Etapy procedury

1. Złożenie wniosku przez cudzoziemca

Wniosek o wydanie pozwolenia powinien zawierać:

• oznaczenie wnioskodawcy i jego statusu prawnego,
• oznaczenie nabywanej nieruchomości,
• oznaczenie zbywcy,
• określenie formy prawnej nabycia nieruchomości,
• informację o celu i możliwości nabycia nieruchomości.

Nie ma wzoru urzędowego formularza wniosku.

Dokumenty, które cudzoziemiec ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na nabycie nieruchomości jest obowiązany przedłożyć, określa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych informacji oraz rodzajów dokumentów, jakie jest obowiązany przedstawić cudzoziemiec ubiegający się o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości (Dz. U. Nr 94, poz. 925, ze zm.).
Do wniosku cudzoziemiec ubiegający się o wydanie zezwolenia jest obowiązany dołączyć dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku oraz okoliczności potwierdzające więzi cudzoziemca z Rzeczypospolitą Polską, a także inne dokumenty umożliwiające ustalenie prawidłowości nabycia nieruchomości.

Przy rozpatrywaniu wniosków osób fizycznych o wydanie zezwolenia minister właściwy ds. wewnętrznych uwzględnia więzi łączące cudzoziemca z Polską, w szczególności:

• posiadanie polskiej narodowości lub polskiego pochodzenia,
• zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej,
• posiadanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub na osiedlenie się albo zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich,
• członkostwo w organie zarządzającym przedsiębiorcy z kapitałem zagranicznym,
• wykonywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej lub rolniczej zgodnie z przepisami prawa polskiego.

Przy rozpatrywaniu wniosków osób prawnych o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości minister właściwy ds. wewnętrznych uwzględnia prowadzenie w Polsce działalności gospodarczej na podstawie przepisów prawa polskiego. O zezwolenie mogą ubiegać się:

• osoby prawne z siedzibą za granicą,
• nieposiadające osobowości prawnej spółki cudzoziemskich osób fizycznych lub prawnych utworzone zgodnie z ustawodawstwem państw obcych,
• osoby prawne i spółki handlowe nieposiadające osobowości prawnej, mające siedzibę na terytorium RP, kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio przez cudzoziemskie osoby fizyczne lub spółki.

Powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca w celu zaspokojenia jego potrzeb życiowych nie może przekroczyć 0,5 ha, zaś w przypadku wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej lub rolniczej powinna być uzasadniona rzeczywistymi potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej działalności gospodarczej.

Nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem przepisów Ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.

2. Żądanie dowodów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku

W celu zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego minister właściwy ds. wewnętrznych przed wydaniem decyzji w sprawie zezwolenia może:

1) zażądać przedstawienia dowodów i informacji niezbędnych do rozpatrzenia wniosku,
2) żądać dokonania sprawdzenia, czy nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, a także czy będzie ono zgodne z interesem państwa.

3. Wystąpienie do resortów obrony narodowej i rozwoju wsi

Zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego ds. wewnętrznych, pod warunkiem że sprzeciwu nie wniesie minister w właściwy ds. obrony narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, że nie wniesie również sprzeciwu minister właściwy ds. rozwoju wsi.

Sprzeciw ten wyrażany jest w formie postanowienia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wystąpienia ministra właściwego ds. wewnętrznych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach minister właściwy ds. wewnętrznych, na wniosek organu, któremu przysługuje prawo sprzeciwu, przedłuża termin na jego wniesienie do dwóch miesięcy od dnia doręczenia wystąpienia ministra właściwego ds. wewnętrznych.

Sprzeciw jednego z tych organów oznacza niemożność wydania decyzji pozytywnej.
Stronie niezadowolonej z wydanego postanowienia przysługuje zażalenie.

4. Opiniowanie wniosku przez inne organy

Niezależnie od wystąpienia do ministrów właściwych ds. obrony narodowej oraz ds. rozwoju wsi w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie o doniosłym znaczeniu gospodarczym lub społecznym z punktu widzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji organ sprawdzający zwraca się z prośbą o wyrażenie opinii w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia do innych organów, w tym między innymi do: ministrów finansów, skarbu państwa, środowiska, gospodarki i pracy, szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, właściwych wojewodów, właściwych konserwatorów zabytków, właściwych jednostek samorządu rolniczego.

Opinie ww. organów nie są wiążące dla ministra właściwego ds. wewnętrznych. Pomagają jednak w ocenie wiarygodności wnioskodawcy, a także zgodności nabycia nieruchomości przez cudzoziemca z interesem państwa oraz słusznym interesem społecznym.

5. Wydanie decyzji administracyjnej — zezwolenia na nabycie nieruchomości

Minister właściwy ds. wewnętrznych może w zezwoleniu określić dla cudzoziemca zamierzającego nabyć nieruchomość specjalne warunki, od których spełnienia będzie uzależniona możliwość jej nabycia. Warunki te są najczęściej określane w sprawach dotyczących nabycia lub objęcia przez cudzoziemca udziałów lub akcji w spółkach handlowych.

Cudzoziemiec zamierzający nabyć nieruchomość może ubiegać się o przyrzeczenie wydania zezwolenia (promesy). Promesa jest ważna rok od dnia wydania. Może być wydana również na wniosek założycieli osoby prawnej lub spółki handlowej nieposiadającej osobowości prawnej mającej siedzibę na terytorium Polski, kontrolowanej bezpośrednio lub pośrednio przez cudzoziemców w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1-3 ustawy. W okresie ważności promesy nie można odmówić wydania zezwolenia, chyba że uległ zmianie stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uzyskanie promesy ułatwia np. przystępowanie do przetargów i rokowań dotyczących nieruchomości bez obowiązku legitymowania się zezwoleniem.

Na wydaną decyzję administracyjną — zezwolenie (promesę) — stronie przysługuje możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a po wyczerpaniu toku instancji skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Sprawami związanymi z wydawaniem zezwoleń zajmuje się:

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, departament zezwoleń i koncesji, ul. Domaniewska 36/38, 02-672 Warszawa.

Sprawy zezwoleń dla cudzoziemców na nabywanie nieruchomości, udziałów, akcji: tel. 022 60 117 93 lub 022 845 19 38.

Wniosek może być skierowany do ministra spraw wewnętrznych i administracji drogami pocztową czy elektroniczną (tylko wówczas, gdy wniosek jest opatrzony podpisem elektronicznym), telefaksem (należy później dostarczyć również oryginał).

Wnioski można również składać osobiście poprzez biuro podawcze, które przyjmuje wnioski, dokumenty od wnioskodawców oraz udziela informacji od poniedziałku do piątku w godzinach od 9.00 do 15.30, z przerwą od 12.30 do 13.00.

Strona internetowa: http://www2.mswia.gov.pl.

Opracowano na podstawie:

• Ustawy z dnia 24 czerwca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758, z późn. zm.)
• Informacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji — adres internetowy: http://www.mswia.gov.pl