7 maja 2008 r.
Programy pomocowe Unii Europejskiej nie ominą małych i średnich przedsiębiorców. W kilku programach przewidziano dla nich miliony euro. Pieniądze przeznaczone zostaną na inwestycje oraz szkolenia i podnoszenie kwalifikacji. Na znacznie więcej niż do tej pory mogą liczyć osoby, które planują rozpoczęcie działalności gospodarczej. W całym kraju czekają dziesiątki konkursów, a efekt zależy tylko od naszej pomysłowości i profesjonalizmu. Na tle innych krajów naszego regionu mamy poważne spóźnienie. Złości to przedsiębiorców, którzy już dawno przygotowali się do walki o fundusze. Ci, którzy dopiero teraz dostrzegają szansę otrzymali prezent – dodatkowy czas na przygotowanie. Warto się jednak śpieszyć – pierwsze konkursy już ogłoszono.
Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.
R E K L A M A
Warto sprawdzić: Mikro, małe czy średnie? Do jakiej kategorii zalicza się Twoje przedsiębiorstwo? (link)
Gdzie czekają pieniądze dla przedsiębiorców?
Na rozwój przedsiębiorczości w latach 2007 – 2013 Unia Europejska przekaże Polsce klika miliardów euro. Określona pula trafi do sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Jak duża będzie to suma zależy głównie od inwencji drobnych przedsiębiorców. Część pieniędzy przeznaczonych jest wyłącznie dla sektora MSP, a część będzie trzeba zdobyć konkurując z większymi koncernami, a nawet instytucjami państwowymi.
Największym źródłem możliwości są dla przedsiębiorców Regionalne Programy Operacyjne. Każde województwo posiada swój własny program i własne priorytety, mające jak najlepiej służyć miejscowym przedsiębiorcom. Każde z województw ma też swój własny harmonogram wdrażania projektów i wydawania pieniędzy.
Pieniądze na inwestycje przedsiębiorca może uzyskać także z programów krajowych: Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. W tym przypadku szansę na dofinansowanie mają projekty większe. Nie znaczy to jednak, że sektor MSP skazany jest na porażkę. Minimalna kwota dofinansowania w przypadku PO Innowacyjna Gospodarka są jednak dużo wyższe, a to oznacza konieczność posiadania znacznie większych środków na inwestycje.
Szansą dla przedsiębiorców ze wschodniej części kraju jest Program Operacyjny Polski Wschodniej. Dzięki niemu najwięcej pieniędzy do dyspozycji będą mieli przedsiębiorcy z województwa lubelskiego – łącznie z programem regionalnym ponad 270 mln euro.
Pieniądze – choć już nie pod postacią dotacji na inwestycje czekają też w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki. Jeszcze w 2008 roku Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości rozstrzygnie pierwsze konkursy i ruszą projekty przewidziane w ramach działania 2.1.1 – „Rozwój kapitału ludzkiego w przedsiębiorstwach”. Priorytet zakłada organizację szkoleń i studiów podyplomowych dla przedsiębiorców i pracowników. Na Stronach Agencji można na bieżąco śledzić dostępne aktualnie kursy. Zgłoszenia będą przyjmowane przez jednostki, które wygrają konkurs na przeprowadzenie szkoleń lub studiów podyplomowych.
A gdzie pieniądze dla rozpoczynających działalność?
Pieniądze czekają nie tylko na przedsiębiorców. Fundusze mogą pozyskać również ci, którzy planują dopiero rozpoczęcie działalności gospodarczej. Wsparcie dla takich osób przewiduje między innymi działanie 6.2 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL). Mowa w nim o wparciu i promocji przedsiębiorczości i samozatrudnienia. Dotacje z POKL otrzymają instytucje wsparcia rozwoju przedsiębiorczości i to one będą rozdzielać pieniądze pomiędzy beneficjentów ostatecznych – przyszłych przedsiębiorców.
