Czwartek, 18 IX 2014 r.
Nr 140/2014 (1757)
indeks alfabetyczny |
A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  V  Z  Ź  Ż 
wydanie z wybranego dnia | najczęściej czytane | najlepiej oceniane | zmień rozmiar czcionki | terminy i wydarzenia | kanał RSS
 


27 lipca 2007 r.

Podatek dochodowy od osób fizycznych – cz. 1

Podatek dochodowy od osób fizycznych (pdof) pełni obecnie w Polsce dwojaką rolę. Jedną z nich jest rola przychodowa. Podatek dochodowy odgrywa również swoją rolę w realizacji zasad tzw. sprawiedliwości społecznej. Jest wcale niemała grupa osób przekonana, że osoby osiągające wyższe od przeciętnych dochody powinny być zawsze opodatkowane wyższą niż pozostali stawką. Należy jednak zauważyć, że istnieje również bardzo duża grupa osób podkreślająca, że ten sposób traktowania dochodu podatkiem nie ma nic wspólnego ze sprawiedliwością społeczną, a dodatkowo działa antymotywacyjnie. Być może już niedługo doczekamy się powszechnej stawki liniowej pdof i problem zniknie - przynajmniej na jakiś czas.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

Funkcjonuje pogląd, iż przy opodatkowaniu według stawki liniowej zarabiający mniej zapłacą tyle samo podatku co zarabiający więcej. Otóż tak oczywiście nie jest - 15% od 10 000 złotych to 1 500 zł, a od 20 000 zł - 3 000 zł. Zarabiający dwa razy więcej zapłaci również dwa razy więcej podatku.

Podatek dochodowy jest podatkiem powszechnym - płacą go w różnych formach wszystkie osoby osiągające nie zwolnione z podatku dochody, bez względu na to, czy pochodzą one z pracy, działalności gospodarczej czy np. wynajmu lokalu. Jednak źródło pochodzenia dochodu ma znaczenie przy określeniu sposobu opodatkowania i wartości stosowanych stawek.

Sposoby opodatkowania podatkiem dochodowym

Podatek dochodowy przybiera różne formy. Może być płacony od dochodu według skali podatkowej (to najpowszechniejszy obecnie sposób opodatkowania), od dochodu według procentowej stawki stałej, od przychodu według procentowej stawki stałej, a także według stałej miesięcznej kwoty, bez względu na wielkość przychodu lub dochodu. W dzisiejszym odcinku pokażemy na przykładach praktyczne skutki stosowania tych sposobów opodatkowania.

Opodatkowanie dochodu

Przy tym sposobie opodatkowania należy zacząć od ustalenia dochodu. Dochód, to najprościej mówiąc różnica pomiędzy przychodem (tym co zarobiłem) a wydatkami, jakie poniosłem, aby ten przychód uzyskać. To jest oczywiście spore uproszczenie - w praktyce spotyka się również takie przychody, które wcale nie oznaczają faktycznego zarobku, oraz takie wydatki, które nie będą uwzględniane jako koszt. Spotyka się również dochody całkowicie lub częściowo zwolnione od podatku. Jednak w dzisiejszym odcinku chodzi wyłącznie o pokazanie generalnych zasad, a o szczegółach będziemy pisali w odcinkach następnych.

Załóżmy, że kupiłem jakąś rzecz z zamiarem odsprzedaży, i zapłaciłem za nią 500 zł. Następnie sprzedałem tę rzecz za 900 zł, ale w tym celu musiałem dwa razy zamieścić ogłoszenie w gazecie - kosztowało mnie to 200 zł. W wyniku tej transakcji osiągnąłem dochód w wysokości 900 - 500 - 200 = 200 zł. Podobne operacje w ciągu roku powtarzałem kilkadziesiąt razy, a mój dochód za cały rok wyniósł łącznie 15 000 zł.
Opodatkowanie tego dochodu może nastąpić albo według skali podatkowej, albo według jednolitej stawki procentowej (obecnie 19%). W pierwszym przypadku podatek - bez ulg i odliczeń - wyniesie 2 277 zł (na razie musicie uwierzyć mi na słowo - za tydzień przedstawię szczegółowo zasady obliczania podatku według skali), a w drugim przypadku 2 850 zł. Wynika z tego, że korzystniej jest opłacać podatek według skali podatkowej. Gdybym jednak osiągnął dochód roczny w wysokości 60 000 zł, podatek obliczony według skali wyniósłby 12 653 zł, a według jednolitej stawki procentowej 11 400 zł. W tym przypadku korzystniejszy dla mnie byłby podatek liczony metodą liniową. Cóż prostszego spytacie, niż po ustaleniu dochodu wyliczyć, który podatek jest korzystniej zapłacić i ten wskazać, jako właściwy do opodatkowania dochodu? Faktycznie - byłoby to proste. Jednak w praktyce stosowanie poszczególnych rodzajów opodatkowania wiąże się z wieloma warunkami dodatkowymi, ograniczeniami i wyłączeniami. Dodatkowo decyzję o sposobie opodatkowania trzeba podjąć, zanim będziemy wiedzieć na pewno, która z form opodatkowania będzie dla nas korzystniejsza w konkretnym roku. I właśnie znajomość wszystkich obostrzeń i warunków stosowania pozwala na skuteczne planowanie podatkowe, a przekazanie Wam tej wiedzy stanowi część zawartości niniejszego cyklu.

