Poręczenia i gwarancje to dla MSP ważny instrument korzystania z zewnętrznego finansowania. Umożliwiają one sięganie po kredyty firmom, które z punktu widzenia banków nie mają wystarczających zabezpieczeń. Z badań PKPP Lewiatan (Monitoring kondycji sektora MSP 2008) wynika, że 18,5 proc. firm za najbardziej interesującą formę wsparcia z funduszy unijnych uważa pokrywanie z tych funduszy kosztów poręczeń i gwarancji, a łącznie 46,4 proc. firm uznaje taką formę wsparcia za interesującą.

Osłabienie gospodarcze i kryzys na rynkach finansowych znacząco zwiększył potrzeby MSP w tym zakresie. W czasie kryzysu tylko ta forma pomocy w dostępie do kredytu może być skuteczna (szczególnie dla firm mikro, małych i średnich). Rząd uznał problem za ważny. Po 9 miesiącach od silnego wzrostu zapotrzebowania na poręczenia i gwarancje Bank Gospodarstwa Krajowego podpisał z bankami komercyjnymi umowy w sprawie udzielania poręczeń i gwarancji małym i średnim firmom według nowych.

W opinii Konfederacji, na podpisaniu umów między BGK a bankami komercyjnymi może się skończyć. Po pierwsze, poręczenia i gwarancje mają obejmować maksimum 80 proc. wartości kredytu. To zdecydowanie za mało, jeżeli mikro, mała, czy średnia firma nie ma wystarczających majątkowych zabezpieczeń. Po drugie, koszt poręczeń – 2 proc. wartości kredytu plus koszty udzielenia poręczenia – jest bardzo wysoki jak na możliwości finansowe MSP i ma być pokrywany przez firmę z góry. Po trzecie, składaniu wniosku o poręczenie i gwarancję będzie towarzyszyła rozbudowana sprawozdawczość, czego małe i średnie firmy się obawiają i czego nie lubią.

Ponadto umowy podpisane przez BGK z bankami komercyjnymi dotyczą jedynie poręczeń indywidualnych, z których będą mogły korzystać tylko firmy średnie. Nie dotyczą one natomiast poręczeń dla firm mikro i małych, które miały być objęte poręczeniami portfelowymi, choć właśnie te firmy mają największe potrzeby.

Lewiatan ocenia, że mikro i małe firmy na możliwość skorzystania z poręczeń i gwarancji w nowym systemie będą musiały jeszcze poczekać, prawdopodobnie bardzo długo. Barierą jest bowiem procedura oceny ryzyka w BGK i system tworzenia rezerw z tym związanych, którego jeszcze nie ma, a wymogi w tym zakresie postawione przez Ministerstwo Finansów są – zdaniem pracodawców - bardzo wygórowane.

T.Sz., PKPP Lewiatan