Ustawa zakłada zapewnienie pełnej, proporcjonalnej i publicznej reprezentacji przedsiębiorcom, utworzenie władz i organów samorządu jako instytucji publicznej realizującej, obok własnych, zadania zlecone i powierzone, zapewnienie wyrażania wspólnych stanowisk w imieniu przedsiębiorców i ich organizacji w procesie legislacyjnym w zakresie deregulacji oraz zmian w prawie.

W szczególności celem tworzenia samorządu gospodarczego jest powierzenie części kompetencji administracji rządowej lub samorządowej z zakresu spraw publicznych (dotyczących sfery gospodarczej) samorządowi gospodarczemu, który w interesie przedsiębiorców powinien wykonywać je sprawniej i bardziej kompetentnie. Zdaniem BCC, przykładem obszaru, w którym administracja publiczna zawodzi, jest np. ewidencja działalności gospodarczej i przedsiębiorców tak w zakresie ogólnokrajowym, jak i terytorialnym.

Przedsiębiorcy mieliby prawo wybrać swoją reprezentację jako organ władzy, a więc izby składające się z radców wybranych w wyborach powszechnych i bezpośrednich. Izby byłyby władzą samorządu przedsiębiorców i wybierałyby swoje organy wykonawcze, ogół przedsiębiorców posiadałby więc bierne i czynne prawo wyborcze, z których korzystałby wedle własnego uznania i wyboru. Takie prawo miałyby też istniejące już organizacje samorządowe przedsiębiorców.

Zadania tego samorządu byłyby ogólnie określone jako działanie na rzecz rozwiązywania problemów gospodarki w skali lokalnej i ogólnokrajowej oraz reprezentowanie interesów zrzeszonych podmiotów. Ustawa precyzuje te zadania poprzez wskazanie zadań własnych izb powszechnego samorządu gospodarczego oraz dopuszczenie możliwości przekazywania im zadań z zakresu administracji rządowej (jako zadań zleconych oraz jako zadań powierzonych w drodze porozumień z właściwymi organami tej administracji), jak również powierzania im zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Proponuje się zorganizowanie samorządu na zasadzie dwustopniowej. Jednostkami organizacyjnymi samorządu, zrzeszającymi wszystkie podmioty objęte ustawą i wykonujące podstawowe zadania samorządu gospodarczego, byłyby działające na obszarze poszczególnych województw izby powszechnego samorządu gospodarczego. Z kolei krajową reprezentacją samorządu byłaby utworzona przez izby regionalne Krajowa Rada Powszechnego Samorządu Gospodarczego. W skład jej Zgromadzenia weszliby prezesi oraz delegaci izb regionalnych.

Powszechny samorząd gospodarczy, wykonujący zadania publiczne, miałby być finansowany przede wszystkim ze środków publicznych – z odpisu od VAT, w odróżnieniu od organizacji dobrowolnych finansowanych ze składek członkowskich. Wysokość odpisu została skalkulowana tak, by zapewniła co najmniej 200 mln zł rocznych wpływów.

BCC zwraca uwagę, że obecnie działa w Polsce ponad 100 izb przemysłowo-handlowych i 260 różnych organizacji samorządowych stworzonych na podstawie pięciu różnych regulacji. Są to regulacje i organizacje prawa prywatnego bez zadań publicznych. Organizacje te zrzeszają kilkanaście tysięcy przedsiębiorców, co nie przekracza 3 proc. ogółu, przy czym reprezentują głównie średnich i dużych przedsiębiorców, trochę małych, a mikro przedsiębiorców, poza izbami rzemieślniczymi, w ogóle. Spośród działających organizacji samorządu gospodarczego przedsiębiorców tylko nieliczne biorą czynny udział w procesie legislacyjnym.

T.Sz., BCC