Obecnie Polska jest przedstawiana przez Komisję Europejską jako pozytywny przykład kraju, w którym około 70 proc. ciepła w miastach dostarczane jest ze scentralizowanych systemów ciepłowniczych, bardziej przyjaznych środowisku niż ciepło z indywidualnych pieców grzewczych. Obecnie cena ciepła sieciowego w Polsce jest niższa średnio o ok. 8 proc. od ciepła wytwarzanego w źródłach indywidualnych, co zachęca odbiorców do przyłączania się do komunalnych sieci ciepłowniczych.

Problem w tym, że ciepło sieciowe objęte jest Europejskim Systemem Handlu Uprawnieniami do Emisji CO2 (EU ETS), czyli rodzajem podatku węglowego. Korzystne relacje cenowe na rzecz ciepła komunalnego ulegną w Polsce gwałtownemu odwróceniu w przypadku wprowadzenia proponowanych przez Komisję Europejską, nowych zasad ETS na lata 2013-2020. KE chce, aby część uprawnień do emisji CO2 ciepłownie otrzymywały bezpłatnie, ale jedynie do poziomu wyznaczonego przez 10 proc. najlepszych europejskich ciepłowni gazowych (tzw. benchmark non-fuel specific). Tymczasem polskie ciepłownie pracują na węglu i większość uprawnień będą zmuszone kupić.

Jeśli te propozycje zostaną zaakceptowane, to w 2013 r. nastąpi w Polsce skokowy wzrost cen ciepła sieciowego o około 22 proc., w efekcie czego cena ciepła z kotłowni indywidualnych opalanych węglem będzie o 12 proc. niższa niż ciepła scentralizowanego, nawet w przypadku konieczności pokrycia przez odbiorcę pełnego kosztu instalacji układu indywidualnego. W kolejnych latach, aż do 2027 roku, dysproporcja ta będzie się pogłębiać z powodu rosnących obciążeń ciepła komunalnego zakupem uprawnień do emisji CO2.

W tej sytuacji część odbiorców ciepła może zdecydować się na odłączenie od sieci i przejście na indywidualne systemy ogrzewania, które nie podlegają wymaganiom dyrektywy ETS. Źródła te są jednak odpowiedzialne za tzw. niską emisję. W rezultacie dojdzie do zwiększenia emisji gazów cieplarnianych zarówno w Polsce, jak i w innych krajach UE posiadających rozwinięte scentralizowane systemy ciepłownicze.

Z przeprowadzonych przez PKPP Lewiatan szacunkowych obliczeń wynika, że skutkiem przejścia na układ ogrzewnictwa indywidualnego będzie wzrost emisji CO2 na MWh o około 25 proc., a dwutlenku siarki aż o 220 proc. Zdaniem Konfederacji, aby tego uniknąć, należy w ramach prac prowadzonych nad wdrożeniem benchmarków przyjąć metodę uwzględniającą poszczególne rodzaje paliw wykorzystywane w systemach ciepłowniczych.

T.Sz., PKPP Lewiatan