Dotknięcie niesprawnością stanowi sytuację, w której należy stosować zasadę jak najwcześniejszej interwencji. Wsparcia wymaga nie tylko osoba niepełnosprawna, ale także jej bliscy, opiekunowie, którzy nierzadko muszą mierzyć się z nową dla siebie sytuacją (również finansową). Niepełnosprawności nie da się pozbyć czy usunąć, ale można w znacznym stopniu przezwyciężyć, złagodzić lub wyeliminować jej skutki. Udzielanie pomocy musi mieć jednak charakter indywidualny, a proces rehabilitacji winien być dokładnie dopasowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej lub zagrożonej niepełnosprawnością.

Program stanowi uzupełnienie działań ustawowych na rzecz osób niepełnosprawnych. W szerszym kontekście jego realizacja ma przyczynić się do skuteczniejszego sposobu orzekania o niepełnosprawności dla celów rentowych i pozarentowych, obniżenia kosztów społecznej rehabilitacji oraz aktywizacji, głównie zawodowej, osób, które utraciły pełną sprawność organizmu, co nie oznacza jednak, że stały się niepotrzebne na rynku pracy.


Adresaci programu i beneficjenci pomocy

Adresatami programu są:

• jednostki samorządu terytorialnego,
• stowarzyszenia oraz fundacje działające na rzecz osób niepełnosprawnych, w tym prowadzące działalność pożytku publicznego, które:

   

  • posiadają statutowy zapis o działalności rehabilitacyjnej na rzecz osób niepełnosprawnych,
  • prowadzą tę działalność co najmniej pięć lat,
  • dysponują profesjonalną kadrą do wykonania powierzonych im zadań,
  • szybko reagują na potrzeby osób niepełnosprawnych.
    

     

Beneficjentami pomocy są osoby niepełnosprawne, które:

• utraciły sprawność organizmu, są w okresie diagnozowania możliwości oraz potrzeb i jeszcze nie posiadają orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności,
• posiadają orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.

Zakres pomocy

Ze środków PFRON-u w ramach programu mogą być finansowane następujące zadania:

• jak najwcześniejsza interwencja poprzez aktywną rekrutację niepełnosprawnych oraz diagnozowanie potrzeb związanych z ich rehabilitacją zawodową i społeczną,
• ustalanie i wdrażanie indywidualnych programów aktywnej rehabilitacji niepełnosprawnych,
• prowadzenie szkoleń dla osób niepełnosprawnych, łącznie z nauką bezpiecznego poruszania się, komunikacji i czynności życia codziennego,
• nieodpłatne udostępnianie niepełnosprawnym urządzeń pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego, w tym wózków inwalidzkich lub innych przedmiotów ortopedycznych w okresie poprzedzającym zaopatrzenie przyznawane na podstawie odrębnych przepisów,
  
• konserwowanie, naprawy oraz serwis urządzeń pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego,
• udzielanie nieodpłatnych porad niepełnosprawnym, członkom ich rodzin i opiekunom bezpośrednio zaangażowanym w proces rehabilitacji zawodowej i społecznej,
• prowadzenie szkolenia personelu w zakresie właściwej realizacji zadania,
• prowadzenie bazy danych beneficjentów pomocy.

Zastrzeżenie:
Udostępnienie osobie niepełnosprawnej urządzeń pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego wymaga umowy użyczenia oraz ustanowienia zabezpieczenia, w formie określonej w zasadach udostępniania, zatwierdzonych przez zarząd PFRON-u.


Maksymalna kwota dofinansowania ze środków PFRON-u

Maksymalna wysokość dofinansowania każdego projektu nie może przekroczyć 1,5 mln zł.

Do dofinansowania ze środków PFRON-u kwalifikują się:

• wydatki na zakup urządzeń pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego, części zamiennych do ich konserwacji oraz koniecznych napraw i serwisu,
• wydatki na przystosowanie pomieszczeń magazynowych i biurowych do działalności objętej dofinansowaniem, poprzez ich przystosowanie do obsługi osób niepełnosprawnych,
• wydatki na zakup materiałów oraz niezbędnego wyposażenia biurowego i warsztatowego,
• wydatki na zakup i eksploatację pojazdu dostawczego,
• koszty wynajmu i eksploatacji pomieszczeń magazynowych i biurowych (wraz z mediami) w części zaangażowanej do realizacji zadania,
• koszty usług pocztowych i telekomunikacyjnych, związanych z działalnością objętą dofinansowaniem w ramach programu,
• koszty wynagrodzenia zasadniczego wraz z obowiązkowymi składkami na ubezpieczenie społeczne personelu,
• koszty z tytułu krajowych podróży służbowych personelu realizującego zadanie,
• koszty szkolenia beneficjentów pomocy i ich opiekunów,
• koszty szkolenia personelu,
• koszty pracy wolontariuszy zaangażowanych w realizację zadania.

