Raport został opracowany przez Instytut Badań Strukturalnych na zlecenie Międzynarodowej Organizacji Pracy. Z raportu wynika, że sytuacja wciąż nie jest godna pozazdroszczenia. Raport zaprezentowano na konferencji „Promocja zatrudnienia osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy”.

Pracodawcy wciąż boją się zatrudniać osoby niepełnosprawne i w dalszym ciągu mało wiedzą o korzyściach finansowych, jakie można uzyskać zatrudniając niepełnosprawnego. Z kolei osoby niepełnosprawne boją się, że przez zatrudnienie utracą uprawnienia rentowe.

Autorzy raportu twierdzą, że dwa powyższe czynniki uzupełnione o bardzo skomplikowane przepisy i biurokratyczne procedury powodują, że od lat 90 mamy najniższy poziom zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Dzieje się tak mimo szybko spadającego bezrobocia. Wśród osób niepełnosprawnych myślących o podjęciu zatrudnienia jest o 40 proc. więcej bezrobotnych niż wśród ludzi o pełnej sprawności.

Wśród całej populacji niepełnosprawnych dążenie do zatrudnienia lub zmiany pracy na lepszą wypada jeszcze gorzej. O znalezieniu pracy lub podniesieniu kwalifikacji myśli co dziesiąta osoba. Wśród osób o znacznym stopniu niepełnosprawności tylko 2 proc. chce pracować. Tymczasem niepełnosprawni stanowią aż 10 proc. naszego społeczeństwa.

Raport przynosi zalecenia dla władz państwowych i organizacji pozarządowych, których realizacja pomoże w aktywizacji niepełnosprawnych na rynku pracy. Oto propozycje:

• polityka świadczeń powinna zmierzać do usunięcia czynników, które zniechęcają do podjęcia pracy,
• powszechna edukacja na wszystkich szczeblach ze szczególnym uwzględnieniem edukacji ustawicznej,
• wszechstronne doradztwo zawodowe i system wsparcia oferujący wszechstronne i indywidualne podejście do osób niepełnosprawnych (doradztwo finansowe i zdrowotne, szkolenia, itd.),
• rozwijanie programów rehabilitacji zawodowej,
• pełny dostęp niepełnosprawnych do programów integracji na rynku pracy i bieżące monitorowanie wyników.

Zdaniem Piotra Pawłowskiego ze Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji, polityka władz powinna pójść dwutorowo. Należy stworzyć kompleksową strategię obejmującą zarówno rehabilitację społeczną, zasady przyznawania zasiłków jak również politykę zatrudnienia, która umożliwiłaby lepszą integrację społeczną i zawodową osób niepełnosprawnych — twierdzi Pawłowski i dodaje, że ważne jest także przekonanie samych osób niepełnosprawnych, że wiele zależy od ich wysiłku i determinacji w zdobywaniu pracy i w gotowości do zmierzenia się z wyzwaniami rynku, na którym wielu niepełnosprawnych może z powodzeniem konkurować z osobami zdrowymi.

(IAR, M.G.)