Osoby, które zostaną zakwalifikowane do udziału w projekcie będą uczestniczyły w następujących działaniach:
Warunki uczestnictwa:
Wsparcie dla przyszłych przedsiębiorców zakładają też niektóre z regionalnych programów operacyjnych. To czy otrzymamy pieniądze zależy od regionu, w którym mieszkamy. Niektóre samorządy województw przewidziały pieniądze na zakładanie działalności, a niektóre oferują wsparcie wyłącznie dla już istniejących podmiotów.
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka
Program ma wspomagać rozwój gospodarczy naszego kraju w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa. Głównym celem jest wspieranie innowacyjności produktowej, procesowej, marketingowej i organizacyjnej, które w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do powstawania i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw.
Wspieranie konkretnych projektów odbywać się będzie na poziomie ogólnopolskim, a małe i średnie przedsiębiorstwa będą musiały konkurować z dużymi podmiotami. W niektórych przypadkach przewidziano konkursy wyłącznie dla sektora MSP.
Oto działania interesujące z punktu widzenia sektora MSP:
Działanie 1.4 oraz działanie 4.1
Według planów Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, nabór projektów w sektorze MSP powinien rozpocząć się w kwietniu i maju 2008 roku. Instytucją prowadzącą nabory projektów jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Działania są ze sobą połączone i powinny stanowić dwa etapy działania przedsiębiorcy. Chodzi o to, aby projekty badawcze i rozwojowe (działanie 1.4) zostały wdrożone do działań gospodarczych (działanie 4.1).
Przedsiębiorstwa, otrzymają dofinansowanie części badawczej i warunkową decyzję o dofinansowaniu części wdrożeniowej. Dofinansowanie II etapu zależeć będzie od powodzenia badań podjętych w I etapie i ekonomicznej opłacalności wdrożenia innowacji. Przerwanie realizacji projektu nie skutkuje koniecznością zwrotu środków uzyskanych podczas I etapu.
W większości przypadków nie określono minimalnej wymaganej wartości projektu. Wyjątkiem są województwa mazowieckie i łódzkie, gdzie projekty o wartości mniejszej niż 400 tys. złotych powinny ubiegać się o finansowanie z programów regionalnych. Wsparcie etapu pierwszego to maksymalnie 7,7 mln euro, a etapu drugiego – 20 mln euro. Przedsiębiorstwa mikro i małe mogą uzyskać refundację do 70 proc. wydatków kwalifikowanych.
Do wydatków kwalifikowanych można zaliczyć w tym przypadku wynagrodzenia, koszty zakupu i używania sprzętu i aparatury, amortyzację budynków, nabywanie gruntów i budynków, koszty zakupu patentów i licencji, badań, usług doradczych, itp.
Działanie 3.1
Ma pomóc w zwiększeniu liczby przedsiębiorstw działających w oparciu o innowacyjne przedsięwzięcia. Instytucją odpowiedzialną za wdrożenie tego działania jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Bezpośredniej pomocy udzielać będą instytucje wsparcia i otoczenia biznesu (inkubatory, agencje rozwoju, itp.). Grupą docelową, która otrzyma wsparcie jest sektor małych i średnich przedsiębiorstw, a dokładniej nowo powstające przedsiębiorstwa. Konkursy dla instytucji otoczenia biznesu rozpoczną się w maju 2008 roku.
Projekty będą składać się z dwóch etapów. W pierwszej kolejności przewidziano dotację na tak zwaną preinkubację – przeprowadzenie badań, analiza rynku, praca nad biznesplanem, przygotowanie do działalności. Etap II to inwestycja kapitałowa w nowopowstałą spółkę przez fundusz typu venture capital (do 50 proc. udziałów w spółce).
Kwota wsparcia to maksymalnie 200 tys. euro na jednego przedsiębiorcę i 100 tys. euro jeśli przedsiębiorca chce prowadzić działalność w sektorze transportu drogowego.
