Wtorek, 23 IX 2014 r.
Nr 143/2014 (1760)
indeks alfabetyczny |
A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  V  Z  Ź  Ż 
wydanie z wybranego dnia | najczęściej czytane | najlepiej oceniane | zmień rozmiar czcionki | terminy i wydarzenia | kanał RSS
 


12 marca 2008 r.

Postępowanie nakazowe

Szybciej i taniej – tak w skrócie można określić zalety postępowania nakazowego. W postępowaniu tym sąd na wniosek powoda zawarty w pozwie oraz na podstawie dołączonych dokumentów może bez rozprawy wydać nakaz zapłaty, który o ile nie zostanie zaskarżony, ma moc prawomocnego wyroku. Pozew nakazowy można wnieść, gdy dochodzone roszczenie ma charakter pieniężny lub dotyczy rzeczy zamiennych, a nadto jest stwierdzone szczególnego rodzaju dokumentem.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

Pozew nakazowy

Postępowanie nakazowe może być wszczęte wyłącznie na wniosek powoda, zawarty w pozwie. Oznacza to, że bez takiego wniosku sąd nie może rozpoznać sprawy, nawet jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki ustawowe. W postępowaniu nakazowym mogą być dochodzone wyłącznie roszczenia pieniężne albo świadczenia innych rzeczy zamiennych.

Roszczenia muszą być udowodnione jednym z wymienionych niżej dokumentów, które powód powinien dołączyć do pozwu:

 

  • dokumentem urzędowym wystawionym przez organ państwowy,
  • zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem (w tym także fakturą VAT, w sytuacji gdy pozwany upoważnił wystawcę do jej wystawienia bez podpisu – wyrok SN z 23.02.2006 r. II CSK 131/05),
  • wezwaniem dłużnika do zapłaty wraz z pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu,
  • zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank z powodu braku środków na rachunku bankowym,
  • wekslem, czekiem, warrantem lub rewersem należycie wypełnionym, których prawdziwość i treść nie nasuwa wątpliwości (w razie przejścia na powoda praw z weksla, z czeku, z warrantu lub z rewersu, do wydania nakazu niezbędne jest przedstawienie dokumentów do uzasadnienia roszczenia, o ile przejście tych praw na powoda nie wynika bezpośrednio z weksla, z czeku, z warrantu lub z rewersu),
  • dołączonej do pozwu umowy, dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego oraz dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeżeli powód dochodzi należności zapłaty świadczenia pieniężnego lub odsetek w transakcjach handlowych.

 

Nie jest konieczne, z wyjątkiem weksla, czeku, warrantu, dołączenie do pozwu oryginału dokumentów. Dopuszczalne jest dołączenie odpisów tych dokumentów, jeżeli ich zgodność z oryginałem jest poświadczona przez notariusza albo występujących w tej sprawie adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego.

Przy wnoszeniu pozwu nakazowego należy uiścić opłatę w wysokości ¼ opłaty należnej, jak od pozwu zwykłego.


Postępowanie nakazowe


Jeżeli pozew nakazowy odpowiada wszystkim wymogom i został należycie opłacony, jest kierowany do postępowania nakazowego, w którym sąd na podstawie dołączonych do pozwu dokumentów zdecyduje o wydaniu nakazu zapłaty. W tej fazie sąd nie bada czy żądanie pozwu jest uzasadnione, a jedynie czy zostało ono udowodnione wyłącznie dokumentami do niego dołączonymi. Przykładowo sąd dysponując zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem dla wydania nakazu zapłaty nie będzie wymagał umowy, z której wynikło zobowiązanie wskazane w rachunku.

 

W braku podstaw do wydania nakazu zapłaty sąd uzna, że konieczne jest wyznaczenie rozprawy i przekaże sprawę do rozpoznania w postępowaniu zwykłym. Brak podstaw do wydania nakazu zapłaty następuje gdy:

a) powód domaga się zasądzenia innych świadczeń niż pieniężne lub rzeczy zamienne,

b) powództwo nie jest powództwem o zasądzenie świadczenia,

c) pozew nie zawiera wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu nakazowym,

d) do pozwu nie dołączono wymaganych dokumentów.

 

Wyznaczając rozprawę sąd wezwie powoda do uiszczenia brakującej części opłaty tj. ¾ opłaty jak przy pozwie. W sprawach, w których sąd nie wydał nakazu zapłaty, pozwany powinien wnieść odpowiedź na pozew w terminie dwutygodniowym od dnia otrzymania pozwu. Odpowiedź na pozew wniesiona po terminie podlega zwrotowi.

