Jak już wczoraj wspominaliśmy, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą oni nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie wskazanych wyżej terminów zwolnienie stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty 9637 zł lub gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Pozostałe warunki skorzystania ze zwolnienia omówiłem we wczorajszym artykule. 

Terminy powstania obowiązku podatkowego

W przypadku nabycia w drodze dziedziczenia (i stosowaniu omawianego zwolnienia) do określenia momentu powstania obowiązku podatkowego stosuje się rozwiązanie szczególne – określone w art. 4a – obowiązek podatkowy powstaje w dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. W pozostałych przypadkach stosuje się terminy określone w ustawie w art. 6 ust. 1 pkt 2 – 8 i ust. 2.

Dowiadujemy się z niego, że przy nabyciu w drodze darowizny, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

 
Właściwość miejscowa organów podatkowych

Pytanie „kiedy?” jest pytaniem ważnym. Nie mniej ważnym pytaniem jest pytanie „gdzie?”

Aby na nie odpowiedzieć, należy ustalić tzw. właściwość miejscową. Robi się to w oparciu o Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych.

Właściwość miejscowa organów podatkowych w sprawach podatku od spadków i darowizn określona została w § 7.1.

Właściwość miejscową ustala się:

1) w sprawach spadku i zachowku – według miejsca położenia przedmiotów majątkowych nabytych w drodze spadku, a jeżeli przedmioty te są położone na obszarze działania dwóch lub więcej naczelników urzędów skarbowych – według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a w przypadku braku takiego miejsca – według ostatniego miejsca jego pobytu;
2) w sprawach prawa do wkładów oszczędnościowych wypłacanych na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek śmierci, jeżeli nabywca wkładów oszczędnościowych nie jest równocześnie spadkobiercą wkładcy – według ostatniego miejsca zamieszkania wkładcy;
3) w sprawach nabycia jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci, jeżeli nabywca jednostek nie jest równocześnie spadkobiercą uczestnika funduszu – według ostatniego miejsca zamieszkania uczestnika funduszu;
4) w sprawach darowizny:

a) jeżeli przedmiotem darowizny jest nieruchomość, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej – według miejsca położenia nieruchomości,
b) jeżeli przedmiotem darowizny są rzeczy ruchome lub inne niż wymienione w podpunkcie a) prawa majątkowe – według miejsca zamieszkania lub adresu siedziby darczyńcy w dniu przyjęcia darowizny przez obdarowanego, a jeżeli darczyńca nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w kraju – według miejsca zamieszkania obdarowanego,
c) jeżeli przedmiotem darowizny są rzeczy lub prawa majątkowe wymienione w podpunkcie a) i jednocześnie inne rzeczy lub inne prawa majątkowe – według miejsca położenia nieruchomości,
d) otrzymanej z zagranicy – według miejsca zamieszkania obdarowanego;

5) w sprawach zasiedzenia:

a) jeżeli przedmiotem zasiedzenia jest nieruchomość, użytkowanie wieczyste lub służebność gruntowa – według miejsca położenia nieruchomości,
b) dotyczących rzeczy lub praw majątkowych wymienionych w podpunkcie a) i jednocześnie rzeczy ruchomych – według miejsca położenia nieruchomości;

6) w sprawach nieodpłatnego zniesienia współwłasności, jeżeli przedmiotem zniesienia współwłasności jest nieruchomość, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej – według miejsca położenia nieruchomości.

Jeżeli nabycie w drodze spadku lub darowizny dotyczy w całości lub w części rzeczy położonych za granicą lub praw majątkowych podlegających wykonaniu za granicą, właściwy miejscowo jest naczelnik urzędu skarbowego według miejsca zamieszkania spadkobiercy lub obdarowanego w dniu nabycia spadku lub otrzymania darowizny, a w przypadku braku takiego miejsca – według ostatniego miejsca ich pobytu.

Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w przepisach prawa podatkowego, właściwym organem podatkowym jest odpowiednio Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście lub prezydent Miasta Stołecznego Warszawy.

Jeżeli spadkodawca zmarł w 2006 roku

(E.G.)

Zobacz również:

Podatek od spadków i darowizn – korzystając ze zwolnień uważaj na pułapki (1) 

Podstawa prawna (akty prawne na www.podatki.biz)

Ustawa z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych