Celem ustawy jest zaspokojenie zapotrzebowania pacjentów na produkty objęte refundacją w możliwie najwyższym stopniu w ramach dostępnych publicznych środków finansowych. Zdaniem KIG, realizacja tego założenia doprowadzi jednak do całkowitego wyeliminowania konkurencji w hurtowym i detalicznym obrocie produktami refundowanymi, m.in. przez wprowadzenie stałych cen oraz marż na wskazane produkty. Zmiany te powinny więc być szczególnie dobrze uzasadnione, zwłaszcza pod względem ekonomicznym.

W ocenie Krajowej Izby Gospodarczej, ocena skutków planowanej regulacji jest niekompletna. Obok argumentów potwierdzających, że zmiany zapewnią pacjentom większą dostępność produktów refundowanych i zmniejszą wysokość dopłat z ich strony, brakuje bowiem przekonującego uzasadnienia dla obniżki marży hurtowej z 8,91 proc. do 5 proc. urzędowej ceny zbytu.

Zdaniem KIG, pominięto również ocenę wpływu regulacji na funkcjonowanie i działalność podmiotów prowadzących hurtowy i detaliczny obrót produktami refundowanymi, co jest istotne zwłaszcza ze względu na prognozowaną znaczną obniżkę dochodów tego sektora gospodarki oraz bardzo krótki, trzymiesięczny okres vacatio legis przewidziany przez ustawodawcę.

Z uwagi na bardzo rygorystyczny system kar za złamanie nowych przepisów istnieją również poważne wątpliwości, czy opiniowany akt prawny nie narusza zasady proporcjonalności w ograniczeniu wolności gospodarczej poprzez dobór środków prawnych nieadekwatnych do realizowanych celów – zwraca uwagę KIG.

W opinii Izby, nowe przepisy mogą również przyczynić się do tego, że pacjenci zapłacą za leki więcej niż do tej pory. Stała cena spowoduje, że nie będzie można jej obniżyć, a więc stracą na tym pacjenci, ponieważ będą musieli więcej dopłacać z własnej kieszeni. Zdaniem KIG, proponowane rozwiązania byłyby korzystne dla pacjentów, gdyby NFZ w całości refundował leki. Ponadto obowiązek zawierania umów z NFZ przez apteki chcące sprzedawać leki refundowane może przyczynić się do ograniczenia ich dostępności – ostrzega organizacja.

Krajowa Izba Gospodarcza postuluje ograniczenie i uelastycznienie kar za naruszenie przepisów ustawy, wydłużenie vacatio legis, a także stworzenie skutecznych mechanizmów sądowej kontroli rozstrzygnięć administracyjnych, które będą wydawane na podstawie nowej ustawy. Zdaniem KIG, należy powiązać proponowane przepisy ze zmianami w pozostałych ustawach zdrowotnych, tak aby oszczędności w wydatkach na leki nie były tylko efektem administracyjnych regulacji.

T.Sz.