15 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne, dotyczące zgodności z prawem wspólnotowym polskich przepisów przewidujących opodatkowanie w latach 2007-2008 podatkiem od czynności cywilnoprawnych pożyczek udzielanych spółkom przez ich udziałowców. Po uzyskaniu stanowiska stron oraz Komisji Europejskiej Trybunał wyznaczył termin rozprawy na 7 kwietnia 2011 r. Opinia wydana przez Komisję wskazała na niezgodność polskich przepisów z prawem Unii Europejskiej.

Opodatkowanie podatkami od gromadzenia kapitału (w tym podatkiem od czynności cywilnoprawnych) w krajach UE reguluje dyrektywa kapitałowa, której celem jest zniesienie obciążeń ograniczających swobodny przepływ kapitału pomiędzy państwami członkowskimi. Polski ustawodawca, zgodnie z duchem dyrektywy kapitałowej, 1 maja 2004 r. zniósł podatek kapitałowy od pożyczek udzielanych spółkom przez ich udziałowców, wprowadził go jednak ponownie 1 stycznia 2007 r.

Tymczasem dyrektywa pozwala państwom członkowskim pobierać podatek kapitałowy jedynie według tzw. zasady kontynuacji, czyli tylko tym państwom, które pobierały go z dniem 1 lipca 1984 r. Polska raz rezygnując z poboru podatku, a później wprowadzając go ponownie, nie postępowała zgodnie z tą zasadą. Zdaniem Krzysztofa Gila, doradcy podatkowego Deloitte, dotychczasowe orzecznictwo wskazuje na istotną rolę zasady stand still zakazującą ponownego wprowadzania podatku kapitałowego przez państwa członkowskie, które zrezygnowały z jego poboru. Jest więc bardzo prawdopodobne, że Trybunał zajmie stanowisko pozytywne dla podatników.

Orzeczenie Trybunału będzie miało duże znaczenie dla polskich przedsiębiorców. Ci, którzy zapłacili w latach 2007-2008 podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu uzyskanych pożyczek od udziałowców, zyskają istotne argumenty, aby występować z wnioskami o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku. – Również ci podatnicy, którzy próbowali odzyskać podatek, lecz przegrali sprawy przed organami podatkowymi, będą mogli wnosić o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją w ciągu miesiąca od dnia publikacji orzeczenia Trybunału – podkreśla Tomasz Konik, doradca podatkowy Deloitte.

T.Sz., Deloitte