Autorzy raportu „Praca dla młodych: Polska” podkreślają, że kryzys dotknął młodych Polaków w momencie, gdy ich sytuacja na rynku pracy była już i tak trudna. Stopa bezrobocia wśród osób w wieku 15-24 lat wzrosła z 16,5 proc. w połowie 2008 r. do 19,5 proc. w połowie 2009 r., czyli do poziomu o 1,7 pkt proc. wyższego niż średnia w krajach OECD. Wskaźnik zatrudnienia wśród osób młodych w Polsce, wynoszący 27 proc. w 2008 r., jest jednym z najniższych na obszarze OECD, gdzie przeciętnie kształtuje się on na poziomie 44 proc. Co więcej, dwie trzecie młodych osób mających zatrudnienie, pracuje w ramach umów o pracę na czas określony, co stanowi jeden z najwyższych poziomów w OECD.

W opinii ekspertów organizacji, najbliższym czasie rząd powinien skupić się na szkoleniach młodych osób, objęciu ich aktywnymi programami rynku pracy oraz przyśpieszeniu i usprawnieniu procesu przechodzenia z edukacji do pracy. Podstawowym celem jest niedopuszczenie do powstania licznej grupy młodych osób długotrwale bezrobotnych lub pozostających poza rynkiem pracy, która nie będzie w stanie znaleźć zatrudnienia w okresie ożywienia gospodarczego.

OECD zaleca Polsce m.in. zapewnienie dotacji dla przedsiębiorstw poprzez czasowe obniżenie składek na ubezpieczenie społeczne pobieranych od niskich wynagrodzeń, w celu ograniczenia stosunkowo wysokich kosztów pracy związanych z zatrudnieniem młodych, niewykwalifikowanych osób. Polska powinna też zrównoważyć niski poziom ochrony zatrudnienia przysługującej osobom pracującym w ramach umów zlecenia lub umów o dzieło z wysokim poziomem ochrony zatrudnienia zarezerwowanym dla osób zatrudnionych na umowy na czas nieokreślony lub określony. Zapewnienie lepszej ochrony pierwszej grupie pracowników powinno być wprowadzane równolegle z rozwojem aktywnych polityk rynku pracy, co stanowić będzie zmianę w kierunku osiągnięcia nowej równowagi pomiędzy elastycznością a bezpieczeństwem zatrudnienia.

Według OECD, Polska powinna skoncentrować usługi publicznych służb zatrudnienia na młodzieży aktywnie poszukującej pracy. Istnieją obawy, że wiele osób młodych rejestruje się w urzędach pracy głównie w celu uzyskania dostępu do ubezpieczenia zdrowotnego. Zwiększenie skuteczności wsparcia osób młodych w procesie poszukiwania pracy, możne zostać osiągnięte poprzez weryfikację gotowości do podjęcia zatrudnienia na wczesnym etapie bezrobocia. Konieczna jest także poprawa jakości kształcenia i szkolenia zawodowego, zmierzająca do tego, aby uczestnicy tego typu kształcenia uzyskiwali certyfikaty, które będą cenione i uznawane przez potencjalnych pracodawców. Istotne jest także dopasowanie standardów kształcenia i poświadczania uzyskanych kwalifikacji w ramach stosowanych przez służby zatrudnienia aktywnych polityk rynku pracy (np. staży) do tych wypracowanych przez sektor edukacji.

T.Sz., MPiPS