Działanie 4.2
Ma na celu poprawę efektywności funkcjonowania rynku innowacji i przepływu rozwiązań innowacyjnych. Informacja o naborze została opublikowana 9 kwietnia. Wnioski można składać od 12 maja 2008 roku. Instytucją przydzielającą wsparcie finansowe jest PARP.
Projekty muszą w tym przypadku polegać na opracowaniu wzoru przemysłowego lub użytkowego i wdrożenie go do produkcji lub wsparciu w zakresie działalności badawczo-rozwojowej, a w szczególności w celu przekształcenia przedsiębiorcy w centrum badawczo-rozwojowe.
Wysokość wsparcia sięga 50 proc. wydatków kwalifikowanych. Kwota wsparcia wynosi maksymalnie 21 milionów złotych na inwestycje, do 600 tys. złotych na doradztwo i do 1 mln złotych na szkolenia.
Działanie 4.4
Celem działania jest wsparcie przedsiębiorstw produkcyjnych i usługowych dokonujących nowych inwestycji oraz niezbędnych dla ich realizacji projektów doradczych i szkoleniowych, obejmujących nabycie innowacyjnych rozwiązań technologicznych, stosowanych na świecie nie dłużej niż 3 lata. Nabór projektów trwać będzie od 12 maja do 31 lipca 2008 roku. Instytucją wdrażającą jest PARP.
Wsparcie otrzymają działania inwestycyjne związane z zastosowaniem nowych rozwiązań technologicznych lub wprowadzeniem nowych, znacząco ulepszonych produktów oraz działania szkoleniowe i doradcze (te ostatnie mogą być jednak tylko elementem większego projektu).
Przeszkodą dla małych przedsiębiorstw może być wymóg by wartość wydatków kwalifikowanych projektu wynosiła minimum 8 mln złotych. Maksymalne wsparcie na część inwestycyjną to 40 mln złotych, na część doradczą – 1 mln zł, a na część szkoleniową również 1 mln zł.
Działanie 5.4
Jego celem jest poprawa efektywności funkcjonowania rynku innowacji i przepływu rozwiązań innowacyjnych, poprzez upowszechnianie stosowania prawa własności intelektualnej, w szczególności poprzez uzyskiwanie ochrony własności przemysłowej. Instytucją wdrażającą jest PARP, a nabory projektów rozpoczną się w kwietniu lub maju 2008 roku.
Wsparcie mogą uzyskać projekty, które zakładają uzyskanie prawnej ochrony własności przemysłowej lub czynną ochronę praw własności. Dotyczy to wynalazków, wzorów użytkowych i wzorów przemysłowych.
Można uzyskać wsparcie w wysokości 45 proc. lub 70 proc. kosztów kwalifikowanych, a kwota wsparcia wynosi od 2 tys. do 400 tys. złotych.
Działanie 8.1
Cel to stymulowanie rozwoju rynku usług świadczonych w formie elektronicznej (e-usług) poprzez wsparcie mikro i małych przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność gospodarczą nie dłużej niż 1 rok od dnia rejestracji (ten ostatni zapis ma ulec zmianie). Dofinansowaniem objęte zostaną projekty polegające na świadczeniu usług drogą elektroniczną i ewentualnym wytworzeniu produktów cyfrowych. Nabory projektów rozpoczną się najprawdopodobniej w czerwcu 2008 roku. Działanie wdraża PARP. Beneficjentami są mikro przedsiębiorstwa lub małe przedsiębiorstwa.
Dzięki dofinansowanym projektom stymulowana będzie podaż usług i produktów cyfrowych oraz wykształci się szeroka grupa specjalistów łączących wiedzę merytoryczną z różnych dziedzin – takie są przynajmniej założenia twórców programu.
Projekty mogą dotyczyć wszelkiej działalności on-line (np. sprzedaż towarów), zawieranie umów on-line, informacje, itp. Wsparcie nie może przekroczyć 70 proc. wydatków kwalifikowanych. W województwach gdzie programy regionalne przewidziały podobny rodzaj wsparcia minimalna kwota wsparcia wynosi 100 tys. zł, a maksymalna 2 mln zł. W pozostałych województwach kwota minimalna to 200 tys. złotych.