Zastrzeżenia:
Środki wymagane jako wkład własny nie mogą pochodzić ze środków PFRON-u przyznanych w ramach realizacji innych zadań.

Ze środków funduszu nie mogą być też dofinansowywane koszty wynikające ze świadczeń zdrowotnych, których finansowanie należy do obowiązku NFZ-etu, a także koszty dofinansowywane przez ZUS i PFRON w ramach zadań ustawowych.

Kwota wydatkowana ze środków PFRON-u na zadania realizowane jako część programu nie może przekroczyć 80 proc. poniesionych kosztów kwalifikowanych. W przypadku organizacji pozarządowych prowadzących działalność pożytku publicznego kwota wydatkowana ze środków PFRON-u nie może przekroczyć 90 proc. kosztów kwalifikowanych.


Warunki udzielenia dofinansowania

Dofinansowanie ze środków PFRON-u może być udzielone tylko, gdy wnioskodawca:

• posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie wkładu własnego w kosztach realizacji zadania,
• nie ubiega się o dofinansowanie kosztów zadania w ramach innych programów PFRON-u,
• nie ma wymagalnych zobowiązań wobec PFRON-u, ZUS-u i Urzędu Skarbowego oraz zaległości w obowiązkowych wpłatach na PFRON.

Realizacja programu

Wnioskodawca zainteresowany udziałem w programie składa do PFRON-u wystąpienie zawierające m.in. nazwę i miejsce realizacji projektu, rodzaje przewidzianej pomocy, wykaz sprzętu rehabilitacyjnego i urządzeń pomocniczych wraz z uzasadnieniem niezbędności ich zakupu dla prawidłowej realizacji zadania itp.

Dodatkowo wnioskodawca przedstawia harmonogram realizacji projektu w ujęciu rocznym oraz w trakcie realizacji całego programu, ze wskazaniem odpowiedzialności wykonawców i sposobu realizacji, a także planowane rodzaje i wysokość kosztów i wydatków wraz z harmonogramem wydatkowania i wskazaniem źródeł finansowania.

Wystąpienia składane są:

• w przypadku organizacji pozarządowych o charakterze ogólnokrajowym — w biurze PFRON-u,
• w przypadku organizacji o charakterze lokalnym oraz jednostek samorządu terytorialnego — w oddziałach PFRON-u właściwych terytorialnie dla siedziby projektodawcy (lista oddziałów),
  

zwykle do września (dokładna data podawana jest na stronie PFRON-u) roku poprzedzającego rok rozpoczęcia realizacji projektu.

Decyzję o wyborze projektów do realizacji podejmuje zarząd PFRON-u. W ramach programu preferowane są projekty:

• służące realizacji zadania w odniesieniu do beneficjentów pomocy z największego terytorium,
• uwzględniające udział osób niepełnosprawnych w tworzeniu ich indywidualnych programów aktywnej rehabilitacji,
• służące aktywizacji niepełnosprawnych poprzez prowadzenie działań na terenach szczególnie zaniedbanych,
• organizacji o charakterze ogólnokrajowym, to jest organizacji, które prowadzą czynną działalność na rzecz osób niepełnosprawnych z terytorium większego niż jedno województwo.

Jeżeli projekt wnioskodawcy zostanie oceniony pozytywnie, PFRON zawiera z nim porozumienie o współpracy, które szczegółowo określa obowiązki i zadania stron, maksymalny koszt dofinansowania zadania ze środków PFRON-u w ciągu roku oraz ogółem w trakcie realizacji programu, terminy składania wniosków o dofinansowanie itp.

W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się możliwość refundacji przez PFRON kosztów poniesionych przez wnioskodawcę w roku, w którym zostało podpisane porozumienie.

W artykule wykorzystano materiały ze strony www.pfron.org.pl

Magdalena Stec