Postępowanie antymonopolowe w tej sprawie zostało wszczęte w marcu 2005 roku. Z dokumentacji, którą zebrał urząd — między innymi w trakcie kontroli dokonanej w siedzibach obu przedsiębiorców — wynika, że dwie największe spółki paliwowe w Polsce wspólnie ustaliły zakończenie produkcji i sprzedaży benzyny uniwersalnej U-95 przeznaczonej do samochodów wyposażonych w silniki starszej generacji.

Jak ustalił urząd, w związku ze spadkiem popytu na ten rodzaj paliwa, a tym samym z nieopłacalnością jego produkcji, główni producenci U-95 na polski rynek — PKN Orlen oraz Grupa Lotos — postanowili wycofać go z obrotu. Do sprzedaży wprowadzono natomiast specjalny dodatek, który po zmieszaniu z benzyną bezołowiową mógł być stosowany zamiast U-95.

Z inicjatywą porozumienia wystąpił PKN Orlen, który, przygotowując plan zakończenia sprzedaży tego paliwa, za niezbędne uznał przeprowadzenie go wspólnie z Grupą Lotos.

Prezes UOKiK w swoim rozstrzygnięciu nie kwestionował wycofania z obrotu benzyny uniwersalnej, a jedynie uzgodniony sposób postępowania pomiędzy konkurentami. Odstąpienie od rywalizacji rynkowej pomiędzy niezależnymi podmiotami godzi bowiem w podstawy gospodarki, prowadząc w efekcie do obniżenia jakości oferowanych konsumentom dóbr i usług, oraz ma negatywny wpływ na poziom cen.

Urząd uznał, że celem zawartego porozumienia było niedopuszczenie do sytuacji, w której jeden z przedsiębiorców wycofa się z produkcji i sprzedaży U-95, a drugi zdominuje sektor. Działając w ten sposób, spółki ustaliły sposób postępowania i wyeliminowały wszelką niepewność co do zachowania konkurenta.

Ustalając wysokość, kar prezes urzędu wziął pod uwagę zarówno przychód przedsiębiorców, jak i stopień naruszenia przepisów. W związku z tym wielkość sankcji finansowych została zróżnicowana. PKN Orlen musi zapłacić 4,5 mln zł, a Grupa Lotos 1 mln zł. Decyzja nie jest ostateczna, przedsiębiorcy mogą odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

T.Sz., UOKiK