Działanie 8.2
Celem jest stymulowanie tworzenia wspólnych przedsięwzięć biznesowych prowadzonych w formie elektronicznej. Szczególny nacisk położono na współpracy z partnerami biznesowymi wśród mikro, małych i średnich przedsiębiorców, którym stwarza ona szansę udziału w rynkach o zasięgu ponadregionalnym, jednocześnie znacząco zmniejszając koszty produkcji i dystrybucji. Instytucją wdrażającą jest PARP, a nabór projektów powinien rozpocząć się w czerwcu 2008 roku.
Na dofinansowanie mogą liczyć projekty, w wyniku których powstają nowe usługi i aplikacje dla MSP (handel elektroniczny, edukacja i kształcenie, networking itp.) oraz inne działania mające na celu poprawę dostępu obywateli i MŚP do technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) oraz ich wydajne użytkowanie.
Program Operacyjny Kapitał Ludzki
Program w swej większości nie obejmuje bezpośrednio działaniem przedsiębiorców. Jego głównym celem jest wzrost poziomu zatrudnienia i spójności społecznej. Pomysłodawcy programu chcą to osiągnąć poprzez aktywizację zawodową, rozwijanie potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw i ich pracowników, podniesienie poziomu wykształcenia społeczeństwa, zmniejszenie obszarów wykluczenia społecznego oraz wsparcie mechanizmów efektywnego zarządzania w administracji państwowej.
Dla przedsiębiorców interesujący będzie głównie ta część programu, która dotyczy potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw i ich pracowników oraz podniesienie poziomu wykształcenia społeczeństwa. Chodzi o inwestycje w doskonalenie zawodowe kadr, oraz poprawę jakości działań wspierających rozwój usług szkoleniowo-doradczych w przedsiębiorstwach. W ramach takich działań dostępne będą liczne szkolenia i studia podyplomowe prawie w całości finansowane z funduszy europejskich. Przewidziano też pieniądze i szkolenia dla osób, które dopiero planują rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Oto cele strategiczne POKL:
Jak widać zakres zainteresowań programu jest bardzo szeroki. Przedsiębiorcy zwrócą uwagę na niektóre z nich. Chodzi głównie o działanie 2.1.1 – Rozwój kapitału ludzkiego w przedsiębiorstwach. Instytucją prowadzącą cały priorytet drugi jest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Kursy i studia podyplomowe będą oferować instytucje szkoleniowe i uczelnie wyższe – one właśnie otrzymają dofinansowanie, a przedsiębiorca nie zapłaci za studia. Pierwsze umowy zostaną podpisane w II kwartale 2008 roku.
Dla osób rozpoczynających działalność szczególne znaczenie będzie miało działanie 6.2 – Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia. W jego ramach można liczyć na dofinansowanie własnego pomysłu na firmę oraz na liczne szkolenia.
Bezpośrednimi beneficjentami projektu będą firmy i instytucje otoczenia biznesu oraz wspierające rozwój przedsiębiorczości. Otrzymają one pieniądze na sfinansowanie swoich projektów. Ostatecznie większość pieniędzy trafi do osób rozpoczynających przygodę z biznesem.
Osoby zakwalifikowane do projektu przejdą liczne szkolenia przygotowujące ich do prowadzenia działalności gospodarczej. Na każdym z etapów będą mogli korzystać z usług doradczych. Finałem całego przedsięwzięcia będzie stworzenie własnych biznesplanów, które staną do walki o dotację. W drodze konkursu wyłonione zostaną najlepsze pomysły. Najlepsi otrzymają wsparcie dwojakiego rodzaju:
Pierwotnie rozpisanie konkursów planowane było na marzec 2008 roku. Projekty finansowane ze środków unijnych mają jednak opóźnienie. Warto więc na bieżąco monitorować sytuację – na przykład w Wojewódzkich Urzędach Pracy.