Opodatkowanie przychodu

Jeżeli zamiast dochodu opodatkowuję swój przychód, nie ma znaczenia wartość wydatków, jakie poniosłem w celu jego osiągnięcia (oczywiście i tutaj są wyjątki - ale będę je omawiał później). Najważniejsza dla wysokości podatku jest stawka procentowa, którą przychód zostanie opodatkowany. W praktyce spotyka się bardzo różne stawki - od 3% do 20%, w zależności od rodzaju opodatkowanego przychodu. Często opodatkowanie przychodu jest dużo bardziej korzystne, niż opodatkowanie dochodu - ale czasami może być na odwrót.

Przyjmijmy, że świadczę usługi, w których zasadniczą część wartości dodanej stanowi moja praca i wiedza. Wydatki na materiały i części są niewielkie, mój średni przychód w miesiącu wynosi 5 000 zł, a wydatki 300 zł. Osiągam więc dochód brutto w wysokości 4 700 zł, który opodatkowany według stawki jednolitej 19% zmalałby do wysokości netto 3 807 zł (sprawdźcie sami). A po opodatkowaniu stawką ryczałtu od przychodu w wysokości 8,5% dochód netto wyniesie 4 275 zł (5 000 - 5 000*8,5% - 300). W takim przypadku chciałbym na pewno opodatkować stawką zryczałtowaną przychód, a nie dochód. Sprawa jest oczywista. Załóżmy jednak, że w następnym miesiącu zginęły mi wszystkie narzędzia, a ich odkupienie pochłonęło 3 800 zł. Mój dochód brutto zmalał więc do 5 000 - 300 - 3 800 = 900 zł. Po zapłaceniu podatku według stawki jednolitej 19% pozostałoby mi jeszcze 729 zł. Natomiast po zapłaceniu podatku według stawki ryczałtowej byłoby gorzej - mój bilans wyglądałby bowiem następująco: 5 000 - 5 000*8,5% - 300 - 3 800 zł = 475 zł. Chyba jednak wolałbym w takim miesiącu opodatkować dochód.

Oczywiście nie ma możliwości wybierania sobie po zakończeniu miesiąca formy opodatkowania. Trzeba to zrobić raz na cały rok (aczkolwiek są przypadki, w których można utracić prawo do opodatkowania w jednej z form – co skutkuje koniecznością opodatkowania w inny sposób). Należy przy tym uwzględnić wiele czynników, poczynając od ograniczeń ustawowych, a kończąc na szczegółowym przeliczeniu planowanych przychodów i wydatków. Często wystąpi sytuacja, w której opodatkowanie przychodu stawką ryczałtową byłoby zdecydowanie niekorzystne. Przy sprzedaży towarów z małą marżą, lub świadczeniu usług, gdzie koszty w cenie usługi mają znaczny udział, korzystniej jest zapłacić podatek ustalany od dochodu. Przy opodatkowaniu niektórych rodzajów dochodów (np. dochody z umowy o pracę) wyboru nie ma - trzeba opodatkować dochód według skali podatkowej.

Opodatkowanie według stałej kwoty miesięcznej

Z pewnością słyszeliście, że ktoś prowadzi działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej. Być może rozważaliście wybór tej formy opodatkowania. W skrócie polega ona na tym, że to urząd skarbowy, w formie decyzji ustala na cały rok stałą miesięczną kwotę podatku, biorąc pod uwagę wielkość miasta, w której znajduje się działalność, rodzaj działalności, oraz liczbę zatrudnianych przez przedsiębiorcę pracowników. Jest to forma korzystna dla podatników z różnych względów (ograniczenie obowiązków dokumentacyjnych, brak powiązania podatku z faktycznym dochodem lub przychodem - przy czym to ostatnie może się w efekcie okazać niebezpieczne). Karta podatkowa, jako preferencyjna forma opodatkowania dozwolona jest wyłącznie dla ograniczonego kręgu przedsiębiorców, najczęściej prowadzących działalność w niewielkim rozmiarze. Niebezpieczeństwo wyboru tej metody opodatkowania wiąże się oczywiście z różnego rodzaju nieprzewidzianymi wypadkami (np. wypadki losowe powodujące utratę przychodów, znaczny spadek obrotów itp.). Ale to "kartowicze", jako jedyni przedsiębiorcy, mają zapisaną w ustawie możliwość zawieszenia działalności.

W następnym odcinku - kto płaci podatek w Polsce, skala podatkowa, opodatkowanie dochodów z pracy.

Romek Gabrysz



OPINIE UŻYTKOWNIKÓW


Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach