W stanowisku przekazanym Komisji ZBP przekonuje m.in. do wprowadzenia dłuższego okresu przejściowego poprzedzającego wejście w życie zmienionej rekomendacji. Miałby on dotyczyć przede wszystkim wymogu ograniczenie maksymalnego udziału kredytów walutowych w portfelu banków. Według ZBP obowiązek ten powinien być egzekwowany najwcześniej po upływie 18 miesięcy od daty ogłoszenia ostatecznej wersji rekomendacji. Umożliwiłoby to bankom zbudowanie nowych strategii biznesowych i powolne wygaszenie kredytów walutowych.

Związek apeluje także o przyjęcie 30-letniego okresu kredytowania (zamiast proponowanego przez KNF 25-letniego) jako podstawę do określania zdolności kredytowej w przypadku kredytów z dłuższym okresem amortyzacji. ZBP podkreśla, że 30 lat to okres najczęściej wybierany przez kredytobiorców. Jest on również standardowo przyjmowany do określania zdolności kredytowej na rozwiniętych rynkach.

Zdaniem ZBP, zawarty w rekomendacji limit udzielanych kredytów walutowych (w projekcie 50 proc.) nie powinien dotyczyć istniejącego portfela. Oznaczałoby to bowiem działanie prawa wstecz oraz zaburzyłoby konkurencję. Natomiast udział kredytów walutowych w łącznej kwocie nowo udzielanych kredytów mógłby zostać ograniczony do poziomu 30 proc. wartości portfela. Rozwiązanie takie doprowadziłoby zarówno do ograniczenia bieżącej akcji kredytowej w walutach obcych, jak i do stopniowego zmniejszanie się udziałów kredytów walutowych ogółem w portfelach poszczególnych banków w przyszłości.

Związek Banków Polskich proponuje też usunięcie z projektu zapisów dotyczących uwzględniania w ocenie zdolności kredytowej prawdopodobnego obniżenia dochodów z uwagi na wkroczenie przez klienta w wiek emerytalny w okresie spłaty kredytu obciążonego ryzykiem walutowym. Zdaniem ZBP, osiągnięcie przez klienta wieku emerytalnego nie jest równoznaczne z automatycznym przejściem na emeryturę oraz zmniejszeniem poziomu uzyskiwanych dochodów (zwłaszcza z takich źródeł jak własna działalność gospodarcza). Ponadto w ramach nowego sytemu emerytalnego (I i II filar) nie ma możliwości jednoznacznego oszacowania, o ile po przejściu na emeryturę spadną dochody klienta. Istnieje też duża niepewność co do przyszłego kształtu systemu emerytalnego.

Ponadto bankowcy zwracają uwagę, że proponowane w rekomendacji S II ograniczenia akcji kredytowania budownictwa mieszkaniowego zbiegną się w czasie z wejściem w życie ograniczeń zawartych w rekomendacji T (limit zadłużenia, testy warunków skrajnych przy badaniu zdolności kredytowej na zmienną stopę procentową i kurs walutowy – wprowadzane od 2011 r.), podwyższeniem VAT na usługi budowlane, a także z wygaszaniem programu „Rodzina na Swoim”. Łącznie decyzje te mogą negatywnie wpłynąć na rynek nieruchomości w Polsce i cały przemysł budowlano-mieszkaniowy.

T.Sz.