Regionalne Programy Operacyjne
Największym źródłem pieniędzy dla przedsiębiorców są regionalne programy operacyjne. Każde z województw ma swój własny program, który ma dokładnie odzwierciedlać potrzeby rozwojowe regionów. W każdym z programów przewidziano pieniądze na inwestycje dla przedsiębiorców z sektora MSP – służyć mają temu specjalnie wydzielone działania. Większość województw przewidziało też pieniądze na rozwój turystyki – to duża szansa dla osób chcących zainwestować w tej branży.
Oto działania skierowane do MSP w poszczególnych województwach:
dolnośląskie:
kujawsko-pomorskie:
lubelskie:
lubuskie:
łódzkie:
małopolskie:
mazowieckie:
opolskie:
podkarpackie:
podlaskie:
1.4 Wsparcie inwestycyjne przedsiębiorstw – według planów konkurs powinien rozpocząć się w kwietniu 2008 roku,
1.4.1 Mikroprzedsiębiorstwa.
pomorskie:
śląskie:
świętokrzyskie:
warmińsko-mazurskie:
wielkopolskie:
zachodniopomorskie:
Pieniądze na rozwój turystyki
Regionalne Programy Operacyjne kładą duży nacisk na rozwój turystyki – w każdym z województw wydzielono działania służące wsparciu tej branży. Z dotacji mogą bez przeszkód korzystać przedsiębiorcy z sektora MSP.
Oto działania wspierające turystykę w poszczególnych województwach i dostępne dla przedsiębiorców:
dolnośląskie:
kujawsko-pomorskie:
lubelskie:
lubuskie:
łódzkie:
małopolskie:
mazowieckie:
opolskie:
podkarpackie:
podlaskie:
pomorskie:
śląskie:
świętokrzyskie:
warmińsko-mazurskie:
wielkopolskie:
zachodniopomorskie:
Doskonałym narzędziem służącym do wyszukiwania dotacji w dziedzinie turystyki jest portal FUNDUSZE-TURYSTYKA.PL. Umożliwia on wyszukanie odpowiednich programów na interesującym nas obszarze. Służy temu wyszukiwarka dotacji. Portal zawiera opis wszystkich programów operacyjnych, w których przewidziano środki na inwestycje oraz porady praktyczne.
Gdzie szukać rady i pomocy?
Przed podjęciem decyzji o zaangażowaniu się w któryś z programów operacyjnych warto zasięgnąć rady eksperta. Przeanalizuje on sensowność naszego pomysłu oraz doradzi jakie dokumenty powinniśmy przygotować oraz do jakich instytucji się zgłosić. Na stronie internetowej www.funduszestrukturalne.gov.pl znajdziemy wyszukiwarkę punktów informacyjnych w poszczególnych województwach. W każdym województwie istnieje sieć punktów doradczych. Najważniejsze i najaktualniejsze wiadomości znajdziemy jednak w jednostkach zajmujących się wdrażaniem poszczególnych programów w województwie. Są to przede wszystkim:
Bardzo wiele informacji znajduje się w sieci internetowej. W dostarczaniu wiadomości przodują strony rządowe oraz strony samorządów wojewódzkich.
Na co zwrócić uwagę podczas składania własnego wniosku o dofinansowanie?
Nie każdy projekt zyskuje akceptację, a to oznacza, że tylko najlepsi otrzymają pieniądze na nowe inwestycje. Aby projekt był zaakceptowany przez właściwą instytucję powinien spełniać kilka podstawowych warunków:
Jak wygląda procedura konkursowa?
Poszczególne Programy Operacyjne są już dawno zatwierdzone przez władze, a konkursy ogłaszane są od początku 2008 roku. Ogłoszenia o rozpoczęciu naboru wniosków ukazują się najczęściej na stronach instytucji wdrażającej dany program lub priorytety oraz w prasie lokalnej, portalach zajmujących się funduszami unijnymi.
