Głównym graczem na rynku pocztowym nadal pozostaje Poczta Polska, która we wrześniu 2009 roku została przekształcona z przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną. Jest ona jedynym podmiotem dysponującym infrastrukturą konieczną do świadczenia usług pocztowych o charakterze powszechnym. W 2009 r. operator publiczny zrealizował w obrocie krajowym i zagranicznym prawie 2,3 mld usług pocztowych (usługi powszechne, umowne, ekspresowe), co przełożyło się na ponad 5 mld zł przychodu. W tej liczbie usług było ponad 1,9 mld usług powszechnych, które wygenerowały prawie 4,6 mld zł przychodu.

Operatorzy niepubliczni zrealizowali w 2009 roku ogółem (w obrocie krajowym i zagranicznym) prawie 3,2 mld usług pocztowych (przesyłki z korespondencją, przesyłki reklamowe, paczki, druki bezadresowe), co przełożyło się na prawie 1,2 mld zł przychodu. Analiza danych przedstawionych przez operatorów wskazuje m.in., że w obrocie krajowym największy udział pod względem ilości mają druki bezadresowe (95,6 proc.), które jednak nie odgrywają tak znaczącej roli w przychodach operatorów (14 proc.). Głównym źródłem przychodów operatorów niepublicznych są paczki - w obrocie krajowym generują one ok. 58,4 proc. przychodów, a w obrocie zagranicznym ok. 71,6 proc.

Poczta Polska jest zdecydowanie dominującym podmiotem w obszarze przesyłek z korespondencją oraz przesyłek reklamowych (jej udziały wynoszą odpowiednio 92,2 i 90,5 proc.). W segmencie paczek udziały rozłożyły się dość równomiernie. W obszarze druków bezadresowych zdecydowaną przewagę zarówno pod względem wolumenu (90,4 proc.), jak i przychodów (83,6 proc.) mają operatorzy niepubliczni. Działalność w tym ostatnim obszarze może być prowadzona bez wpisu do rejestru operatorów pocztowych, więc UKE nie dysponuje pełnymi danymi w tym zakresie.

Na podstawie uzyskanych w ostatnich latach danych o liczbie operatorów niepublicznych oraz liczbie przesyłek należy stwierdzić, że po okresie dynamicznych zmian rynek pocztowy zaczął się stabilizować. Można przypuszczać, że do spowolnienia tempa jego rozwoju przyczyniła się decyzja o przesunięciu terminu pełnej liberalizacji rynku pocztowego w Polsce, jak również sytuacja makroekonomiczna kraju.

Znaczenie otwarcia rynku na rozwój konkurencji ilustruje wielkość obszaru zastrzeżonego, czyli tej części rynku, która jest zarezerwowana dla operatora publicznego. Jak wynika z analiz, obszar zastrzeżony stanowi ok. 3/4 całego rynku usług pocztowych (bez uwzględnienia druków bezadresowych) i generuje ok. 1/2 przychodów. Głównym beneficjentem korzyści z działalności w tym obszarze rynku pozostaje Poczta Polska.

Ważnym zadaniem dla organów państwa jest opracowanie nowego Prawa pocztowego, z uwagi na konieczność wdrożenia postanowień III Dyrektywy pocztowej, a także ze względu na potrzebę uporządkowania otoczenia prawnego, w którym funkcjonują operatorzy pocztowi. W Polsce wdrożenie przepisów III Dyrektywy ma nastąpić do 31 grudnia 2012 roku.

T.Sz., UKE