Nowe rozporządzenie daje możliwość cudzoziemcom pochodzącym  z państw graniczących z Polską — z Ukrainy, Białorusi i Federacji Rosyjskiej — wykonywania pracy krótkoterminowej bez obowiązku uzyskiwania zezwolenia na pracę. Możliwość ta dotyczy sześciu w ciągu kolejnych dwunastu miesięcy, licząc od pierwszego wjazdu do Polski.
 
Dotychczasowy przepis znosił obowiązek posiadania zezwolenia na pracę w okresie do trzech miesięcy w ciągu kolejnych sześciu miesięcy. Zarówno w dotychczasowym, jak i w nowym brzmieniu przepisu łączny okres wykonywania pracy w Polsce wynosi sześć miesięcy w roku. Różnica polega jedynie na tym, że nowa regulacja dopuszcza możliwość przepracowania tego okresu w sposób ciągły, natomiast dotychczas pomiędzy trzymiesięcznymi okresami pracy musiała nastąpić trzymiesięczna przerwa w zatrudnieniu.
 
Pracodawca zamierzający zatrudnić Ukraińca, Białorusina lub Rosjanina nadal będzie miał obowiązek zarejestrowania oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla siedziby lub miejsca zamieszkania. Procedura rejestracji odbywa się w trakcie jednorazowej krótkiej wizyty w PUP i jest bezpłatna zarówno dla składającego oświadczenie, jak i dla cudzoziemca.
 
Zarejestrowane oświadczenie stanowi podstawę do uzyskania przez cudzoziemca w polskiej placówce dyplomatyczno-konsularnej w kraju jego stałego pobytu wizy uprawniającej do wykonywania pracy. Przepis ma charakter pilotażowy, a jego stosowanie przewidziane jest do 31 grudnia 2009 r. Ewentualne przedłużenie okresu obowiązywania rozporządzenia nastąpi po analizie skuteczności wprowadzonej regulacji.
 
Od 20 lipca do 31 grudnia ubiegłego roku urzędy pracy zarejestrowały łącznie 23,1 tys. oświadczeń, z tego 21,5 tys. dla obywateli Ukrainy (93 proc.), 1,4 tys. dla obywateli Białorusi (6,1 proc.) oraz 0,2 tys. dla obywateli Rosji (0,9 proc.). Największe zainteresowanie dotyczy pracy w rolnictwie (6,7 tys. osób) oraz w budownictwie (6,2 tys. osób). 50 proc. ogółu oświadczeń zarejestrowano w województwach: mazowieckim, wielkopolskim i dolnośląskim. Faktyczna liczba osób przybywających do Polski w celu wykonywania pracy w ramach uproszczonych zasad jest niższa od liczby zarejestrowanych oświadczeń.

T.Sz., MPiPS