Zasady te nie zostały umieszczone w ustawie o zpdof — ustawa odsyła po szczegóły do „siostrzanej” ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odliczenia od przychodu

Straty z lat ubiegłych

Podatnik, który opłaca ryczałt może odliczyć od przychodów stratę, o której mowa w ustawie o pdof, w art. 9 ust. 3 i 3a.

Oznacza to, że strata ze źródła przychodów poniesiona w roku podatkowym może pomniejszyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym, że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty straty.

Nie można jednak odliczać strat:

1) z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o pdof, oraz

2) ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

Art. 10 ust. 1 pkt 8 wymienia jako źródła przychodów odpłatne zbycie (z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu):

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,

— jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a – c przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy — przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przykład

Pan Adam prowadził w 2003 roku działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych. Poniósł dużą stratę i zlikwidował działalność. W roku 2005 rozpoczął wynajmowanie nieruchomości poza działalnością gospodarczą i płacił ryczałt od przychodów zryczałtowanych. W 2006 r. rozpoczął ponownie działalność gospodarczą, opodatkowaną w sposób zryczałtowany.

W roku 2005 nie mógł pomniejszyć przychodu z najmu o stratę z działalności gospodarczej — są to dwa różne źródła przychodu, a od przychodu z danego źródła można odliczyć wyłącznie stratę z tego samego źródła. Jednak w roku 2006 może już uzyskany przychód pomniejszać o wysokość straty — uzyskuje bowiem przychody z tego samego źródła, z którego ponosił w przeszłości stratę. Musi jednak pamiętać, że w 2006 roku wolno mu pomniejszyć przychód o nie więcej niż 50 proc. straty z roku 2003. Kolejnego zmniejszenia dokona w roku 2007, jeżeli będzie nadal uzyskiwał przychody z działalności gospodarczej.

Wydatki określone w art. 26 ust. 1 i art. 26b ustawy o pdof (ulgi podatkowe) 

Zgodnie z art. 11 ustawy o pdof podatnik opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych może odliczyć od przychodów wydatki określone w art. 26 ust. 1 i art. 26b ustawy o podatku dochodowym. Ale uwaga: odliczenia można dokonać, jeżeli wydatki te nie zostały odliczone od dochodu lub nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym. Gdyby nie to zastrzeżenie, możliwe byłoby dwukrotne odliczenie tych samych wydatków.

A o jakie wydatki chodzi?

Są to:

1) składki określone w Ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

a) zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących,
b) potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe,

— odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) wolny od podatku na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o pdof, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku,

2) dokonane w roku podatkowym zwroty nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika,

3) wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych poniesione w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne,

4) wydatki poniesione przez podatnika z tytułu użytkowania sieci Internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł,

5) darowizny przekazane organizacjom pożytku publicznego oraz na cele kultu religijnego

— w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. przychodu

6) poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

1) budową budynku mieszkalnego, albo
2) wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
3) zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
4) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Uwaga: Jeżeli podatnik uzyskuje przychody opodatkowane różnymi stawkami i dokonuje odliczeń od przychodów, odliczeń tych dokonuje od każdego rodzaju przychodu w takim stosunku, w jakim w roku podatkowym pozostają poszczególne przychody opodatkowane różnymi stawkami w ogólnej kwocie przychodów.

Szczegółowe warunki dokonywania korzystania z ulg opiszemy w serwisie Rozliczenie roczne 2006, który zostanie opublikowany na stronach „Gazety Podatnika” we wtorek 23.01.2007 r.

Odliczenie od ryczałtu

Składka na ubezpieczenie zdrowotne

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconej przez podatnika, zapłaconej w roku podatkowym zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, o ile nie została odliczona od podatku dochodowego.

Uwaga: należy stosować przepisy dotyczące odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (najważniejszy z nich to ograniczenie wysokości składki odliczonej do 7,75 proc. podstawy wymiaru składki).

Wpłata na rzecz organizacji pożytku publicznego (1 proc.)

Tego odliczenia od ryczałtu dokonuje się w zeznaniu rocznym, jeżeli podatnik dokonał darowizny pieniężnej (wpłaty) na rzecz organizacji pożytku publicznego.

Zmniejszenie nie może przekroczyć kwoty dokonanej wpłaty, jednak nie więcej niż kwoty stanowiącej 1 proc. ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok podatkowy, wykazanego w zeznaniu rocznym. Zmniejszenie obejmuje wpłaty dokonane od dnia 1 lutego do dnia 31 grudnia roku podatkowego oraz od dnia 1 stycznia do dnia złożenia zeznania za rok podatkowy, nie później jednak niż do dnia 31 stycznia (czyli upływu terminu dla złożenia zeznania).

Zmniejszenie nie dotyczy wpłat na rzecz organizacji pożytku publicznego prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami.

Wpłata powinna zostać udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy organizacji pożytku publicznego, z którego w szczególności wynika: imię i nazwisko oraz adres wpłacającego, kwota dokonanej wpłaty, nazwa organizacji pożytku publicznego, na rzecz której dokonana została wpłata.

Warunkiem dokonania odliczenia jest, aby wpłata nie została uprzednio odliczona od przychodu oraz od dochodu lub podatku dochodowego na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym.

Kwotę zmniejszenia zaokrągla się do pełnych dziesiątek groszy w dół.

Odliczenie związane z zatrudnieniem pomocy domowej

O tej uldze wspominam jedynie dla zachowania kompletności — w skali kraju korzysta z niej zapewne nie więcej niż kilkanaście osób (ulga ta została zresztą w 2007 r. zlikwidowana).

Podatnik prowadzący gospodarstwo domowe, który zawarł umowę aktywizacyjną z osobą bezrobotną w celu wykonywania pracy w jego gospodarstwie domowym, może dokonać pomniejszenia ryczałtu o kwotę opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne swojego pracownika. Zawieranie i warunki tzw. umowy aktywizacyjnej określa ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a warunki skorzystania z ulgi określone zostały w art. 27e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zapowiedź

We wtorek, 23.01.2007 r. opublikujemy serwis Rozliczenie Roczne 2006, w którym znajdziecie szczegółowe informacje dotyczące warunków korzystania z ulg i odliczeń. Udostępnimy także program Rozliczenie Roczne podatki.biz 2006, w którym będzie można wypełnić zeznanie PIT-28 z załącznikami.

R. Gabrysz