 

Nakaz zapłaty

 

W przypadku, gdy zachodzą podstawy do wydania nakazu zapłaty sąd wydaje nakaz. W nakazie tym sąd nakazuje pozwanemu zaspokoić roszczenie powoda wskazane w pozwie wraz kosztami w terminie dwóch tygodni od doręczenia. Nakaz zapłaty doręcza się obu stronom sporu. Oprócz nakazu zapłaty doręcza się pozwanemu także pozew, z którym ten może się od tej chwili zapoznać.

 

Nakaz zapłaty, który nie został zaskarżony ma skutki prawomocnego wyroku. Nakazowi zapłaty sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się. Odtąd stanowi on tytuł wykonawczy, który można skierować do egzekucji. Jeżeli pozwany zaskarża nakaz tylko w części, stanie się on w pozostałej części prawomocny. Ponadto nakaz zapłaty stanowi od chwili wydania tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. W przeciwieństwie do zwykłego zabezpieczenia wierzyciel nie musi wykazywać przesłanek zabezpieczenia, a także nie musi występować do sądu o nadanie wykonalności.

 

Nieprawomocny nakaz zapłaty może być podstawą wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej, bez nadania mu klauzuli wykonalności.

 

Zarzuty od nakazu zapłaty

 

Jeżeli pozwany nie zgadza się na zaspokojenie roszczenia określonego w nakazie wnosi do sądu także w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu pismo zawierające zarzuty. W piśmie tym pozwany powinien:

 

  • wskazać czy zaskarża nakaz w całości czy w części,
  • przedstawić zarzuty, które pod rygorem utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór oraz pozostałe zarzuty przeciwko żądaniu pozwu. Zarzut potrącenia jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wierzytelność przedstawiona do potrącenia stwierdzona jest takimi samymi dokumentami, które mogą stanowić podstawę wydania nakazu zapłaty,
  • wskazać wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich potwierdzenie. Późniejsze przytoczenie nowych dowodów i okoliczności będzie możliwe, gdy pozwany nie mógł ich powołać wcześniej lub nie było takiej potrzeby.

 

Dodatkowo można w nakazie zapłaty zawrzeć wniosek o ograniczenie egzekucji. W razie wniesienia zarzutów sąd może na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu. Na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym przysługuje zażalenie.

 

Jeżeli pozew wniesiono na urzędowym formularzu, wniesienie zarzutów wymaga również zachowania tej formy. Wnosząc zarzut od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym pozwany powinien uiść opłatę sądową, pod rygorem odrzucenia tego środka odwoławczego przez sąd.

 

W przypadku, gdy doręczenie nakazu zapłaty nie może nastąpić dlatego, że miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie nakazu nie mogło nastąpić w kraju, sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty, co skutkuje rozpoznaniem sprawy na rozprawie. Podobnie jest w przypadku, gdy pozwany w chwili wniesienia pozwu nie miał zdolności sądowej, zdolności procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania, a braki te nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie.

 

Skutki wniesienia zarzutów

 

Jeżeli zarzuty od nakazu zapłaty zostały wniesione prawidłowo, sąd doręcza je powodowi, a następnie wyznacza rozprawę. W toku rozprawy nie ma możliwości rozszerzenia żądania pozwu oraz zmiany podmiotowej powództwa, czyli wstąpienia do procesu po stronie powodowej lub pozwanej nowych podmiotów w miejsce lub obok dotychczasowych. Powód może przytoczyć nowe dowody i okoliczności faktyczne w terminie tygodnia od doręczenia mu zarzutów. W postępowaniu nakazowym niedopuszczalna jest zasadniczo przedmiotowa zmiana powództwa. Jedynie w razie zmiany okoliczności pozwany może zamiast pierwotnego przedmiotu sporu żądać jego wartości lub przy świadczeniach powtarzających się świadczeń za dalsze okresy.

 

W wyniku rozpoznania zarzutów, sąd wydaje wyrok utrzymujący nakaz zapłaty lub go uchyla i wyrokiem orzeka o żądaniu pozwu, albo też uchyla nakaz i pozew odrzuca lub postępowanie umarza, jeżeli istnieją ku temu przesłanki. Od wyroku sądu przysługuje obu stronom na zasadach ogólnych apelacja, a od postanowienia o umorzeniu lub odrzuceniu pozwu zażalenie.

 

Podstawa prawna:

 

  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Z 1964 r., nr 43, poz. 296 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).

 

Adam Palowski



Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach