Jednym z priorytetowych zadań w ramach integracji z Unią Europejską jest tworzenie w Polsce jednolitych warunków rozwoju ekonomicznego i społecznego poprzez zacieranie różnic między obszarami lepiej i gorzej rozwiniętymi. Służą temu liczne programy i inicjatywy podejmowane przez rząd (głównie Ministerstwo Rozwoju Regionalnego), organizacje pozarządowe i jednostki samorządu terytorialnego. Programy te realizowane są głównie w regionach słabo rozwiniętych, o pogarszającej się sytuacji na rynku pracy.

Programem, który wpisuje się w politykę regionalną, a jednocześnie nastawiony jest na wspieranie osób niepełnosprawnych, grupy często zaniedbywanej nawet na obszarach dobrze rozwiniętych, jest Program wyrównywania różnic między regionami, realizowany ze środków PFRON-u. W ramach programu środki funduszu w pierwszej kolejności trafiają do powiatów, w których stopa bezrobocia jest najwyższa i które leżą w województwach zagrożonych marginalizacją. Środki te są wykorzystywane na działania zmniejszające dysproporcje między regionami w sferze zatrudnienia i rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w tym na wyposażenie nowych miejsc pracy adekwatnie do potrzeb niepełnosprawnych, wyposażenie obiektów w sprzęt rehabilitacyjny, likwidację barier architektonicznych, barier w komunikowaniu się oraz barier transportowych.


Krótka charakterystyka programu

Dofinansowanie w ramach programu udzielane jest w kilku obszarach.

Obszar A
Wyposażenie obiektów służących rehabilitacji osób niepełnosprawnych w sprzęt rehabilitacyjny.

Z pomocy mogą korzystać podmioty, które utworzyły i prowadzą obiekty służące rehabilitacji:

• fundacje i stowarzyszenia posiadające statutowy zapis o działalności rehabilitacyjnej na rzecz osób niepełnosprawnych,
• jednostki samorządu terytorialnego,
• państwowe uczelnie medyczne,
• zakłady opieki zdrowotnej.

Obszar B
Likwidacja barier w zakładach opieki zdrowotnej i placówkach edukacyjnych w zakresie umożliwienia osobom niepełnosprawnym poruszania się i komunikowania.

Beneficjentami w ramach tego obszaru są podmioty, które utworzyły i prowadzą zakłady opieki zdrowotnej lub placówki edukacyjne.

Obszar C
Wyposażenie nowych miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych odpowiednio do ich potrzeb i możliwości.

Dofinansowanie przeznaczone jest dla pracodawców (w tym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą z chronionego i otwartego rynku pracy), którzy zatrudnią przez okres co najmniej 36 miesięcy osoby niepełnosprawne bezrobotne lub poszukujące pracy i niepozostające w zatrudnieniu, skierowane do pracy z powiatowego urzędu pracy.

Obszar D
Likwidacja barier transportowych.

O środki z PFRON-u mogą się ubiegać fundacje, stowarzyszenia lub inne organizacje społeczne, których statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych, a także gminy i powiaty.

Obszar F
Utworzenie warsztatów terapii zajęciowej.

Beneficjentami pomocy są jednostki samorządu terytorialnego oraz fundacje i organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych.


Koszty kwalifikujące się do objęcia pomocą

Dofinansowaniem ze środków przeznaczonych na realizację programu mogą być objęte następujące koszty:

• w obszarze A: część kosztów wyposażenia obiektów w sprzęt rehabilitacyjny,
• w obszarze B: część kosztów likwidacji barier w zakładach opieki zdrowotnej i placówkach edukacyjnych, w zakresie umożliwienia osobom niepełnosprawnym poruszania się i komunikowania,
• w obszarze C: część kosztów wyposażenia nowych miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych odpowiednio do ich potrzeb i możliwości (koszty poniesione przez pracodawcę na wyposażenie przestrzeni pracy »bez prac budowlanych, adaptacyjnych i środków transportu, poza wózkami jezdniowymi« w przedmioty pracy służące bezpośrednio wykonywaniu czynności zgodnych z kwalifikacjami osoby niepełnosprawnej oraz w przedmioty ułatwiające jej funkcjonowanie w zakładzie pracy),
• w obszarze D: część kosztów zakupu lub przystosowania pojazdów przeznaczonych do przewozu osób niepełnosprawnych,
• w obszarze F: część kosztów utworzenia warsztatów terapii zajęciowej (prace adaptacyjne, modernizacja lub rozbudowa obiektu, zakup niezbędnego wyposażenia).

Maksymalna wysokość dofinansowania

Maksymalna kwota dofinansowania każdego projektu w ramach programu to 50 proc. kosztów realizacji projektu (w odniesieniu do kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą).

O wysokości dofinansowania w danym regionie decyduje sytuacja na rynku pracy. W niektórych powiatach obowiązują niższe wartości progowe. Na obszarach należących do województw: pomorskiego, zachodniopomorskiego, dolnośląskiego, wielkopolskiego, śląskiego, mazowieckiego, z wyłączeniem Warszawy, wysokość środków nie może przekroczyć 40 proc., a w Warszawie — 30 proc. kosztów realizacji projektu.

W powiatach, w których stopa bezrobocia jest wyższa niż 110 proc. średniej stopy bezrobocia w kraju, wysokość środków podwyższa się o 25 proc.

W przypadku tworzenia warsztatów terapii zajęciowej obowiązują warunki brzegowe przyjęte w danym roku przez zarząd PFRON-u (informacje na ten temat można znaleźć na stronie PFRON-u).


Kto może wziąć udział w programie?

W programie mogą wziąć udział podmioty, które nie posiadają:

• wymagalnych zobowiązań wobec PFRON-u,
• zaległości w obowiązkowych wpłatach na PFRON,
• wymagalnych zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego.

Jeżeli o środki finansowe w ramach obszaru C ubiega się pracodawca prowadzący działalność gospodarczą, zobowiązany jest on poinformować o otrzymanej pomocy publicznej w okresie trzech lat od dnia poprzedzającego dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie dofinansowania.

W przypadku obszaru F o środki można się starać, pod warunkiem że na terenie powiatu brak jest warsztatu terapii zajęciowej.


Jak załatwić formalności związane z dofinansowaniem?

Projektodawca składa wniosek o przyznanie środków finansowych na realizację projektu do jednostki samorządu terytorialnego w miejscu realizacji projektu, która następnie zwraca się do właściwego dla jej siedziby oddziału PFRON-u (lista oddziałów) z wystąpieniem o uczestnictwo w programie. Wystąpienie powinno zawierać opisy projektów zgłoszonych przez zainteresowanych z terenu działania samorządu.

Jeżeli projektodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wniosek o przyznanie środków na realizację projektu tej jednostki składany jest również do właściwego terytorialnie oddziału PFRON-u.

W 2007 r. wystąpienia jednostek samorządu oraz wnioski o dofinansowanie wraz z opisami projektów należało złożyć do 30 kwietnia. Informacji o terminach składania wniosków należy szukać na stronie PFRON-u.

Decyzję o wyborze jednostek samorządu terytorialnego, obszarów realizacji programu i o wysokości środków przekazanych do dyspozycji poszczególnych jednostek podejmuje zarząd PFRON-u, biorąc pod uwagę:

• zgodność projektów z warunkami brzegowymi programu,
• ocenę samorządowego programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych, obejmującego projekty realizowane między innymi ze środków PFRON-u,
• ocenę projektów zgłoszonych w wystąpieniu jednostki samorządu terytorialnego w ramach programu,
• opinię społecznych rad do spraw osób niepełnosprawnych, utworzonych w jednostkach samorządu terytorialnego, dotyczącą zgłoszonych projektów.

W artykule wykorzystano materiały ze strony www.pfron.org.pl.

Magdalena Stec