tylko wtedy, gdy inflacja przekroczy 5 proc. (choć nie rzadziej niż raz na 3 lata). Inaczej też ustalany będzie wskaźnik waloryzacji. Według nowych zasad, będzie on uwzględniał średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym oraz co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w tym okresie.

Waloryzacja dotyczy:

• emerytów i rencistów ZUS,
• osób pobierających renty socjalne oraz zasiłki i świadczenia przedemerytalne z ZUS,
• rolników i ich rodzin otrzymujących świadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,
• żołnierzy i ich rodzin pobierających świadczenia w Wojskowym Biurze Emerytalnym Ministerstwa Obrony Narodowej,
• funkcjonariuszy policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i innych służb mundurowych pobierających świadczenia w Zakładzie Emerytalno-Rentowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji,
• funkcjonariuszy służby więziennej, którym świadczenia wypłaca Biuro Emerytalne podległe Ministerstwu Sprawiedliwości.

W tym roku waloryzacja zostanie przeprowadzona dwoma wskaźnikami: wyższym i niższym.

Wyższy wskaźnik waloryzacji wynosi 106,5 proc. i dotyczy osób, które przeszły na emeryturę / rentę przed 1 marca 2007 r. Od 1 marca 2008 r. świadczenia tych osób wzrosną o 6,5 proc.

Jeśli chcesz obliczyć, ile brutto po waloryzacji będzie wynosić Twoja emerytura / renta, musisz pomnożyć wysokość dotychczasowego świadczenia przez wskaźnik waloryzacji.

Przykład 1:
Wysokość Twojej dotychczasowej emerytury to 1500 zł brutto. Świadczenie przyznano Ci przed 1 marca 2007 r. Wskaźnik waloryzacji wynosi zatem 106,5 proc.

Obliczenia:
1500 zł x 106,5 proc. = 1500 zł x 1,065 = 1597,50 zł brutto

W wyniku waloryzacji Twoja emerytura wzrośnie o 97,50 zł brutto.

Osoby, którym prawo do świadczenia przyznano w okresie od 1 marca 2007 r. do 29 lutego 2008 r., otrzymają mniejsze (o ponad 2 proc.) podwyżki. W ich przypadku wskaźnik waloryzacji wynosi 104,2 proc.

Niższy wskaźnik dotyczy także osób, które prawo do emerytury / renty mają dłużej, ale w ciągu ostatniego roku, tj. po 28 lutego 2007 r., ich świadczenie zostało przeliczone od kwoty bazowej wynoszącej 2059,92 zł.

Przykład 2:
Wysokość Twojej dotychczasowej emerytury to 1500 zł brutto. Świadczenie przyznano Ci po 1 marca 2007 r., ale przed 29 lutego 2008 r. Wskaźnik waloryzacji wynosi zatem 104,2 proc.

Obliczenia:
1500 zł x 104,2 proc. = 1500 zł x 1,042 = 1563 zł brutto

W wyniku waloryzacji Twoja emerytura wzrośnie o 63 zł brutto.

Ile wyniesie Twoje świadczenie po waloryzacji? Dane prezentujemy w tabeli:

UWAGA: Aby obliczyć wysokość świadczenia netto, czyli to, ile otrzymasz „na rękę", od kwoty brutto zwaloryzowanej emerytury / renty musisz odjąć:

• zaliczkę na podatek dochodowy (19 proc. wysokości świadczenia brutto minus 1/12 rocznej kwoty wolnej od podatku) oraz
• składkę zdrowotną finansowaną bezpośrednio z emerytury / renty (1,25 proc. wysokości świadczenia brutto).

Zastrzeżenie:
Świadczenia przyznane 1 marca 2008 r. lub później nie będą waloryzowane w 2008 r., lecz dopiero od 1 marca 2009 r.

Aby otrzymać podwyżkę emerytury / renty, nie musisz składać wniosku do ZUS. Zakład z urzędu przyzna Ci wyższe świadczenie, a decyzję w tej sprawie przyśle Ci pocztą.

Wraz z waloryzacją emerytur i rent zwiększone zostaną najniższe gwarantowane świadczenia oraz dodatki.

Aktualne wysokości stawek (brutto) – od 1 marca 2008 r.:

1) Najniższe emerytury i renty:

• emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta rodzinna – 636,29 zł,
• renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy – 489,44 zł,
• renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renta rodzinna wypadkowa – 763,55 zł,
• renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową – 587,33 zł.

2) Dodatki do emerytur i rent:

• pielęgnacyjny, za tajne nauczanie – 163,15 zł,
• pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji – 244,73 zł,
• kombatancki, świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego – 163,15 zł
• dla sieroty zupełnej – 306,65 zł,
• kompensacyjny – 24,47 zł,
• świadczenie pieniężne dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych – od 8,18 zł do 163,15 zł,
• świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR – od 8,18 zł do 163,15 zł.

3) Renta socjalna – 534,48 zł.

4) Świadczenie przedemerytalne – 757,79 zł.

Pozostałe kwoty można sprawdzić na stronie ZUS.


PRZELICZENIE W RAMACH TZW. STAREGO PORTFELA

Emerytury i renty, które obliczone zostały od zaniżonej kwoty bazowej (stanowiącej mniej niż 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia brutto z poprzedniego roku kalendarzowego pomniejszonego o składki na ubezpieczenie społeczne), od 1 marca 2008 r. podlegają przeliczeniu.

Chodzi o świadczenia przyznawane w latach 1993-1998 (tzw. stary portfel). Za kwotę bazową przyjmowano wówczas od 91 do 98 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Świadczenia wypłacane emerytom i rencistom były więc niższe.

Dotychczas emerytury i renty obliczone od zaniżonej kwoty bazowej były podnoszone stopniowo. W pierwszej kolejności przeliczono świadczenia osób urodzonych przed 1 stycznia 1930 r. Świadczenia pozostałych osób – seniorów urodzonych po 31 grudnia 1929 r. – miały być podwyższane w trzech etapach, aż do 1 marca 2010 r. Nowelizacja ustawy emerytalno-rentowej zmieniła jednak ten przepis. I tak, od 1 marca 2008 r. wszystkie emerytury i renty z tzw. starego portfela przeliczone zostaną od nowa – od kwoty bazowej równej przeciętnemu wynagrodzeniu przyjętemu do obliczenia wysokości świadczenia w dniu jego przyznania.

Zastrzeżenie:
Przeliczenie emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy polega na ponownym obliczeniu świadczenia od określonej kwoty bazowej. Przeliczenie renty rodzinnej polega na ponownym jej obliczeniu jako odpowiedniego procentu świadczenia (przeliczonego), które przysługiwałoby zmarłemu.

Kwoty podwyżek w ramach likwidacji tzw. starego portfela będą zróżnicowane – w zależności od wysokości przyznanego świadczenia. Przeciętnie będzie można otrzymać kilkadziesiąt złotych więcej.

Emerytury i renty podwyższone w wyniku takiego przeliczenia następnie zostaną poddane waloryzacji.

Co istotne, emeryci i renciści, którzy przez lata otrzymywali niższe świadczenia, nie mogą starać się o żadne rekompensaty z tego tytułu, gdyż wysokość ich świadczeń ustalona została zgodnie z obowiązującym wówczas prawem.


Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 191, poz.1368).

W artykule wykorzystałam materiały ze strony www.zus.pl.

Magdalena Stec