Cała procedura rozpoczyna się od złożenia wniosku o dofinansowanie. Podczas tego etapu należy pamiętać o wszystkich wymogach formalnych i terminach. Wniosek powinien być złożony na odpowiednich formularzach zgodnie z wytycznymi. Większość instytucji dopuszcza formę internetową – służą temu specjalne Elektroniczne Wnioski Aplikacyjne (szczegóły na stronach Urzędów Marszałkowskich).
Wnioskowi powinny towarzyszyć załączniki (tylko według wymaganych wzorów). Część załączników wymagana jest dopiero w momencie podpisywania umowy). Najważniejszym elementem naszego wniosku jest biznesplan – właściwie to na jego podstawie wypełnia się wniosek. Biznesplan sporządza się według określonego wzoru. Prawidłowo sporządzony powinien zawierać następujące elementy:
Sekcja A - informacje ogólne o wnioskodawcy:
Sekcja B – plan marketingowy:
Sekcja C – zatrudnienie i personel:
Sekcja D – planowana inwestycja:
Sekcja E – sytuacja ekonomiczno-finansowa:
Szczegółowe wytyczne dotyczące dokumentacji konkursowej możemy znaleźć w Podręcznikach Beneficjenta poszczególnych programów. Bez przeszkód znajdziemy je w Internecie na stronach instytucji lub w portalach zajmujących się funduszami. Podręcznik zawiera wzory dokumentów i załączników, wytyczne oraz wzory procedur składania dokumentacji. Koniecznie trzeba się zapoznać z dokumentacją określającą, które z planowanych wydatków można uznać za kwalifikujące się do dofinansowania (koszty kwalifikowane).
Warto na bieżąco śledzić aktualne wytyczne na stronach właściwych instytucji bowiem bardzo często ulegają one zmianom. Dzieje się tak nawet w czasie trwania konkursu.
Złożone wnioski zostają zakwalifikowane do konkursu i podlegają ocenie ekspertów. W wyniku ich pracy powstają listy rankingowe, a najlepsze projekty otrzymują wsparcie unijne. Proces wyłaniania najlepszych składa się z kilku etapów. Oto kolejne kryteria wyboru:
Kryteria programowe:
Kryteria strategiczne:
Kryteria formalne:
Kryteria dopuszczające:
Kryteria merytoryczno-techniczne:
Przedsiębiorcy, których projekty zakwalifikują się do dofinansowania będą mogli podpisać umowę o dofinansowanie projektu. Podpisanie umowy oznacza zobowiązanie do zrealizowania harmonogramu rzeczowo finansowego. Wszelkich zmian można dokonywać wyłącznie po uzgodnieniu z instytucją wdrażającą i wyłącznie w terminie poprzedzającym dokonanie zmian. Realizacja projektu to również systematyczna sprawozdawczość i skrupulatne gromadzenie faktur i innych dokumentów potwierdzających ponoszenie kosztów.
Rozliczenie kończy projekt. Przedsiębiorca musi zaprezentować zestawienie udokumentowanych wydatków poniesionych w celu realizacji inwestycji. Jeśli instytucja wdrażająca niczego nie zakwestionuje to przedsiębiorca – beneficjent może wystąpić z wnioskiem o płatność.
Po zaakceptowaniu wniosku o płatność następuje najprzyjemniejsza dla przedsiębiorcy chwila – wypłata refundacji poniesionych wydatków.
Przydatne strony internetowe:
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
Portal FUNDUSZE-TURYSTYKA.PL
Wykaz punktów informacyjnych w poszczególnych województwach
Baza danych o szkoleniach i studiach podyplomowych
RPO Województwa Dolnośląskiego
RPO Województwa Kujawsko-Pomorskiego
RPO Województwa Podkarpackiego
RPO Województwa Świętokrzyskiego
RPO Województwa Warmińsko-Mazurskiego
RPO Województwa Wielkopolskiego
RPO Województwa Zachodnio-Pomorskiego
Mateusz Grabowski
Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach